Arbeidsrecht en Socialezekerheidsrecht
HC 1 Arbeidsrecht
Soorten arbeidsrelaties:
1. De arbeidsovereenkomst
Art. 7:610 lid 1 BW:
Rv1: Arbeid (persoonlijk verrichten, art. 7:659)
Rv2: Loon (art. 7:616 e.v.)
Rv3: Gedurende zekere tijd
Rv4: Gezag (in dienst van) (werkgever heeft bevoegdheid om aanwijzingen en
instructies te geven “hiërarchische relatie”)
Aan alle voorwaarden voldoen voor arbeidsovereenkomst!!
Heeft iemand niet toch wel een arbeidsovereenkomst? (Bijv. een
oproepkracht)
Eerst voorwaarden van art. 7:610 BW, daarna art. 7:610a BW
Wettelijk rechtsvermoeden 1 art. 7:610a BW, degene die misschien
een arbeidsovereenkomst heeft (bijv. oproepkracht), gedurende 3
maanden wekelijks (maakt niet uit hoeveel uren per week) OF gedurende ten
minste 20u per maand arbeid verricht
Als hier sprake van is heb je als gevolg: recht op loondoorbetaling
tijdens ziekte of vakantie etc. (dit zijn voordelen die bijv. een oproepkracht
niet heeft)
Wettelijk rechtsvermoeden 2 art. 7:610b BW (omvang niet duidelijk
afgesproken (bijv. niet vast aantal uren)), arbeidsovereenkomst vermoed
een omvang te hebben die gelijk is aan het gemiddeld aantal uren van de
3 voorafgaande maanden (3 voorafgaande maanden bij elkaar optellen en
dat : 3 = aantal uren die je als omvang hebt)
2. Overeenkomst van opdracht
Art. 7:400 BW:
Rv1: Arbeid moet persoonlijk worden verricht ex art. 7:404
Rv2: Loon (art. 7:405)
Rv3: Geen gezagsverhouding (wel aanwijzingen, art. 7:402)
Anders dan stoffelijk diensten (advocaat, arts, tandarts, rechter, jurist)
Karakter: Inspanningsverplichting/inspanningsverbintenis (ene partij
belooft andere partij om alles te doen om het doel te bereiken). Je wordt
niet afgerekend op het resultaat. Dus je kan niet iemand aanspreken op
het resultaat als het bijv. niet is gelukt.
3. Aanneming van werk
Art. 7:750 BW:
, Rv1: Arbeid (hoeft niet persoonlijk te worden verricht, art. 7:751)
Rv2: Loon (art. 7:752)
Rv3: Geen gezagsverhouding
Wel stoffelijk bijv. schuur of badkamer
Karakter: Resultaatsverplichting/resultaatsverbintenis (aannemer
wordt afgerekend op tastbare resultaat wat hij heeft opgeleverd)
Flexibele arbeidsverhoudingen: Arbeidsrelaties waarin werkzaamheden op
flexibele basis worden verricht. Uitzendverhouding & oproepverhouding:
- Uitzendverhouding: Is arbeidsovereenkomst (Art. 7:610 lid 1) waarbij de
werknemer (uitzendkracht) door de werkgever (uitzendbureau) in het kader van
beroep of bedrijf van de werkgever ter beschikking wordt gesteld van de
onderneming van een derde (inlener) om krachtens een door deze aan de
werkgever versterkte opdracht arbeid te verrichten onder toezicht en leiding van
die derde (art. 7:690). De relatie tussen inlener en werkgever wordt beschouwd als
overeenkomst van opdracht (art. 7:400). (Uitzendbureau mag geen geld vragen voor
uitzenden en ook niet uitzenden naar waar gestaakt wordt en moet tevoren inlichting geven over
arbeidsomstandigheden op die werkplek. Loon van uitzendkracht wordt betaald door
uitzendbureau. Relatie tussen inlener en uitzendkracht is geen arbeidsovereenkomst!
Relatie tussen uitzendbureau en uitzendkracht is wel arbeidsovereenkomst!)
Zie blz. 385 voor verschil met reguliere arbeidsovereenkomst!
