Samenvatting Klinische psychologie
Hoorcollege 1, hoofdstuk 1
Geschiedenis van de klinische psychologie:
17de en 18de eeuw - Psychochopathologie werd omschreven als bezeten zijn door demonen
(= demonologie). Ook werd het vaak door biologische oorzaken verklaard, zoals te veel bloed
hebben bijvoorbeeld. Mensen met een psychische aandoening werden naar het gesticht
gestuurd waar de behandelingen wreed waren.
1798 - Phillipe Pinel - Simpel classificatie systeem gemaakt waardoor onderscheid tussen
dementie, manie, melancholie en idiotisme gemaakt kon worden. Pinel wilde meeer morele
behandeling voor patiënten
19de eeuw -medisch model- Psychopathologie wordt veroorzaakt door biologische
verklaringen. Psychiatrie is uit dit model ontstaan.
1812 - Benjamin Rush- Schreef boek over het begrijpen van oorzaken van geestelijke
ziektes. Hij wilde ook een meer morele behandeling voor patiënten
1883 - Emil Kraeplin - Eerste classificatie systeem voor stoornissen. Focus ligt of biologische
oorzaak van de stoornissen
1914/1918 – WW1- Soldaten kwamen terug met Shelshock (heet nu PTSS). Er werden test
ontwikkeld om te voorspellen welke mannen hier minder last van zouden kunnen hebben.
1917 - Sigmund Frued - Psychoanalyse -> focus ging van biologische oorzaken naar
psychische oorzaken van stoornissen
1945 – Na WW2- Psychologen helpen soldaten te behandelen.
1947/1949 – Boulder model- Focust zich op de training van klinische psychologen via het
scientist-practitioner benadering. Hierin is een psycholoog zowel wetenschapper als iemand
die in de praktijk werkt.
Klinische psychologie bestudeert abnormaal gedrag, maar wat is abnormaal gedrag?
Afwijken van de sociale norm = deviance: Gedrag is afwijken van wat sociaal wenselijk
is.
+ Er wordt rekening gehouden met culturele en maatschappelijke verschillen
- Normen veranderen over de tijd
- Sociale norm is subjectief
- Situatie en context beïnvloeden normen
Afwijken van de statistische norm: Bij bepaalde waarde kan je gedrag abnormaal
noemen.
+ Er zijn duidelijke afkappunten
, + Het is kwantificeerbaar en daardoor wordt gedrag meetbaar
- Niet alle zeldzame gedragingen zijn onwenselijk
- Niet alle abnormale gedragingen zijn zeldzaam
- Afkappunten zijn willekeurig/arbitrair
Disfunctioneren = Disfunction: Abnormaal gedrag is onaangepast gedrag
+ focus ligt op hoe schadelijk/onaangepast gedrag is
- Sommige abnormale gedragingen disfunctioneren niet
- Niet alle disfunctionerende gedragingen zijn abnormaal
Psychische leiden – Distressing: In hoeverre abnormaal gedrag psychische leiden
veroorzaakt.
+ Focust op hoe onwenselijk gedrag is voor een individu
+ Niet gebonden aan sociale of statistische normen
- Mensen zien niet altijd in dat hun gedrag leed veroorzaakt.
- Leiden kan logisch zijn binnen bepaalde context en is dus niet abnormaal
Biologische oorzaken = Desease: Abnormaal gedrag door biologische oorzaken
+ Er zouden biologische oorzaken kunnen zijn
- Vaak worden deze oorzaken niet gevonden
- Moeilijk vaststellen van causatie
- Weinig goede testen beschikbaar
- Biologisch reductionisme: alle complexe psychologische en emotionele aspecten
terug brengen naar simpele biologische verklaringen.
Diathese stressmodel: Psychische problemen worden veroorzaakt door interactie van
genetische aanleg en omgevingsstressoren.
Psychologische modellen:
- Psycho-analystisch model: Door Freud ontwikkeld, verdediginschmechanisme, id,
ego, super-ego. Oorsprong van de praattherapie.
- Gedragsmodel -> leertheorie: Het gedragsmodel verklaart psychopathologie
vanuit aangeleerde reacties op levensgebeurtenissen. Hieruit ontstond de
leertheorie, die verklaard dat elk gedrag is aangeleerd -> Operante en klassieke
conditionering
- Cognitief model: Psychopathologie wordt veroorzaakt doordat mensen irrationele
verwachtingen over zichzelf hebben. Door gedrag met deze verwachtingen te
vergelijken ontstaat er stress
- Humanistische-existentialistisch model: Mensen zijn van nature goed en
psychopathologie kan genezen worden door levensdoelen eigenwaarde en
zelfbewustzijn te stimuleren en ontwikkelen -> Carl Rogers client centered
therapie.
