College aantekeningen Professionele Opvoeders
College 1 – Verschillende rollen en kwaliteit leerkracht ...................................................... 4
Context school in het algemeen ........................................................................................... 4
Teaching through interac5ons framework/ classroom assessment scoring system (CLASS) 4
Instruc5ekwaliteit ............................................................................................................. 5
Klasorganisa5e .................................................................................................................. 5
Emo5onele ondersteuning ............................................................................................... 5
Belang klasklimaat (Wang et al., 2020) ................................................................................. 5
Effecten per dimensie op presta5es in VO (Allen et al., 2013) ............................................. 6
My teaching partner (MTP) .................................................................................................. 6
Combina5e MTP en Taakspel in BO (Downer et al., 2024) ............................................... 7
Interpersoonlijke theorie (nog van vorige college) ............................................................... 8
College 2 – Effecten leerkracht-leerlingrela;es op leerlinguitkomsten ................................ 9
Pygmalion-effect ................................................................................................................... 9
Gehechtheidstheorie ............................................................................................................ 9
Zelfdetermina5etheorie ..................................................................................................... 10
Vergelijking van theorieën .............................................................................................. 11
Dyadische leerkracht-leerlingrela5es en leerlinguitkomsten ............................................. 11
Leerkracht-leerlingrela5es en schools leren ................................................................... 12
Rela5es met verschillende (professionele) opvoeders ....................................................... 13
College 3 – Verbeteren van leerkracht-leerlingrela;es ...................................................... 14
Effect leerling kenmerken op rela5ekwaliteit ..................................................................... 14
Invloed probleemgedrag op mentale representa5es leerkracht .................................... 14
Mogelijkheden verbeteren dyadische leerkracht-leerlingrela5es ...................................... 16
Specifieke interven5eprogramma’s .................................................................................... 17
Establish-maintain-restore (Cook et al., 2018) ............................................................... 17
Leerkracht Leerling Interac5e Coaching (LLInC) ............................................................. 18
College 4 – Pedagogische kwaliteit(en) van de kinderopvang ........................................... 20
De Nederlandse kinderopvang: even voorstellen ............................................................... 20
Hoe kijken naar ‘kwaliteit’? ................................................................................................ 20
Globale proceskwaliteit: Leefomgeving .............................................................................. 20
Proceskwaliteit: interac5evaardigheden ............................................................................ 21
, Verschil VS – NL: Context magers? ..................................................................................... 22
Brede blik op ‘kwaliteit’ ...................................................................................................... 22
College 5 – Werken aan de kwaliteit van de kinderopvang ............................................... 24
Fukkink & Lont (2007): Does training mager? .................................................................... 24
Meta-analyse Egert, Fukkink & Eckhardt, 2018 .................................................................. 25
Egert et al. (2020): Verbeteren van interac5evaardigheden .............................................. 25
Vancraeyveldt et al. (2015): Verbeteren van de rela5e PP-kind ......................................... 26
Playing-2-Gether in class ................................................................................................ 27
College 6 – Effecten van kinderopvang op kinduitkomsten ............................................... 28
3 genera5e in onderzoek effecten kinderopvang ............................................................... 28
Paradigma-verschuiving? Pluess & Belsky .......................................................................... 29
Pluess & Belsky (2009) ........................................................................................................ 30
Differen5ële ontvankelijkheid in de kinderopvang ............................................................. 31
Van kinderopvang naar groep 1 .......................................................................................... 32
Perspec5ef op het kind: van baby t/m kleuter ................................................................... 33
College 7 – Jeugdzorg l ..................................................................................................... 34
Over welke vormen van zorg hebben we het? ................................................................... 34
Wat weten we over jongeren en gezinnen die jeugdzorg ontvangen? ............................... 35
Uithuisplaatsing en gesloten jeugdzorg .............................................................................. 39
Poli5ek en uitvoeringsprak5jk ........................................................................................ 39
Impact op iden5teit/zelleeld ........................................................................................ 40
Impact van beperking van autonomie ............................................................................ 40
College 8 – Jeugdzorg ll .................................................................................................... 42
Verschillende rollen van de professional ............................................................................ 42
Dyadisch niveau .................................................................................................................. 43
Roest et al., 2023 ............................................................................................................ 44
Orlowski et al., 2023 ....................................................................................................... 45
Pinheiro et al., 2024........................................................................................................ 46
Organisa5e- en groepsniveau (Residen5eel) ...................................................................... 47
Leipoldt et al., 2019 ........................................................................................................ 48
College 9 – Rela;es tussen ouders en professionele opvoeders ........................................ 50
Defini5es en modellen........................................................................................................ 50
Invloed ouder-POrela5es op kinduitkomsten ..................................................................... 51
, Mogelijkheden tot verbetering........................................................................................... 52
College 10 – Jeugdzorg lll.................................................................................................. 54
Samenwerken met ouders .................................................................................................. 54
Family centered prac5ce (Tang et al., 2023) ....................................................................... 54
Belang van allian5e in het werken met gezinnen ............................................................... 57
College 11 – Interprofessioneel werken ............................................................................ 59
Samenwerking opvang-onderwijs ...................................................................................... 59
Een rood geluid uit een rood land (Verheijen-Tiemstra et al., 2020).................................. 59
Samenwerking opvang-onderwijs: peuter-kleuter-groep ................................................... 60
Samenwerking opvang-school: bso .................................................................................... 60
Samenwerking opvang-onderwijs ...................................................................................... 61
Interprofessionele samenwerking (Fukkink & Lalihatu, 2020) ........................................... 61
Interprofessionele samenwerking (Ooms et al. (2026): samenwerking in een kleurrijk
(West-Europa) ..................................................................................................................... 62
Samenwerking opvang-jeugdhulp ...................................................................................... 62
College 12 – Responsie ..................................................................................................... 63
Responsie (vragen) ............................................................................................................. 63
Discussie onderdeel ............................................................................................................ 64
, College 1 – Verschillende rollen en kwaliteit leerkracht
31/08/2026
24 sep en 15 oktober geen college
+/- 55 meerkeuze en 1 open vraag, met aantal subvragen
- Vanaf 1/3 beginnen met punten tellen
- 1.5 uur de 5jd
Vragen over resultaten uit de ar5kelen
- Welke verbanden zijn sterker dan anderen?