- Oproepovereenkomst: Als werkgever werk voor werknemer heeft, kan
werknemer arbeid verrichten. 2 opvattingen voor oproepcontracten. De
contractuele kant van oproepcontracten wordt (arbeidsrechtelijk) opgevat als:
1. Een voorovereenkomst (intentieverklaring) Als hier sprake van is dan
is de werkgever niet verplicht om de oproepkracht werk aan te bieden,
ook al kan de oproepkracht bewijzen dat de werkgever werk voor hem
heeft. Slechts intentie, er zitten geen rechten aan gebonden. ( Handig als
werkgever besluit dat ie meer mensen nodig heeft, dan kan die die mensen snel oproepen )
2. Een overeenkomst met uitgestelde prestatieplicht (mup) Hier is
sprake van een arbeidsovereenkomst waarbij is afgesproken dat de
werknemer alleen arbeid verricht na daartoe te zijn opgeroepen en dat
de werkgever alleen loon betaalt over de uren waarin arbeid is verricht.
2 soorten:
1. Min-maxcontracten waarbij de werktijd binnen zekere grenzen is
gegarandeerd (werkgever moet dus loon doorbetalen);
2. Nulurencontracten waarbij geen minimumaantal uren is
gegarandeerd (verplicht op te roepen als er werk is voor diegene, en diegene is verplicht
te komen). (Art. 7:628a lid 1 voor minimumgarantie van 3 uur. Lid 2 is
vierdagentermijn voor planning anders hoeft werknemer niet te
komen. Lid 3 is vierdagentermijn als planning wordt veranderd heeft
werknemer recht op de eerder afgesproken loon uren.
Platformarbeid: dat is het bij elkaar brengen van vraag en aanbod door middel
van een platform. Bijv. Deliveroo, Uber en Helpling. In de praktijk is het soms
,lastig wanneer er sprake is van arbeidsovereenkomst of overeenkomst van
opdracht.
- De vraag is: Arbeidsovereenkomst of Overeenkomst van opdracht?
Deliveroo: Arbeidsovereenkomst (Hoge Raad, 2023)
Uber: Overeenkomst van opdracht (Hof Amsterdam, feb 2025)
Helpling: Uitzendovereenkomst (Hoge Raad, apr 2025)
Gezichtspunten bij kwalificatie van arbeidsovereenkomst
Hoge Raad in Deliveroo-arrest: holistische toets (er moet worden gekeken naar
de gehele situatie). CONTEXT: Maaltijdbezorgers waren volgens Deliveroo werkzaam op basis van
overeenkomst van opdracht, de vakbond die voor deze werknemers opkwam stelde juist dat er sprake is van
een schijnzelfstandigheid en dat de bezorgers op basis van arbeidsovereenkomst werken.
Schijnzelfstandigheid: je werkt als zelfstandige, maar je bent in feite een
werknemer
Arbeid:
- Vervangbaarheid van de werker (als je werk zelf moet doen, dan
arbeidsrelatie)
- Vrijheid van de werker (stel werkgever is leidend dan neigt naar
arbeidsrelatie)
Loon:
- Wijze van betaling loon
- Invloed op de hoogte van het loon (lage tarieven kunnen wijzen op
arbeidsrelatie, ook als je evenveel betaald krijgt als je medewerkers dan
ook)
Gezagsverhouding:
- Maatschappelijke positie van de werker. Ondernemerschap van de
werker (als het erg aan de orde komt, neigt het naar ovk van opdracht,
maar hoe weeg je die gezichtspunten, weegt de ene zwaarder dan de
ander)
Uber-arrest: - geen vaste rangorde tussen gezichtspunten. – Extern
ondernemerschap belangrijk (kijken naar inschrijving werknemer bij KvK of andere
opdrachten hierbuiten). – Geen one size fits all (betekent alsnog dat er andere chauffeurs
werkzaam kunnen zijn op basis van arbeidsovereenkomst).
- Financiële afhankelijkheid van de werker
- Is het werk of is de werkende ingebed in de organisatie (toegang tot
externe zaken en uitnodiging op kerstborrel dan arbeidsrelatie)
- Controle op de werker
- Voorwaarden eenzijdig wijzigen
Loon, vakantie, verlof:
Loon: is contractueel overeengekomen tegenprestatie van de te verrichten
arbeid. Hoogte volgt vaak uit CAO. Werknemer heeft in ieder geval recht op
HC 1 Arbeidsrecht
Soorten arbeidsrelaties:
1. De arbeidsovereenkomst
Art. 7:610 lid 1 BW:
Rv1: Arbeid (persoonlijk verrichten, art. 7:659)
Rv2: Loon (art. 7:616 e.v.)
