Samenvatting BSW-A
Inhoudsopgave
Leerdoelen..............................................................................................................................................2
POOMA...................................................................................................................................................2
Missie sociaal werk.................................................................................................................................3
Waartoe Sociaal Werk?......................................................................................................................3
Hoe gaan sociaal werkers te werk?....................................................................................................3
Erop af....................................................................................................................................................4
Basisboek sociaal werk...........................................................................................................................4
Definities sociaal werk........................................................................................................................4
Verschillende betekenissen van sociaal werk.....................................................................................5
Kerntaken: het hart van sociaal werk.................................................................................................5
De drie hoofdterreinen van sociaal werk............................................................................................6
De transformatie van de verzorgingsstaat......................................................................................7
Van ‘klassieke’ naar ‘activerende’ verzorgingsstaat.......................................................................7
De kwetsbaren groepen.........................................................................................................................8
Integraal sociaal werk.........................................................................................................................8
Wie zijn kwetsbaar en waarom? – kapitalen..................................................................................8
Armoede.........................................................................................................................................9
Assettheorie....................................................................................................................................9
Mensen ‘aan’ hun rechten helpen................................................................................................10
Mensen ‘tot’ hun rechten helpen.................................................................................................10
Conclusie......................................................................................................................................10
Begrippen/samenvatting..............................................................................................................11
Ondernemen........................................................................................................................................12
Ontwikkelingen in de sectoren zorg en welzijn................................................................................12
Marktwerking...............................................................................................................................12
Samenwerking..............................................................................................................................13
De drie decentralisaties................................................................................................................13
Ondernemen....................................................................................................................................14
Persoonlijk ondernemen..............................................................................................................14
Sociaal ondernemen.....................................................................................................................16
,Voor BSW-A houdt dit in dat je je richt op de kern van het beroep sociaal werk en
hoe jij je verhoudt daarmee. Bekijk de casus vanuit dat perspectief. Inhoudelijk gaat
het dan over de POOMA, de missie van het sociaal werk, de geschiedenis, het
huidige sociaal werk, de kwetsbare doelgroepen waarmee sociaal werkers werken,
sociale technologie, ondernemerschap en wat volgens cliënten een goede sociaal
werker is. Je kunt vragen verwachten waarbij je begrippen uit moet leggen en
toepassen.
Leerdoelen
1. De student benoemt de missie en de meerwaarde van het sociaal werk,
zodanig dat hij het bestaansrecht kan aangeven en een relatie kan leggen
naar de eigen motivatie om sociaal werker te worden.
2. De student benoemt een maatschappelijk vraagstuk dat speelt rondom de
doelgroep die hem fascineert, zodanig dat hij kan uitleggen hoe hij als sociaal
werker daar het verschil in kan maken.
POOMA
- Present: Sociaal werkers zijn betrokken, nabij en empathisch. Zij hebben
echte aandacht voor de ander, kunnen hun oordeel opschorten, laten zich
‘raken’ door het verhaal van de ander en laten zich niet leiden door
voorgeschreven methoden en protocollen. Zij staan voor de cliënt en diens
belang. Wie zij kunnen zijn voor de cliënt, vormt zich in de relatie met de
cliënt. Sociaal werkers hebben de cliënt gedegen kennis te bieden en kunnen
methodisch handelen als dit past bij de relatie met de cliënt.
- Onafhankelijk denkend: Sociaal werkers vormen hun eigen visie. Zij denken
kritisch en beschikken over onderzoekend vermogen. Zij zijn nieuwsgierig
naar de wereld om hen heen en analyseren deze vanuit een gedegen
kennisbasis en sterk ontwikkeld ethisch bewustzijn.
- Ondernemend: Sociaal werkers handelen moedig en met lef. Zowel binnen
als buiten organisaties signaleren zij mogelijkheden om de missie van het
sociaal werk te vervullen. Daartoe leggen zij verbindingen binnen en tussen
gemeenschappen. Ze zijn creatief en innovatief in het realiseren van hun
doelen en boren nieuwe bronnen aan. Obstakels worden gezien als
uitdagingen en met groot doorzettingsvermogen overwonnen.
- Maatschappelijk geëngageerd (betrokken): Sociaal werkers weten wat er in
de wereld speelt, zowel lokaal, nationaal als internationaal. Zij werken vanuit
politiek bewustzijn en zijn maatschappijkritisch. Zij ondernemen actie als
sociale rechtvaardigheid in het geding is en nemen deel aan het
maatschappelijk debat.
- Authentiek: Sociaal werkers zijn reflectief en hebben oog voor hun eigen
kwaliteiten en kwetsbaarheden. Zij durven zich professioneel kwetsbaar op te
stellen naar de cliënt en zetten zichzelf in als instrument. Zij zijn intrinsiek
gemotiveerd, halen het beste uit zichzelf en leren een leven lang om zich als
mens en sociaal werker te ontwikkelen.