- Kijken naar patronen
Toepassingsvragen (casus, welke interven5es is het meest geschikt)
Verschillende rollen en kwaliteit leerkracht
2 miljoen leerlingen op het BO, SBO en SO
In VO en VSO 1 miljoen leerlingen
Context school in het algemeen
- Lerarentekort à minder instroom in de PABO
- Uitstroom door vergrijzing
- Leerkrachten van basisonderwijs ervaren hoge stress (een van de meest stressvolle
banen
- Leesvaardigheid daalt heel erg in Nederland
Wat is een goede leerkracht?
- Sensi5ef
- Geduld
- Mo5verend
- Relevan5e (theorie verbinden met prak5jk)
Kwaliteit op 2 niveaus
- College 1: Klasklimaat/leerkrachts5jl
- College 2: Dyadische rela5es
o Eén op één rela5es
Teaching through interactions framework/ classroom assessment scoring system
(CLASS)
- Kwaliteit = interac5es tussen leerkrachten en leerlingen
- Kwaliteit = mul5dimensioneel (dimensies zijn domeinen)
o Domeinen: Emo$onele ondersteuning, klasorganisa$e, instruc$ekwaliteit
o Niet feitelijke presta5es, maar hoe jij in interac5e bent met de leerlingen in de
klas
- Dimensies zijn relevant in BO en VO (en kinderopvang)
College 1 – Verschillende rollen en kwaliteit leerkracht ...................................................... 4
Context school in het algemeen ........................................................................................... 4
Teaching through interac5ons framework/ classroom assessment scoring system (CLASS) 4
Instruc5ekwaliteit ............................................................................................................. 5
Klasorganisa5e .................................................................................................................. 5
Emo5onele ondersteuning ............................................................................................... 5
Belang klasklimaat (Wang et al., 2020) ................................................................................. 5
Effecten per dimensie op presta5es in VO (Allen et al., 2013) ............................................. 6
My teaching partner (MTP) .................................................................................................. 6
Combina5e MTP en Taakspel in BO (Downer et al., 2024) ............................................... 7
Interpersoonlijke theorie (nog van vorige college) ............................................................... 8
College 2 – Effecten leerkracht-leerlingrela;es op leerlinguitkomsten ................................ 9
Pygmalion-effect ................................................................................................................... 9
Gehechtheidstheorie ............................................................................................................ 9
Zelfdetermina5etheorie ..................................................................................................... 10
Vergelijking van theorieën .............................................................................................. 11
Dyadische leerkracht-leerlingrela5es en leerlinguitkomsten ............................................. 11
Leerkracht-leerlingrela5es en schools leren ................................................................... 12
Rela5es met verschillende (professionele) opvoeders ....................................................... 13
College 3 – Verbeteren van leerkracht-leerlingrela;es ...................................................... 14
Effect leerling kenmerken op rela5ekwaliteit ..................................................................... 14
Invloed probleemgedrag op mentale representa5es leerkracht .................................... 14
Mogelijkheden verbeteren dyadische leerkracht-leerlingrela5es ...................................... 16
Specifieke interven5eprogramma’s .................................................................................... 17
Establish-maintain-restore (Cook et al., 2018) ............................................................... 17
Leerkracht Leerling Interac5e Coaching (LLInC) ............................................................. 18
College 4 – Pedagogische kwaliteit(en) van de kinderopvang ........................................... 20
De Nederlandse kinderopvang: even voorstellen ............................................................... 20
Hoe kijken naar ‘kwaliteit’? ................................................................................................ 20
Globale proceskwaliteit: Leefomgeving .............................................................................. 20
Proceskwaliteit: interac5evaardigheden ............................................................................ 21
, Verschil VS – NL: Context magers? ..................................................................................... 22
Brede blik op ‘kwaliteit’ ...................................................................................................... 22
College 5 – Werken aan de kwaliteit van de kinderopvang ............................................... 24
Fukkink & Lont (2007): Does training mager? .................................................................... 24
Meta-analyse Egert, Fukkink & Eckhardt, 2018 .................................................................. 25
Egert et al. (2020): Verbeteren van interac5evaardigheden .............................................. 25
Vancraeyveldt et al. (2015): Verbeteren van de rela5e PP-kind ......................................... 26
Playing-2-Gether in class ................................................................................................ 27
College 6 – Effecten van kinderopvang op kinduitkomsten ............................................... 28
3 genera5e in onderzoek effecten kinderopvang ............................................................... 28
Paradigma-verschuiving? Pluess & Belsky .......................................................................... 29
Pluess & Belsky (2009) ........................................................................................................ 30
