Geschiedenis
Tijdvak 6
6.1~Een wereldeconomie
~In de 17e eeuw werd de handel tussen werelddelen steeds belangrijker. Hierdoor ontstond
het handelskapitalisme: een economisch systeem waarbij mensen geld investeren in
ondernemingen om winst te maken. Die winst werd vervolgens opnieuw geïnvesteerd om
nog meer geld te verdienen. De oprichting van de VOC speelde hierbij een grote rol. De VOC
was het eerste bedrijf ter wereld met aandelen, waardoor mensen konden investeren en
meeprofiteren van de winst. De handel in specerijen leverde veel geld op en zorgde voor
verdere groei van het handelskapitalisme.~
~Door de groei van de handel tussen Europa, Azië, Afrika en Amerika ontstond een
wereldeconomie. Producten, grondstoffen en mensen werden op grote schaal over de wereld
vervoerd. Europese landen bouwden handelsnetwerken op en dreven handel met gebieden
op verschillende continenten. Hierdoor raakten economieën van verschillende delen van de
wereld steeds meer met elkaar verbonden en afhankelijk van elkaar.~
~De VOC kreeg een monopolie op de handel met Azië. Het bedrijf stichtte factorijen langs
de kusten van onder andere China, India en Sri Lanka. Vanuit deze handelsposten werd
vooral gehandeld in specerijen. De VOC mocht oorlog voeren, verdragen sluiten en geweld
gebruiken om haar handelsbelangen te beschermen. In Azië was de VOC een machtige
speler, met gouverneurs-generaal zoals Jan Pieterszoon Coen.~
~De WIC richtte zich op handel in het westen, vooral in Afrika en Amerika. De WIC stichtte
factorijen aan de kusten van onder andere Ghana en in Nieuw-Amsterdam (het latere New
York City). Daarnaast hield de WIC zich bezig met kaapvaart tegen Spaanse en Portugese
schepen. De grootste inkomsten kwamen uit de slavenhandel, waarbij meer dan 600.000 tot
slaaf gemaakte mensen werden vervoerd.~
6.2~De gouden eeuw van Nederland
~De Republiek had in de 17e eeuw een uitzonderlijke staatsvorm, omdat er géén koning was,
terwijl dat in de rest van Europa wel normaal was. In plaats daarvan lag de macht bij rijke
burgers, de regenten, waardoor de Republiek een oligarchie was. De zeven gewesten
werkten samen in de Staten-Generaal, maar behielden veel zelfstandigheid. Er was wel een
stadhouder uit het huis van Oranje die leiding had over het leger en de vloot, en een
raadpensionaris die veel politieke invloed had. Hierdoor was de macht verdeeld tussen
gewesten en elites, in plaats van bij één centraal staatshoofd.~
~De Nederlandse economie groeide in de 17e eeuw sterk door handel. De Republiek werd het
centrum van de moedernegotie (graanhandel), en door de handel van de VOC en WIC.
Amsterdam speelde een belangrijke rol als stapelmarkt waar goederen werden opgeslagen en
verhandeld. Doordat de macht bij handelaren lag en er geen koning was die veel geld
verspilde, kon de economie efficiënt groeien. Hierdoor werd de Republiek tijdelijk het rijkste
en meest invloedrijke land van Europa.~
~Door de economische groei kwam ook de Nederlandse cultuur tot bloei, vaak de Gouden
Tijdvak 6
6.1~Een wereldeconomie
~In de 17e eeuw werd de handel tussen werelddelen steeds belangrijker. Hierdoor ontstond
het handelskapitalisme: een economisch systeem waarbij mensen geld investeren in
ondernemingen om winst te maken. Die winst werd vervolgens opnieuw geïnvesteerd om
nog meer geld te verdienen. De oprichting van de VOC speelde hierbij een grote rol. De VOC
was het eerste bedrijf ter wereld met aandelen, waardoor mensen konden investeren en
meeprofiteren van de winst. De handel in specerijen leverde veel geld op en zorgde voor
verdere groei van het handelskapitalisme.~
~Door de groei van de handel tussen Europa, Azië, Afrika en Amerika ontstond een
wereldeconomie. Producten, grondstoffen en mensen werden op grote schaal over de wereld
vervoerd. Europese landen bouwden handelsnetwerken op en dreven handel met gebieden
op verschillende continenten. Hierdoor raakten economieën van verschillende delen van de
wereld steeds meer met elkaar verbonden en afhankelijk van elkaar.~
~De VOC kreeg een monopolie op de handel met Azië. Het bedrijf stichtte factorijen langs
de kusten van onder andere China, India en Sri Lanka. Vanuit deze handelsposten werd
vooral gehandeld in specerijen. De VOC mocht oorlog voeren, verdragen sluiten en geweld
gebruiken om haar handelsbelangen te beschermen. In Azië was de VOC een machtige
speler, met gouverneurs-generaal zoals Jan Pieterszoon Coen.~
~De WIC richtte zich op handel in het westen, vooral in Afrika en Amerika. De WIC stichtte
factorijen aan de kusten van onder andere Ghana en in Nieuw-Amsterdam (het latere New
York City). Daarnaast hield de WIC zich bezig met kaapvaart tegen Spaanse en Portugese
schepen. De grootste inkomsten kwamen uit de slavenhandel, waarbij meer dan 600.000 tot
slaaf gemaakte mensen werden vervoerd.~
6.2~De gouden eeuw van Nederland
~De Republiek had in de 17e eeuw een uitzonderlijke staatsvorm, omdat er géén koning was,
terwijl dat in de rest van Europa wel normaal was. In plaats daarvan lag de macht bij rijke
burgers, de regenten, waardoor de Republiek een oligarchie was. De zeven gewesten
werkten samen in de Staten-Generaal, maar behielden veel zelfstandigheid. Er was wel een
stadhouder uit het huis van Oranje die leiding had over het leger en de vloot, en een
raadpensionaris die veel politieke invloed had. Hierdoor was de macht verdeeld tussen
gewesten en elites, in plaats van bij één centraal staatshoofd.~
~De Nederlandse economie groeide in de 17e eeuw sterk door handel. De Republiek werd het
centrum van de moedernegotie (graanhandel), en door de handel van de VOC en WIC.
Amsterdam speelde een belangrijke rol als stapelmarkt waar goederen werden opgeslagen en
verhandeld. Doordat de macht bij handelaren lag en er geen koning was die veel geld
verspilde, kon de economie efficiënt groeien. Hierdoor werd de Republiek tijdelijk het rijkste
en meest invloedrijke land van Europa.~
~Door de economische groei kwam ook de Nederlandse cultuur tot bloei, vaak de Gouden