2
, Missie sociaal werk
Het sociaal werk is een vorm van professionele beroepsuitoefening die bijdraagt aan
het bevorderen van (de mogelijkheden van) sociaal functioneren. Sociaal werk is een
waarden gedreven en dialogische professie, die werkt op basis van morele
overwegingen over kwaliteit van leven.
Waartoe Sociaal Werk?
- Signaleren van factoren die sociale ongelijkheid veroorzaken/in stand houdt.
Werken aan veranderingen voor rechtvaardigheid, waardigheid en vrijheid.
- Mensen moeten tot hun recht komen. Mensen die een kwetsbare positie of
omstandigheden hebben krijgen de mogelijkheden om een leven van waarde
te leven.
- Welzijn van mensen wordt bevorderd door:
o Veerkracht
o Weerbaarheid
o Zelfbeschikking
o Sociale inclusie
o Sociale cohesie
Sociaal werk doet dit door te werken aan factoren op micro-, meso- en
macroniveau. Ook kan sociaal werk opkomen voor de belangen van mensen.
Hoe gaan sociaal werkers te werk?
- Socioprudent: Sociaal werkers handelen op basis van vragen en behoeften
van mensen en gemeenschappen. Ze kunnen verbindingen maken met
uitgangspunten van het beroep, eigen voorkeuren en waarden van burgers/de
samenleving. Ze baseren zich op actuele kennis:
o Wetenschappelijke kennis en inzichten
o Wet- en regelgeving
o Praktijkkennis
o Ervaringskennis
Sociaal werkers doen hun werk met een onderzoekende en sociaal reflexieve
attitude.
- Methodisch: Sociaal werkers werken present (meelevend en nabij). Ze zijn
kundig in interactie door verschillende vormen van communicatie: verbaal,
non-verbaal en inzet van creatieve middelen. Ze werken sociaal-agogisch
(werken ontwikkelingsgericht op de verschillende niveaus). Ze maken
afwegingen tussen individueel en collectief belang. Sociaal werkers steeds
welbewust tussen:
o Activeren
o Ondersteunen van ontplooiing
o Verbinden
o Hulpverlenen
- Integraal: sociaal werkers kijken naar heel de mens in zijn omgeving.
Ze werken krachtgericht zonder kwetsbaarheid en diversiteit van mensen te
vergeten en samen met burgers, vrijwilligers en professionals.
Materiële en immateriële aspecten van het leven van burgers:
o Leefomstandigheden
3
Inhoudsopgave
Leerdoelen..............................................................................................................................................2
POOMA...................................................................................................................................................2
Missie sociaal werk.................................................................................................................................3
Waartoe Sociaal Werk?......................................................................................................................3
Hoe gaan sociaal werkers te werk?....................................................................................................3
Erop af....................................................................................................................................................4
Basisboek sociaal werk...........................................................................................................................4
Definities sociaal werk........................................................................................................................4
Verschillende betekenissen van sociaal werk.....................................................................................5
Kerntaken: het hart van sociaal werk.................................................................................................5
De drie hoofdterreinen van sociaal werk............................................................................................6
De transformatie van de verzorgingsstaat......................................................................................7
Van ‘klassieke’ naar ‘activerende’ verzorgingsstaat.......................................................................7
De kwetsbaren groepen.........................................................................................................................8
Integraal sociaal werk.........................................................................................................................8
Wie zijn kwetsbaar en waarom? – kapitalen..................................................................................8
Armoede.........................................................................................................................................9
Assettheorie....................................................................................................................................9
Mensen ‘aan’ hun rechten helpen................................................................................................10
Mensen ‘tot’ hun rechten helpen.................................................................................................10
Conclusie......................................................................................................................................10
Begrippen/samenvatting..............................................................................................................11
Ondernemen........................................................................................................................................12
Ontwikkelingen in de sectoren zorg en welzijn................................................................................12
Marktwerking...............................................................................................................................12
Samenwerking..............................................................................................................................13
De drie decentralisaties................................................................................................................13
Ondernemen....................................................................................................................................14
Persoonlijk ondernemen..............................................................................................................14
Sociaal ondernemen.....................................................................................................................16
,Voor BSW-A houdt dit in dat je je richt op de kern van het beroep sociaal werk en
hoe jij je verhoudt daarmee. Bekijk de casus vanuit dat perspectief. Inhoudelijk gaat
het dan over de POOMA, de missie van het sociaal werk, de geschiedenis, het
huidige sociaal werk, de kwetsbare doelgroepen waarmee sociaal werkers werken,
sociale technologie, ondernemerschap en wat volgens cliënten een goede sociaal
werker is. Je kunt vragen verwachten waarbij je begrippen uit moet leggen en
toepassen.
Leerdoelen
1. De student benoemt de missie en de meerwaarde van het sociaal werk,
zodanig dat hij het bestaansrecht kan aangeven en een relatie kan leggen
naar de eigen motivatie om sociaal werker te worden.
