College 2 Externe verslaggeving
Opbrengstverantwoording
De IFRS geeft 5 stappen om het juiste tijdstip en het bedrag van opbrengstverantwoording te bepalen.
1. Identificeren van het contract
Contract is een overeenkomst met één of meer partijen waaruit rechten en verplichtingen
voortkomen, die aan de volgende criteria voldoen:
a. De partijen hebben het contract goedgekeurd en zich gecommitteerd aan de
verplichtingen in het contract;
b. De rechten van de partijen ten aanzien van de te leveren goederen en diensten zijn
duidelijk;
c. Betalingsvoorwaarden
d. Contract heeft economische betekenis (contract zal naar verwachting het risico, tijdstip of
omvang van de toekomstige kasstromen van de onderneming zal beïnvloeden. Hiermee
kunnen onderneming ‘kunstmatig’ omzet verantwoorden, door bijvoorbeeld een machine
te verkopen, en direct terug te kopen.
e. de bedragen zullen naar waarschijnlijkheid worden ontvangen.
IFRS 15 wordt toegepast op:
- elk individueel contract, of;
- contracten die gecombineerd moeten worden tot één contract. Dit is het geval wanneer:
o (bijna) tegelijk zijn afgesloten
o Met dezelfde klant zijn afgesloten
o Daarnaast aan één van de volgende voorwaaarden wordt voldaan
Contracten zijn onderhandeld als pakket met één commercieel doel
Prijs in één contract hangt af van de prijs van of prestatieverplichting in een
ander contract
De goederen en/of diensten in de contracten zijn gezamenlijk één
prestatieverplichting
Ook bij contractwijziging (contract modification) kan sprake zijn van een afzonderlijk contract)
Contractwijzigingen
Gedurende de looptijd van een contract kunnen zich contractwijzigingen voordoen. Een
contractwijziging is een door alle partijen goedgekeurde wijziging van de overeengekomen prestaties
en/of de contractprijs, zoals meer- of minderwerk.
Contractwijziging kan ook bestaan wanneer de partijen de wijziging hebben goedgekeurd, maar de
prijs hiervoor nog niet zijn overeengekomen. In dit geval dient de onderneming de wijziging van de
transactieprijs te schatten
Een contractwijziging wordt als een afzonderlijk contract verwerkt wanneer aan de volgende criteria
wordt voldaan:
a. De toegevoegde goederen of diensten zijn te onderscheiden (distinct)
b. Stijging van de oorspronkelijk overeengekomen vergoeding met een bedrag dat overeenkomt
met de waarde van de toegevoegde goederen of diensten, rekening houdens met contract-
specifieke omstandigheden (zoals een korting vanwege het niet hoeven maken van
verkoopkosten).
Wanneer een contractwijziging niet als een afzonderlijk contract wordt verwerkt, dient deze te worden
verwerkt als:
a. Een beëindiging van de bestaande overeenkomst en het afsluiten va neen nieuwe
overeenkomst; indien de resterende goederen en diensten wel te onderscheiden zijn van de
goederen of diensten die op of voor de datum van de wijziging zijn overgedragen.
b. Een wijziging van de bestaande overeenkomst; indien de resterende goederen en diensten
niet te onderscheiden van de goederen of diensten die op of voor de datum van de wijziging
zijn overgedragen
Er kan tevens sprake zijn van een combinatie van de hierboven genoemde twee
verwerkingswijzen.
, 2. Identificeren prestatieverplichtingen
Een prestatieverplichting (performance obligation) binnen een contract betreft:
a. Een te onderscheiden goed of dienst
b. Een reeks van te onderscheiden diensten of goederen die
a. Grotendeels hetzelfde zijn
b. Op dezelfde wijze aan de afnemer worden overgedragen, bijvoorbeeld de dagelijkse
schoonmaak van een kantoor op basis van een jaarcontract.
Een goed of dienst is te onderscheiden wanneer aan de volgende criteria wordt voldaan:
- De afnemer kan de voordelen van de goederen of diensten zelfstandig benutten, al dan niet
gezamenlijk met middelen die de afnemer heeft of kan verkrijgen
- De toezegging om de goederen of diensten te leveren is te onderscheiden van de overige in
het contract opgenomen toezeggingen.
Als een entiteit de goederen of diensten ook regelmatig afzonderlijk levert (zonder overige
toezeggingen in het contract), duidt dit erop dat de afnemer de goederen of diensten zelfstandig kan
benutten.
Toezeggingen in een overeenkomst zijn bijvoorbeeld niet afzonderlijk te onderscheiden wanneer de
toegezegde goederen of diensten:
a. Worden geïntegreerd in één eindproduct, zoals bij de constructie van een kantoorpand
b. Andere in de overeenkomst toegezegde goederen of diensten in belangrijke mate wijzigen,
zoals maatwerkprogrammering om software geschikt te maken voor een specifieke klant
c. In hoge mate afhankelijk zijn van, of ik hoge mate verbonden zijn met, andere in de
overeenkomst toegezegde goederen of diensten, zoals besturingssoftware die een integraal
onderdeel vormt van een machine.