Rv3: Gedurende zekere tijd
Rv4: Gezag (in dienst van) (werkgever heeft bevoegdheid om aanwijzingen en
instructies te geven “hiërarchische relatie”)
Aan alle voorwaarden voldoen voor arbeidsovereenkomst!!
Heeft iemand niet toch wel een arbeidsovereenkomst? (Bijv. een
oproepkracht)
Eerst voorwaarden van art. 7:610 BW, daarna art. 7:610a BW
Wettelijk rechtsvermoeden 1 art. 7:610a BW, degene die misschien
een arbeidsovereenkomst heeft (bijv. oproepkracht), gedurende 3
maanden wekelijks (maakt niet uit hoeveel uren per week) OF gedurende ten
minste 20u per maand arbeid verricht
Als hier sprake van is heb je als gevolg: recht op loondoorbetaling
tijdens ziekte of vakantie etc. (dit zijn voordelen die bijv. een oproepkracht
niet heeft)
Wettelijk rechtsvermoeden 2 art. 7:610b BW (omvang niet duidelijk
afgesproken (bijv. niet vast aantal uren)), arbeidsovereenkomst vermoed
een omvang te hebben die gelijk is aan het gemiddeld aantal uren van de
3 voorafgaande maanden (3 voorafgaande maanden bij elkaar optellen en
dat : 3 = aantal uren die je als omvang hebt)
2. Overeenkomst van opdracht
Art. 7:400 BW:
Rv1: Arbeid moet persoonlijk worden verricht ex art. 7:404
Rv2: Loon (art. 7:405)
Rv3: Geen gezagsverhouding (wel aanwijzingen, art. 7:402)
Anders dan stoffelijk diensten (advocaat, arts, tandarts, rechter, jurist)
Karakter: Inspanningsverplichting/inspanningsverbintenis (ene partij
belooft andere partij om alles te doen om het doel te bereiken). Je wordt
niet afgerekend op het resultaat. Dus je kan niet iemand aanspreken op
het resultaat als het bijv. niet is gelukt.
3. Aanneming van werk
Art. 7:750 BW:
, Rv1: Arbeid (hoeft niet persoonlijk te worden verricht, art. 7:751)
Rv2: Loon (art. 7:752)
Rv3: Geen gezagsverhouding
Wel stoffelijk bijv. schuur of badkamer
Karakter: Resultaatsverplichting/resultaatsverbintenis (aannemer
wordt afgerekend op tastbare resultaat wat hij heeft opgeleverd)
Flexibele arbeidsverhoudingen: Arbeidsrelaties waarin werkzaamheden op
flexibele basis worden verricht. Uitzendverhouding & oproepverhouding:
- Uitzendverhouding: Is arbeidsovereenkomst (Art. 7:610 lid 1) waarbij de
werknemer (uitzendkracht) door de werkgever (uitzendbureau) in het kader van
beroep of bedrijf van de werkgever ter beschikking wordt gesteld van de
onderneming van een derde (inlener) om krachtens een door deze aan de
werkgever versterkte opdracht arbeid te verrichten onder toezicht en leiding van
die derde (art. 7:690). De relatie tussen inlener en werkgever wordt beschouwd als
overeenkomst van opdracht (art. 7:400). (Uitzendbureau mag geen geld vragen voor
uitzenden en ook niet uitzenden naar waar gestaakt wordt en moet tevoren inlichting geven over
arbeidsomstandigheden op die werkplek. Loon van uitzendkracht wordt betaald door
uitzendbureau. Relatie tussen inlener en uitzendkracht is geen arbeidsovereenkomst!
Relatie tussen uitzendbureau en uitzendkracht is wel arbeidsovereenkomst!)
Zie blz. 385 voor verschil met reguliere arbeidsovereenkomst!