Differen5ële ontvankelijkheid in de kinderopvang ............................................................. 31
Van kinderopvang naar groep 1 .......................................................................................... 32
Perspec5ef op het kind: van baby t/m kleuter ................................................................... 33
College 7 – Jeugdzorg l ..................................................................................................... 34
Over welke vormen van zorg hebben we het? ................................................................... 34
Wat weten we over jongeren en gezinnen die jeugdzorg ontvangen? ............................... 35
Uithuisplaatsing en gesloten jeugdzorg .............................................................................. 39
Poli5ek en uitvoeringsprak5jk ........................................................................................ 39
Impact op iden5teit/zelleeld ........................................................................................ 40
Impact van beperking van autonomie ............................................................................ 40
College 8 – Jeugdzorg ll .................................................................................................... 42
Verschillende rollen van de professional ............................................................................ 42
Dyadisch niveau .................................................................................................................. 43
Roest et al., 2023 ............................................................................................................ 44
Orlowski et al., 2023 ....................................................................................................... 45
Pinheiro et al., 2024........................................................................................................ 46
Organisa5e- en groepsniveau (Residen5eel) ...................................................................... 47
Leipoldt et al., 2019 ........................................................................................................ 48
College 9 – Rela;es tussen ouders en professionele opvoeders ........................................ 50
Defini5es en modellen........................................................................................................ 50
Invloed ouder-POrela5es op kinduitkomsten ..................................................................... 51
, Mogelijkheden tot verbetering........................................................................................... 52
College 10 – Jeugdzorg lll.................................................................................................. 54
Samenwerken met ouders .................................................................................................. 54
Family centered prac5ce (Tang et al., 2023) ....................................................................... 54
Belang van allian5e in het werken met gezinnen ............................................................... 57
College 11 – Interprofessioneel werken ............................................................................ 59
Samenwerking opvang-onderwijs ...................................................................................... 59
Een rood geluid uit een rood land (Verheijen-Tiemstra et al., 2020).................................. 59
Samenwerking opvang-onderwijs: peuter-kleuter-groep ................................................... 60
Samenwerking opvang-school: bso .................................................................................... 60
Samenwerking opvang-onderwijs ...................................................................................... 61
Interprofessionele samenwerking (Fukkink & Lalihatu, 2020) ........................................... 61
Interprofessionele samenwerking (Ooms et al. (2026): samenwerking in een kleurrijk
(West-Europa) ..................................................................................................................... 62
Samenwerking opvang-jeugdhulp ...................................................................................... 62
College 12 – Responsie ..................................................................................................... 63
Responsie (vragen) ............................................................................................................. 63
Discussie onderdeel ............................................................................................................ 64
, College 1 – Verschillende rollen en kwaliteit leerkracht
31/08/2026
24 sep en 15 oktober geen college
+/- 55 meerkeuze en 1 open vraag, met aantal subvragen
- Vanaf 1/3 beginnen met punten tellen
- 1.5 uur de 5jd
Vragen over resultaten uit de ar5kelen
- Welke verbanden zijn sterker dan anderen?
- Kijken naar patronen
Toepassingsvragen (casus, welke interven5es is het meest geschikt)
Verschillende rollen en kwaliteit leerkracht
2 miljoen leerlingen op het BO, SBO en SO
In VO en VSO 1 miljoen leerlingen
Context school in het algemeen
- Lerarentekort à minder instroom in de PABO
- Uitstroom door vergrijzing
- Leerkrachten van basisonderwijs ervaren hoge stress (een van de meest stressvolle
banen
- Leesvaardigheid daalt heel erg in Nederland
Wat is een goede leerkracht?
- Sensi5ef
- Geduld
- Mo5verend
- Relevan5e (theorie verbinden met prak5jk)
Kwaliteit op 2 niveaus
- College 1: Klasklimaat/leerkrachts5jl
- College 2: Dyadische rela5es
o Eén op één rela5es
Teaching through interactions framework/ classroom assessment scoring system
(CLASS)
- Kwaliteit = interac5es tussen leerkrachten en leerlingen
- Kwaliteit = mul5dimensioneel (dimensies zijn domeinen)
o Domeinen: Emo$onele ondersteuning, klasorganisa$e, instruc$ekwaliteit
o Niet feitelijke presta5es, maar hoe jij in interac5e bent met de leerlingen in de
klas
- Dimensies zijn relevant in BO en VO (en kinderopvang)