Bijzonderheden betreffen:
- Garanties
Indien de afnemer de mogelijkheid heeft om de garantie afzonderlijk aan te schaffen, wordt
deze beschouwd als een afzonderlijke prestatieverplichting binnen het contract.
Ook wanneer de afnemer niet de mogelijkheid heeft om de garantie afzonderlijk aan te
schatten, kan er sprake zijn van een afzonderlijke prestatieverplichting. Dit is het geval
wanneer de garantie een dienst biedt naast de zekerheid dat het geleverde goed aan de
overeengekomen specificaties voldoet. Voor de beoordeling of daar sprake van is, worden
onder andere de volgende factoren in aanmerking genomen:
o Of de garantie wettelijk verplicht is en enkel een bescherming vormt tegen het risico
om ondeugdelijke goederen te kopen.
o Lengte van de garantieperiode
o Aard van de taken die de rechtspersoon belooft te zullen uitvoeren.
Als een garantie geen afzonderlijke prestatieverplichting is, verwerkt de rechtspersoon de te
verwachten garantiekosten als een voorziening in overeenstemming met IAS37.
- Opties met een niet-onbelangrijke waarde
Ondernemingen kunnen op verschillende manieren opties op bijkomende goederen of
diensten verstrekken, zoals loyaliteitsprogramma’s (spaarpunten), kortingen op toekomstige
projecten of diensten, of voordelige contractvernieuwingen.
Indien de waarde van een optie niet-onbelangrijk is, dient te optie verwerkt te worden als een
afzonderlijke prestatieverplichting. De waarde van een optie is niet-onbelangrijk wanneer deze
de afnemer een recht verschaft dat zonder het aangaan van het contract niet zou zijn
verkregen, bijvoorbeeld een korting die hoger is dan de kortingen die normaal gesproken
worden verstrekt aan vergelijkbare afnemers voor dergelijke goederen of diensten.
- Betrokkenheid van een derde
Wanneer een derde (onderaannemer etc.) betrokken is bij het leveren van goederen of
diensten aan de afnemer, dient de onderneming te beoordelen of zij optreedt als principaal (de
onderneming levert de goederen of diensten zelf) of als agent (de onderneming regels de
levering door een derde).
Opbrengstverantwoording
De IFRS geeft 5 stappen om het juiste tijdstip en het bedrag van opbrengstverantwoording te bepalen.
1. Identificeren van het contract
Contract is een overeenkomst met één of meer partijen waaruit rechten en verplichtingen
voortkomen, die aan de volgende criteria voldoen:
a. De partijen hebben het contract goedgekeurd en zich gecommitteerd aan de
verplichtingen in het contract;
b. De rechten van de partijen ten aanzien van de te leveren goederen en diensten zijn
duidelijk;
c. Betalingsvoorwaarden
d. Contract heeft economische betekenis (contract zal naar verwachting het risico, tijdstip of
omvang van de toekomstige kasstromen van de onderneming zal beïnvloeden. Hiermee
kunnen onderneming ‘kunstmatig’ omzet verantwoorden, door bijvoorbeeld een machine
te verkopen, en direct terug te kopen.
e. de bedragen zullen naar waarschijnlijkheid worden ontvangen.
IFRS 15 wordt toegepast op:
- elk individueel contract, of;
- contracten die gecombineerd moeten worden tot één contract. Dit is het geval wanneer:
o (bijna) tegelijk zijn afgesloten
o Met dezelfde klant zijn afgesloten
o Daarnaast aan één van de volgende voorwaaarden wordt voldaan
Contracten zijn onderhandeld als pakket met één commercieel doel
Prijs in één contract hangt af van de prijs van of prestatieverplichting in een
ander contract
De goederen en/of diensten in de contracten zijn gezamenlijk één
prestatieverplichting
Ook bij contractwijziging (contract modification) kan sprake zijn van een afzonderlijk contract)
Contractwijzigingen
Gedurende de looptijd van een contract kunnen zich contractwijzigingen voordoen. Een
contractwijziging is een door alle partijen goedgekeurde wijziging van de overeengekomen prestaties
en/of de contractprijs, zoals meer- of minderwerk.
Contractwijziging kan ook bestaan wanneer de partijen de wijziging hebben goedgekeurd, maar de
prijs hiervoor nog niet zijn overeengekomen. In dit geval dient de onderneming de wijziging van de
transactieprijs te schatten
Een contractwijziging wordt als een afzonderlijk contract verwerkt wanneer aan de volgende criteria
wordt voldaan:
a. De toegevoegde goederen of diensten zijn te onderscheiden (distinct)
b. Stijging van de oorspronkelijk overeengekomen vergoeding met een bedrag dat overeenkomt
met de waarde van de toegevoegde goederen of diensten, rekening houdens met contract-
specifieke omstandigheden (zoals een korting vanwege het niet hoeven maken van
verkoopkosten).
