Samenvatting BIV Interne Beheersing (BIVIB) | AC-M-BIVIB-10 | Master of Science Accountancy | Nyenrode
Samenvatting
BIV Interne Beheersing
Nyenrode Business Universiteit
Master Accountancy
Collegejaar: 2026-2027
,Samenvatting BIV Interne Beheersing (BIVIB) | AC-M-BIVIB-10 | Master of Science Accountancy | Nyenrode
Inleiding
Voor deze samenvatting is gebruikgemaakt van de volgende literatuur:
• De kern van de administratieve organisatie – 4e druk;
• Grondslagen van Corporate Governance – 4e druk;
• Slides van het vak BIV IB – Collegejaar 2026-2027;
• Artikelen
o The IIA’s Three Lines Model – The institute of internal auditors
o Businessmodels – Wrigley & Straker
o Internal Control – Integrated Framework – COSO
o Managing Risks: A New Framework – Kaplan & Mikes
o In Control verklaringen – Paape
o Views on core concepts of information integrity – Boritz
o Factors influencing organizations to improve data quality – Tee
o Handreiking 1148 Soft controls – Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants
o The corporate ethical virtues model – Kaptein
o Corporate culture – Meyer
o Het model van concurrerende waarden – Quinn
o Company culture – Yohn
o Organizational control mechanism – Ouchi
o Management Control Systems – Merchant & Stede
o Control in an age of empowerment – Simons
o Balanced Scorecard – Kaplan & Norton
o Ethics & Business – Jeurissen, Karssen & van der Ven
o Zonder dialoog geen compliance – De Vries & De Vries
o Through the Ethics Looking Glass: Another View of the World of Auditors and Ethics –
Martin
o COSO-ERM 2017 – COSO
o Risk Guidance Paper – Institute of Risk Management
o Risk Management – Taleb & Goldstein & Spitznagel
Bij het vak BIV IB draait het om het begrijpen welk probleem een auteur probeert op te lossen, waarom
hij zijn onderzoek heeft uitgevoerd en hoe zijn model organisaties helpt om hun doelstellingen te
bereiken. Voor het tentamen moet je daarom per model de achterliggende probleemstelling, de
elementen en hun kenmerken kunnen uitleggen en weten hoe het model wordt toegepast. Tijdens het
mondeling dien je te werken volgens een vaste structuur. Stap 1: begin altijd bij de doelstelling van de
organisatie en beargumenteer deze. Stap 2: breng je de bedreigingen in kaart die het behalen van de
doelstelling blokkeren. Stap 3: Kies een passend model op basis van die probleemanalyse en leg uit
waarom dat model geschikt is. Stap 4: geef een korte toelichting op het model waarbij je in stap 5 het
model concreet toepast op de casus en de koppeling maakt tussen probleem, context en theorie.
Daarna ga je in stap 6 verder dan algemene aanbevelingen en formuleer je concrete oplossingen. Tot
slot benomen je in stap 7 aanpalende problematiek, follow-up actief of alternatieve modellen. Voor
de hoofdmodellen (COSO ICF, Boritz, Merchant, Simons en COSO ERM) is het belangrijk dat je deze van
A tot Z kent. Voor de andere modellen is het belangrijk dat je de basis goed beheerst, maar het kennen
van elke detail is niet noodzakelijk. De kernmodellen zijn vetgedrukt weergeven in de inhoudsopgave
van deze samenvatting. Succes met de voorbereiding!
,Samenvatting BIV Interne Beheersing (BIVIB) | AC-M-BIVIB-10 | Master of Science Accountancy | Nyenrode
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: De rode draad van IB, COS 315 & Three Lines .................................................................... 5
1.1 Een organisatie en administratieve organisatie ...................................................................... 5
1.2 De rode draad van BIV interne beheersing ............................................................................. 6
1.2 Het belang van interne beheersing ....................................................................................... 7
1.3 Corporate governance ....................................................................................................... 8
1.4 Three Lines Model............................................................................................................11
1.5 Wrigley ..........................................................................................................................13
Hoofdstuk 2: Interne Beheersing ......................................................................................................15
2.1 COSO ICF........................................................................................................................15
2.2 Kaplan & Mikes ...............................................................................................................19
2.3 Paape ............................................................................................................................22
Hoofdstuk 3: Informatie & Processen ................................................................................................26
3.1 Boritz ............................................................................................................................26
3.2 Tee ...............................................................................................................................28
3.3 Starreveld.......................................................................................................................31
Hoofdstuk 4: Cultuur ......................................................................................................................34
4.1 NBA handreiking 1148 ......................................................................................................34
4.2 Kaptein ..........................................................................................................................35
4.3 Meyer............................................................................................................................38
4.4 CTA: Schein .....................................................................................................................39
4.5 Quinn & Cameron ............................................................................................................40
4.6 Yohn..............................................................................................................................43
Hoofdstuk 5: Management Control ...................................................................................................45