Hoorcollege 1, hoofdstuk 1
Geschiedenis van de klinische psychologie:
17de en 18de eeuw - Psychochopathologie werd omschreven als bezeten zijn door demonen
(= demonologie). Ook werd het vaak door biologische oorzaken verklaard, zoals te veel bloed
hebben bijvoorbeeld. Mensen met een psychische aandoening werden naar het gesticht
gestuurd waar de behandelingen wreed waren.
1798 - Phillipe Pinel - Simpel classificatie systeem gemaakt waardoor onderscheid tussen
dementie, manie, melancholie en idiotisme gemaakt kon worden. Pinel wilde meeer morele
behandeling voor patiënten
19de eeuw -medisch model- Psychopathologie wordt veroorzaakt door biologische
verklaringen. Psychiatrie is uit dit model ontstaan.
1812 - Benjamin Rush- Schreef boek over het begrijpen van oorzaken van geestelijke
ziektes. Hij wilde ook een meer morele behandeling voor patiënten
1883 - Emil Kraeplin - Eerste classificatie systeem voor stoornissen. Focus ligt of biologische
oorzaak van de stoornissen
1914/1918 – WW1- Soldaten kwamen terug met Shelshock (heet nu PTSS). Er werden test
ontwikkeld om te voorspellen welke mannen hier minder last van zouden kunnen hebben.
1917 - Sigmund Frued - Psychoanalyse -> focus ging van biologische oorzaken naar
psychische oorzaken van stoornissen
1945 – Na WW2- Psychologen helpen soldaten te behandelen.
1947/1949 – Boulder model- Focust zich op de training van klinische psychologen via het
scientist-practitioner benadering. Hierin is een psycholoog zowel wetenschapper als iemand
die in de praktijk werkt.
Klinische psychologie bestudeert abnormaal gedrag, maar wat is abnormaal gedrag?
Afwijken van de sociale norm = deviance: Gedrag is afwijken van wat sociaal wenselijk
is.
+ Er wordt rekening gehouden met culturele en maatschappelijke verschillen
- Normen veranderen over de tijd
- Sociale norm is subjectief
- Situatie en context beïnvloeden normen
Afwijken van de statistische norm: Bij bepaalde waarde kan je gedrag abnormaal
noemen.
+ Er zijn duidelijke afkappunten
, + Het is kwantificeerbaar en daardoor wordt gedrag meetbaar
- Niet alle zeldzame gedragingen zijn onwenselijk
- Niet alle abnormale gedragingen zijn zeldzaam
- Afkappunten zijn willekeurig/arbitrair
Disfunctioneren = Disfunction: Abnormaal gedrag is onaangepast gedrag
+ focus ligt op hoe schadelijk/onaangepast gedrag is
- Sommige abnormale gedragingen disfunctioneren niet
- Niet alle disfunctionerende gedragingen zijn abnormaal
Psychische leiden – Distressing: In hoeverre abnormaal gedrag psychische leiden
veroorzaakt.
+ Focust op hoe onwenselijk gedrag is voor een individu
+ Niet gebonden aan sociale of statistische normen
- Mensen zien niet altijd in dat hun gedrag leed veroorzaakt.
- Leiden kan logisch zijn binnen bepaalde context en is dus niet abnormaal
Biologische oorzaken = Desease: Abnormaal gedrag door biologische oorzaken
+ Er zouden biologische oorzaken kunnen zijn
- Vaak worden deze oorzaken niet gevonden
- Moeilijk vaststellen van causatie
- Weinig goede testen beschikbaar
- Biologisch reductionisme: alle complexe psychologische en emotionele aspecten
terug brengen naar simpele biologische verklaringen.
Diathese stressmodel: Psychische problemen worden veroorzaakt door interactie van
genetische aanleg en omgevingsstressoren.
Psychologische modellen:
- Psycho-analystisch model: Door Freud ontwikkeld, verdediginschmechanisme, id,
ego, super-ego. Oorsprong van de praattherapie.
- Gedragsmodel -> leertheorie: Het gedragsmodel verklaart psychopathologie
vanuit aangeleerde reacties op levensgebeurtenissen. Hieruit ontstond de
leertheorie, die verklaard dat elk gedrag is aangeleerd -> Operante en klassieke
conditionering
- Cognitief model: Psychopathologie wordt veroorzaakt doordat mensen irrationele
verwachtingen over zichzelf hebben. Door gedrag met deze verwachtingen te
vergelijken ontstaat er stress
- Humanistische-existentialistisch model: Mensen zijn van nature goed en
psychopathologie kan genezen worden door levensdoelen eigenwaarde en
zelfbewustzijn te stimuleren en ontwikkelen -> Carl Rogers client centered
therapie.