Wanneer een contractwijziging niet als een afzonderlijk contract wordt verwerkt, dient deze te worden
verwerkt als:
a. Een beëindiging van de bestaande overeenkomst en het afsluiten va neen nieuwe
overeenkomst; indien de resterende goederen en diensten wel te onderscheiden zijn van de
goederen of diensten die op of voor de datum van de wijziging zijn overgedragen.
b. Een wijziging van de bestaande overeenkomst; indien de resterende goederen en diensten
niet te onderscheiden van de goederen of diensten die op of voor de datum van de wijziging
zijn overgedragen
Er kan tevens sprake zijn van een combinatie van de hierboven genoemde twee
verwerkingswijzen.
, 2. Identificeren prestatieverplichtingen
Een prestatieverplichting (performance obligation) binnen een contract betreft:
a. Een te onderscheiden goed of dienst
b. Een reeks van te onderscheiden diensten of goederen die
a. Grotendeels hetzelfde zijn
b. Op dezelfde wijze aan de afnemer worden overgedragen, bijvoorbeeld de dagelijkse
schoonmaak van een kantoor op basis van een jaarcontract.
Een goed of dienst is te onderscheiden wanneer aan de volgende criteria wordt voldaan:
- De afnemer kan de voordelen van de goederen of diensten zelfstandig benutten, al dan niet
gezamenlijk met middelen die de afnemer heeft of kan verkrijgen
- De toezegging om de goederen of diensten te leveren is te onderscheiden van de overige in
het contract opgenomen toezeggingen.
Als een entiteit de goederen of diensten ook regelmatig afzonderlijk levert (zonder overige
toezeggingen in het contract), duidt dit erop dat de afnemer de goederen of diensten zelfstandig kan
benutten.
Toezeggingen in een overeenkomst zijn bijvoorbeeld niet afzonderlijk te onderscheiden wanneer de
toegezegde goederen of diensten:
a. Worden geïntegreerd in één eindproduct, zoals bij de constructie van een kantoorpand
b. Andere in de overeenkomst toegezegde goederen of diensten in belangrijke mate wijzigen,
zoals maatwerkprogrammering om software geschikt te maken voor een specifieke klant
c. In hoge mate afhankelijk zijn van, of ik hoge mate verbonden zijn met, andere in de
overeenkomst toegezegde goederen of diensten, zoals besturingssoftware die een integraal
onderdeel vormt van een machine.
Bijzonderheden betreffen:
- Garanties
Indien de afnemer de mogelijkheid heeft om de garantie afzonderlijk aan te schaffen, wordt
deze beschouwd als een afzonderlijke prestatieverplichting binnen het contract.
Ook wanneer de afnemer niet de mogelijkheid heeft om de garantie afzonderlijk aan te
schatten, kan er sprake zijn van een afzonderlijke prestatieverplichting. Dit is het geval
wanneer de garantie een dienst biedt naast de zekerheid dat het geleverde goed aan de
overeengekomen specificaties voldoet. Voor de beoordeling of daar sprake van is, worden
onder andere de volgende factoren in aanmerking genomen:
o Of de garantie wettelijk verplicht is en enkel een bescherming vormt tegen het risico
om ondeugdelijke goederen te kopen.
o Lengte van de garantieperiode
o Aard van de taken die de rechtspersoon belooft te zullen uitvoeren.
Als een garantie geen afzonderlijke prestatieverplichting is, verwerkt de rechtspersoon de te
verwachten garantiekosten als een voorziening in overeenstemming met IAS37.
- Opties met een niet-onbelangrijke waarde
Ondernemingen kunnen op verschillende manieren opties op bijkomende goederen of
diensten verstrekken, zoals loyaliteitsprogramma’s (spaarpunten), kortingen op toekomstige
projecten of diensten, of voordelige contractvernieuwingen.
Indien de waarde van een optie niet-onbelangrijk is, dient te optie verwerkt te worden als een
afzonderlijke prestatieverplichting. De waarde van een optie is niet-onbelangrijk wanneer deze
de afnemer een recht verschaft dat zonder het aangaan van het contract niet zou zijn
verkregen, bijvoorbeeld een korting die hoger is dan de kortingen die normaal gesproken
worden verstrekt aan vergelijkbare afnemers voor dergelijke goederen of diensten.
- Betrokkenheid van een derde
Wanneer een derde (onderaannemer etc.) betrokken is bij het leveren van goederen of
diensten aan de afnemer, dient de onderneming te beoordelen of zij optreedt als principaal (de
onderneming levert de goederen of diensten zelf) of als agent (de onderneming regels de
levering door een derde).