2. De student benoemt een maatschappelijk vraagstuk dat speelt rondom de
doelgroep die hem fascineert, zodanig dat hij kan uitleggen hoe hij als sociaal
werker daar het verschil in kan maken.
POOMA
- Present: Sociaal werkers zijn betrokken, nabij en empathisch. Zij hebben
echte aandacht voor de ander, kunnen hun oordeel opschorten, laten zich
‘raken’ door het verhaal van de ander en laten zich niet leiden door
voorgeschreven methoden en protocollen. Zij staan voor de cliënt en diens
belang. Wie zij kunnen zijn voor de cliënt, vormt zich in de relatie met de
cliënt. Sociaal werkers hebben de cliënt gedegen kennis te bieden en kunnen
methodisch handelen als dit past bij de relatie met de cliënt.
- Onafhankelijk denkend: Sociaal werkers vormen hun eigen visie. Zij denken
kritisch en beschikken over onderzoekend vermogen. Zij zijn nieuwsgierig
naar de wereld om hen heen en analyseren deze vanuit een gedegen
kennisbasis en sterk ontwikkeld ethisch bewustzijn.
- Ondernemend: Sociaal werkers handelen moedig en met lef. Zowel binnen
als buiten organisaties signaleren zij mogelijkheden om de missie van het
sociaal werk te vervullen. Daartoe leggen zij verbindingen binnen en tussen
gemeenschappen. Ze zijn creatief en innovatief in het realiseren van hun
doelen en boren nieuwe bronnen aan. Obstakels worden gezien als
uitdagingen en met groot doorzettingsvermogen overwonnen.
- Maatschappelijk geëngageerd (betrokken): Sociaal werkers weten wat er in
de wereld speelt, zowel lokaal, nationaal als internationaal. Zij werken vanuit
politiek bewustzijn en zijn maatschappijkritisch. Zij ondernemen actie als
sociale rechtvaardigheid in het geding is en nemen deel aan het
maatschappelijk debat.
- Authentiek: Sociaal werkers zijn reflectief en hebben oog voor hun eigen
kwaliteiten en kwetsbaarheden. Zij durven zich professioneel kwetsbaar op te
stellen naar de cliënt en zetten zichzelf in als instrument. Zij zijn intrinsiek
gemotiveerd, halen het beste uit zichzelf en leren een leven lang om zich als
mens en sociaal werker te ontwikkelen.
2
, Missie sociaal werk
Het sociaal werk is een vorm van professionele beroepsuitoefening die bijdraagt aan
het bevorderen van (de mogelijkheden van) sociaal functioneren. Sociaal werk is een
waarden gedreven en dialogische professie, die werkt op basis van morele
overwegingen over kwaliteit van leven.
Waartoe Sociaal Werk?
- Signaleren van factoren die sociale ongelijkheid veroorzaken/in stand houdt.
Werken aan veranderingen voor rechtvaardigheid, waardigheid en vrijheid.
- Mensen moeten tot hun recht komen. Mensen die een kwetsbare positie of
omstandigheden hebben krijgen de mogelijkheden om een leven van waarde
te leven.
- Welzijn van mensen wordt bevorderd door:
o Veerkracht
o Weerbaarheid
o Zelfbeschikking
o Sociale inclusie
o Sociale cohesie
Sociaal werk doet dit door te werken aan factoren op micro-, meso- en
macroniveau. Ook kan sociaal werk opkomen voor de belangen van mensen.
Hoe gaan sociaal werkers te werk?
- Socioprudent: Sociaal werkers handelen op basis van vragen en behoeften
van mensen en gemeenschappen. Ze kunnen verbindingen maken met
uitgangspunten van het beroep, eigen voorkeuren en waarden van burgers/de
samenleving. Ze baseren zich op actuele kennis:
o Wetenschappelijke kennis en inzichten
o Wet- en regelgeving
o Praktijkkennis
o Ervaringskennis
Sociaal werkers doen hun werk met een onderzoekende en sociaal reflexieve
attitude.
- Methodisch: Sociaal werkers werken present (meelevend en nabij). Ze zijn
kundig in interactie door verschillende vormen van communicatie: verbaal,
non-verbaal en inzet van creatieve middelen. Ze werken sociaal-agogisch
(werken ontwikkelingsgericht op de verschillende niveaus). Ze maken
afwegingen tussen individueel en collectief belang. Sociaal werkers steeds
welbewust tussen:
o Activeren
o Ondersteunen van ontplooiing
o Verbinden
o Hulpverlenen
- Integraal: sociaal werkers kijken naar heel de mens in zijn omgeving.
Ze werken krachtgericht zonder kwetsbaarheid en diversiteit van mensen te
vergeten en samen met burgers, vrijwilligers en professionals.
Materiële en immateriële aspecten van het leven van burgers:
o Leefomstandigheden
3
