Samenvatting week 1 Descriptives
Centrummaten
Centrummaten geven een indicatie van het middelpunt of de centrale waarde van een
dataset. Maten om verdelingen samen te vatten.
Mediaan: Het middelste datapunt in de datareeks. Om die te vinden, worden eerst alle
datapunten van laag naar hoog op een rijtje gezet. Is er een even aantal, dan pak je het
gemiddelde van de middelste twee getallen. De mediaan is robuuster tegen uitschieters
dan het gemiddelde, omdat het alleen kijkt naar de positie in de dataset
Modus: De meest voorkomende waarde in de datareeks. De modus is vooral informatief
bij een beperkt aantal mogelijke waarden of bij een grote hoeveelheid datapunten. Er
kan geen modus zijn, één modus, of meerdere modi (in het geval van multimodale
verdelingen). Is het meest geschikt bij nominale en ordinale variabelen.
Gemiddelde: Wordt berekend door alle getallen op te tellen en te delen door het aantal
bij elkaar opgetelde getallen. Is gevoelig voor uitschieters/extreme waarden. Het meest
geschikt bij aantallen (kwantitatief)
Bij een symmetrische verdeling zeggen de mediaan en het gemiddelde hetzelfde. Zodra
de verdeling scheef is dan gaan ze uit elkaar en is het gemiddelde hoger dan de mediaan
en de modus.
Spreidingsmaten
Spreidingsmaten geven aan hoe verspreid of geconcentreerd de data liggen rond het
midden.
Range: Het verschil tussen de grootste en kleinste waarde in een dataset. Is gevoelig
voor uitschieters, omdat het alleen naar de uitersten kijkt.
Interkwartielafstand (IQR): Het verschil tussen het derde kwartier (Q3) en het eerste
kwartiel (Q1), dus IQR = Q3-Q1. Is niet gevoelig voor uitschieters.
Orden de data van laag naar hoog en vindt de mediaan (Q2), de mediaan van de
onderste helft (=Q2), mediaan van de bovenste helft (=Q3)
Standaarddeviatie (standaardafwijking): De standaarddeviatie of standaardafwijking
geeft de mate van spreiding aan in bepaalde data. De gemiddelde afstand van de
waarden tot het gemiddelde van de dataset.
Berekening: √𝑣𝑎𝑟𝑖𝑎𝑛𝑡𝑖𝑒
,Variantie: is een maat die iets zegt over de spreiding in een dataset. Hoe meer de data
verspreid zijn, hoe groter de variantie ten opzichte van het gemiddelde. Het meet de
gemiddelde kwadratische afwijking van het gemiddelde. Variantie is gevoelig voor
uitschieters omdat het afwijking kwadrateert.
Variabelen
Onafhankelijke variabele: Dit is de oorzaak of de factor die je verandert of manipuleert
in een experiment of onderzoek. Het is de variabele waarvan je wilt weten welk effect
deze heeft op iets anders. Het verandert niet wanneer de andere variabele verandert, is
‘onafhankelijk’ van de andere variabele.
Afhankelijke variabele: Dit is het gevolg of het resultaat dat je meet in een experiment.
Het is de variabele die verandert als reactie op de onafhankelijke variabele. De andere
variabele heeft hier invloed op, dus deze variabele is ‘afhankelijk’ van de andere
variabele.
Categorische variabelen: Dit zijn variabelen die gegevens verdelen in duidelijke
groepen of categorieën. Elke waarde behoort tot een specifieke groep en er is geen
volgorde tussen de groepen.
Continue variabelen: Dit zijn variabelen die elk willekeurig getal of waarde kunnen
aannemen binnen een bepaald bereik. Deze waarden kunnen in kleine stapjes
veranderen, zoals decimalen of fracties.
,Meetniveaus
nominaal: De data kunnen alleen worden gecategoriseerd (geen rangorde). Bijv. kleur
van auto’s of huisdieren.
Ordinaal: De data kunnen worden
gecategoriseerd en gerangschikt.
Bijv. beoordelingen of
schoolniveaus
Interval: De data kunnen worden
gecategoriseerd, er is sprake van
een rangorde en de
intervallen tussen de categorieën
zijn gelijk (bijvoorbeeld steeds een stap van 10). Bijv. jaartallen en temperatuur
Ratio: De data kunnen worden gecategoriseerd, er is sprake van een rangorde, de
intervallen tussen de categorieën zijn gelijk en er is een betekenisvol nulpunt. Bijv.
gewicht of leeftijd.
Soort design van de studie
Within subjects design: Je vergelijkt de score van elke persoon met een andere score
van diezelfde persoon, dezelfde persoon wordt dus vaker gemeten.
Between subjects design: Iedere participant ervaart maar één conditie en
onderzoekers bekijken de verschillen tussen de gemiddelden van de groepen. Je hebt
dus één controlegroep en één experimentele groep.
Experimenteel design: Een onderzoeksopzet waarbij de onderzoeker actief ingrijpt door
een bepaalde variabele te manipuleren om het effect op een andere variabele te
observeren.