- Oproepovereenkomst: Als werkgever werk voor werknemer heeft, kan
werknemer arbeid verrichten. 2 opvattingen voor oproepcontracten. De
contractuele kant van oproepcontracten wordt (arbeidsrechtelijk) opgevat als:
1. Een voorovereenkomst (intentieverklaring) Als hier sprake van is dan
is de werkgever niet verplicht om de oproepkracht werk aan te bieden,
ook al kan de oproepkracht bewijzen dat de werkgever werk voor hem
heeft. Slechts intentie, er zitten geen rechten aan gebonden. ( Handig als
werkgever besluit dat ie meer mensen nodig heeft, dan kan die die mensen snel oproepen )
2. Een overeenkomst met uitgestelde prestatieplicht (mup) Hier is
sprake van een arbeidsovereenkomst waarbij is afgesproken dat de
werknemer alleen arbeid verricht na daartoe te zijn opgeroepen en dat
de werkgever alleen loon betaalt over de uren waarin arbeid is verricht.
2 soorten:
1. Min-maxcontracten waarbij de werktijd binnen zekere grenzen is
gegarandeerd (werkgever moet dus loon doorbetalen);
2. Nulurencontracten waarbij geen minimumaantal uren is
gegarandeerd (verplicht op te roepen als er werk is voor diegene, en diegene is verplicht
te komen). (Art. 7:628a lid 1 voor minimumgarantie van 3 uur. Lid 2 is
vierdagentermijn voor planning anders hoeft werknemer niet te
komen. Lid 3 is vierdagentermijn als planning wordt veranderd heeft
werknemer recht op de eerder afgesproken loon uren.
Platformarbeid: dat is het bij elkaar brengen van vraag en aanbod door middel
van een platform. Bijv. Deliveroo, Uber en Helpling. In de praktijk is het soms
,lastig wanneer er sprake is van arbeidsovereenkomst of overeenkomst van
opdracht.
- De vraag is: Arbeidsovereenkomst of Overeenkomst van opdracht?
Deliveroo: Arbeidsovereenkomst (Hoge Raad, 2023)
Uber: Overeenkomst van opdracht (Hof Amsterdam, feb 2025)
Helpling: Uitzendovereenkomst (Hoge Raad, apr 2025)
Gezichtspunten bij kwalificatie van arbeidsovereenkomst
Hoge Raad in Deliveroo-arrest: holistische toets (er moet worden gekeken naar
de gehele situatie). CONTEXT: Maaltijdbezorgers waren volgens Deliveroo werkzaam op basis van
overeenkomst van opdracht, de vakbond die voor deze werknemers opkwam stelde juist dat er sprake is van
een schijnzelfstandigheid en dat de bezorgers op basis van arbeidsovereenkomst werken.
Schijnzelfstandigheid: je werkt als zelfstandige, maar je bent in feite een
werknemer
Arbeid:
- Vervangbaarheid van de werker (als je werk zelf moet doen, dan
arbeidsrelatie)
- Vrijheid van de werker (stel werkgever is leidend dan neigt naar
arbeidsrelatie)
Loon:
- Wijze van betaling loon
- Invloed op de hoogte van het loon (lage tarieven kunnen wijzen op
arbeidsrelatie, ook als je evenveel betaald krijgt als je medewerkers dan
ook)
Gezagsverhouding:
- Maatschappelijke positie van de werker. Ondernemerschap van de
werker (als het erg aan de orde komt, neigt het naar ovk van opdracht,
maar hoe weeg je die gezichtspunten, weegt de ene zwaarder dan de
ander)
Uber-arrest: - geen vaste rangorde tussen gezichtspunten. – Extern
ondernemerschap belangrijk (kijken naar inschrijving werknemer bij KvK of andere
opdrachten hierbuiten). – Geen one size fits all (betekent alsnog dat er andere chauffeurs
werkzaam kunnen zijn op basis van arbeidsovereenkomst).
- Financiële afhankelijkheid van de werker
- Is het werk of is de werkende ingebed in de organisatie (toegang tot
externe zaken en uitnodiging op kerstborrel dan arbeidsrelatie)
- Controle op de werker
- Voorwaarden eenzijdig wijzigen
Loon, vakantie, verlof:
Loon: is contractueel overeengekomen tegenprestatie van de te verrichten
arbeid. Hoogte volgt vaak uit CAO. Werknemer heeft in ieder geval recht op