Correlationeel design: Een onderzoeksopzet waarbij de onderzoeker de relatie tussen
twee of meer variabelen observeert zonder deze te manipuleren.
Bij experimenteel onderzoek heb je concrete afhankelijke variabelen en onafhankelijke
variabelen.
Bij correlationeel onderzoek kan je geen onderscheid maken tussen afhankelijke en
onafhankelijke variabelen. Wel kan je het soms veronderstellen vanuit de
onderzoeksvraag.
Hypothesen toetsen
Nulhypothese (H0): Is de aanname dat er geen verschil of geen effect is in een
, onderzoek. Het is het uitgangspunt dat alles hetzelfde blijft, of dat er geen relatie is
tussen de variabelen die je onderzoekt.
Alternatieve hypothese (Ha): Is de aanname dat er wel een verschil of wel een effect is.
Het is wat je wilt aantonen of bewijzen in je onderzoek.
Apa notatie:
Alle cijfers rond je op 2 decimalen af, behalve de p-waarde die rond je af op 3 decimalen.
Tussen de getallen zet je een punt, geen komma. De Griekse letters zijn schuingedrukt.
Soorten statistiek
Beschrijvende statistiek: kwantitatieve onderzoeksresultaten
samenvatten/organiseren. Dit kan je doen aan de hand van grafieken en tabellen. Bijv.
het berekenen van het gemiddelde, de mediaan, de modus, of het maken van grafieken
zoals histogrammen en boxplots om de verdeling van data te laten zien.
Toetsende statistiek: het toetsen van hypothesen. Conclusies trekken over populaties
op basis van resultaten in steekproeven. Bijv. het uitvoeren van een t-toets om te
bepalen of er een significant verschil is tussen de gemiddelden van twee groepen.
Soorten statische toetsen
Correlatie: drukt uit hoe sterk twee continue variabelen – dus van minimaal
intervalniveau – met elkaar samenhangen.
Regressie: Een instrument voor onderzoekers waarmee op basis van de waarde op de
ene variabele, een voorspelde waarde op de andere variabele berekend kan worden.
Bovendien geeft regressieanalyse een indruk hoe accuraat die voorspelling zal zijn.
One- sample t-test: Eén groep vergeleken met de populatie
Independent t-test:
Tussen twee groepen
vergelijken. Je zit in één
van de twee groepen
(between- subejects
design)
Paired sample t-test:
Je hebt twee groepen
die je vergelijkt, maar
zit in allebei de groepen (within- subjects design)
Centrummaten
Centrummaten geven een indicatie van het middelpunt of de centrale waarde van een
dataset. Maten om verdelingen samen te vatten.
Mediaan: Het middelste datapunt in de datareeks. Om die te vinden, worden eerst alle
datapunten van laag naar hoog op een rijtje gezet. Is er een even aantal, dan pak je het
gemiddelde van de middelste twee getallen. De mediaan is robuuster tegen uitschieters
dan het gemiddelde, omdat het alleen kijkt naar de positie in de dataset
Modus: De meest voorkomende waarde in de datareeks. De modus is vooral informatief
bij een beperkt aantal mogelijke waarden of bij een grote hoeveelheid datapunten. Er
kan geen modus zijn, één modus, of meerdere modi (in het geval van multimodale
verdelingen). Is het meest geschikt bij nominale en ordinale variabelen.
Gemiddelde: Wordt berekend door alle getallen op te tellen en te delen door het aantal
bij elkaar opgetelde getallen. Is gevoelig voor uitschieters/extreme waarden. Het meest
geschikt bij aantallen (kwantitatief)
Bij een symmetrische verdeling zeggen de mediaan en het gemiddelde hetzelfde. Zodra
de verdeling scheef is dan gaan ze uit elkaar en is het gemiddelde hoger dan de mediaan
en de modus.
Spreidingsmaten
Spreidingsmaten geven aan hoe verspreid of geconcentreerd de data liggen rond het
midden.
Range: Het verschil tussen de grootste en kleinste waarde in een dataset. Is gevoelig
voor uitschieters, omdat het alleen naar de uitersten kijkt.
Interkwartielafstand (IQR): Het verschil tussen het derde kwartier (Q3) en het eerste
kwartiel (Q1), dus IQR = Q3-Q1. Is niet gevoelig voor uitschieters.
Orden de data van laag naar hoog en vindt de mediaan (Q2), de mediaan van de
onderste helft (=Q2), mediaan van de bovenste helft (=Q3)
Standaarddeviatie (standaardafwijking): De standaarddeviatie of standaardafwijking
geeft de mate van spreiding aan in bepaalde data. De gemiddelde afstand van de
waarden tot het gemiddelde van de dataset.
Berekening: √𝑣𝑎𝑟𝑖𝑎𝑛𝑡𝑖𝑒
,Variantie: is een maat die iets zegt over de spreiding in een dataset. Hoe meer de data
verspreid zijn, hoe groter de variantie ten opzichte van het gemiddelde. Het meet de
gemiddelde kwadratische afwijking van het gemiddelde. Variantie is gevoelig voor
uitschieters omdat het afwijking kwadrateert.
Variabelen
Onafhankelijke variabele: Dit is de oorzaak of de factor die je verandert of manipuleert
in een experiment of onderzoek. Het is de variabele waarvan je wilt weten welk effect
deze heeft op iets anders. Het verandert niet wanneer de andere variabele verandert, is
‘onafhankelijk’ van de andere variabele.
Afhankelijke variabele: Dit is het gevolg of het resultaat dat je meet in een experiment.
Het is de variabele die verandert als reactie op de onafhankelijke variabele. De andere
variabele heeft hier invloed op, dus deze variabele is ‘afhankelijk’ van de andere
variabele.
Categorische variabelen: Dit zijn variabelen die gegevens verdelen in duidelijke
groepen of categorieën. Elke waarde behoort tot een specifieke groep en er is geen
volgorde tussen de groepen.
Continue variabelen: Dit zijn variabelen die elk willekeurig getal of waarde kunnen
aannemen binnen een bepaald bereik. Deze waarden kunnen in kleine stapjes
veranderen, zoals decimalen of fracties.
,Meetniveaus
nominaal: De data kunnen alleen worden gecategoriseerd (geen rangorde). Bijv. kleur
van auto’s of huisdieren.
Ordinaal: De data kunnen worden
gecategoriseerd en gerangschikt.
Bijv. beoordelingen of
schoolniveaus
Interval: De data kunnen worden
gecategoriseerd, er is sprake van
een rangorde en de
intervallen tussen de categorieën
zijn gelijk (bijvoorbeeld steeds een stap van 10). Bijv. jaartallen en temperatuur
Ratio: De data kunnen worden gecategoriseerd, er is sprake van een rangorde, de
intervallen tussen de categorieën zijn gelijk en er is een betekenisvol nulpunt. Bijv.
gewicht of leeftijd.
Soort design van de studie
Within subjects design: Je vergelijkt de score van elke persoon met een andere score
van diezelfde persoon, dezelfde persoon wordt dus vaker gemeten.
Between subjects design: Iedere participant ervaart maar één conditie en
onderzoekers bekijken de verschillen tussen de gemiddelden van de groepen. Je hebt
dus één controlegroep en één experimentele groep.
Experimenteel design: Een onderzoeksopzet waarbij de onderzoeker actief ingrijpt door
een bepaalde variabele te manipuleren om het effect op een andere variabele te
observeren.
Correlationeel design: Een onderzoeksopzet waarbij de onderzoeker de relatie tussen
twee of meer variabelen observeert zonder deze te manipuleren.
Bij experimenteel onderzoek heb je concrete afhankelijke variabelen en onafhankelijke
variabelen.
Bij correlationeel onderzoek kan je geen onderscheid maken tussen afhankelijke en
onafhankelijke variabelen. Wel kan je het soms veronderstellen vanuit de
onderzoeksvraag.
Hypothesen toetsen
Nulhypothese (H0): Is de aanname dat er geen verschil of geen effect is in een
, onderzoek. Het is het uitgangspunt dat alles hetzelfde blijft, of dat er geen relatie is
tussen de variabelen die je onderzoekt.
Alternatieve hypothese (Ha): Is de aanname dat er wel een verschil of wel een effect is.
Het is wat je wilt aantonen of bewijzen in je onderzoek.
Apa notatie:
Alle cijfers rond je op 2 decimalen af, behalve de p-waarde die rond je af op 3 decimalen.
Tussen de getallen zet je een punt, geen komma. De Griekse letters zijn schuingedrukt.
Soorten statistiek
Beschrijvende statistiek: kwantitatieve onderzoeksresultaten
samenvatten/organiseren. Dit kan je doen aan de hand van grafieken en tabellen. Bijv.
het berekenen van het gemiddelde, de mediaan, de modus, of het maken van grafieken
zoals histogrammen en boxplots om de verdeling van data te laten zien.
Toetsende statistiek: het toetsen van hypothesen. Conclusies trekken over populaties
op basis van resultaten in steekproeven. Bijv. het uitvoeren van een t-toets om te
bepalen of er een significant verschil is tussen de gemiddelden van twee groepen.
Soorten statische toetsen
Correlatie: drukt uit hoe sterk twee continue variabelen – dus van minimaal
intervalniveau – met elkaar samenhangen.
Regressie: Een instrument voor onderzoekers waarmee op basis van de waarde op de
ene variabele, een voorspelde waarde op de andere variabele berekend kan worden.
Bovendien geeft regressieanalyse een indruk hoe accuraat die voorspelling zal zijn.
One- sample t-test: Eén groep vergeleken met de populatie
Independent t-test:
Tussen twee groepen
vergelijken. Je zit in één
van de twee groepen
(between- subejects
design)
Paired sample t-test:
Je hebt twee groepen
die je vergelijkt, maar
zit in allebei de groepen (within- subjects design)