5.1 Ouchi.............................................................................................................................45
5.2 Merchant .......................................................................................................................51
5.3 Simons ..........................................................................................................................60
5.4 Kaplan & Norton..............................................................................................................65
Hoofdstuk 6: Ethiek & Integriteit ......................................................................................................69
6.1 Jeurissen ........................................................................................................................69
6.2 De Vries & De Vries ..........................................................................................................73
6.3 Martin ...........................................................................................................................76
Hoofdstuk 7: Risicomanagement ......................................................................................................79
7.1 COSO ERM .....................................................................................................................79
, Samenvatting BIV Interne Beheersing (BIVIB) | AC-M-BIVIB-10 | Master of Science Accountancy | Nyenrode
7.2 Risk Guidance Paper .........................................................................................................82
7.3 Taleb & Goldstein & Spitznagel...........................................................................................84
Hoofdstuk 8: Casus.........................................................................................................................86
Hoofdstuk 9: Schematische koppeling met COSO-ICF ...........................................................................91
Samenvatting
BIV Interne Beheersing
Nyenrode Business Universiteit
Master Accountancy
Collegejaar: 2026-2027
,Samenvatting BIV Interne Beheersing (BIVIB) | AC-M-BIVIB-10 | Master of Science Accountancy | Nyenrode
Inleiding
Voor deze samenvatting is gebruikgemaakt van de volgende literatuur:
• De kern van de administratieve organisatie – 4e druk;
• Grondslagen van Corporate Governance – 4e druk;
• Slides van het vak BIV IB – Collegejaar 2026-2027;
• Artikelen
o The IIA’s Three Lines Model – The institute of internal auditors
o Businessmodels – Wrigley & Straker
o Internal Control – Integrated Framework – COSO
o Managing Risks: A New Framework – Kaplan & Mikes
o In Control verklaringen – Paape
o Views on core concepts of information integrity – Boritz
o Factors influencing organizations to improve data quality – Tee
o Handreiking 1148 Soft controls – Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants
o The corporate ethical virtues model – Kaptein
o Corporate culture – Meyer
o Het model van concurrerende waarden – Quinn
o Company culture – Yohn
o Organizational control mechanism – Ouchi
o Management Control Systems – Merchant & Stede
o Control in an age of empowerment – Simons
o Balanced Scorecard – Kaplan & Norton
o Ethics & Business – Jeurissen, Karssen & van der Ven
o Zonder dialoog geen compliance – De Vries & De Vries
o Through the Ethics Looking Glass: Another View of the World of Auditors and Ethics –
Martin
o COSO-ERM 2017 – COSO
o Risk Guidance Paper – Institute of Risk Management
o Risk Management – Taleb & Goldstein & Spitznagel
Bij het vak BIV IB draait het om het begrijpen welk probleem een auteur probeert op te lossen, waarom
hij zijn onderzoek heeft uitgevoerd en hoe zijn model organisaties helpt om hun doelstellingen te
bereiken. Voor het tentamen moet je daarom per model de achterliggende probleemstelling, de
elementen en hun kenmerken kunnen uitleggen en weten hoe het model wordt toegepast. Tijdens het
mondeling dien je te werken volgens een vaste structuur. Stap 1: begin altijd bij de doelstelling van de
organisatie en beargumenteer deze. Stap 2: breng je de bedreigingen in kaart die het behalen van de
doelstelling blokkeren. Stap 3: Kies een passend model op basis van die probleemanalyse en leg uit
waarom dat model geschikt is. Stap 4: geef een korte toelichting op het model waarbij je in stap 5 het
model concreet toepast op de casus en de koppeling maakt tussen probleem, context en theorie.
Daarna ga je in stap 6 verder dan algemene aanbevelingen en formuleer je concrete oplossingen. Tot
slot benomen je in stap 7 aanpalende problematiek, follow-up actief of alternatieve modellen. Voor
de hoofdmodellen (COSO ICF, Boritz, Merchant, Simons en COSO ERM) is het belangrijk dat je deze van
A tot Z kent. Voor de andere modellen is het belangrijk dat je de basis goed beheerst, maar het kennen
van elke detail is niet noodzakelijk. De kernmodellen zijn vetgedrukt weergeven in de inhoudsopgave
van deze samenvatting. Succes met de voorbereiding!
,Samenvatting BIV Interne Beheersing (BIVIB) | AC-M-BIVIB-10 | Master of Science Accountancy | Nyenrode
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: De rode draad van IB, COS 315 & Three Lines .................................................................... 5
1.1 Een organisatie en administratieve organisatie ...................................................................... 5
1.2 De rode draad van BIV interne beheersing ............................................................................. 6
1.2 Het belang van interne beheersing ....................................................................................... 7
1.3 Corporate governance ....................................................................................................... 8
1.4 Three Lines Model............................................................................................................11
1.5 Wrigley ..........................................................................................................................13
Hoofdstuk 2: Interne Beheersing ......................................................................................................15
2.1 COSO ICF........................................................................................................................15
2.2 Kaplan & Mikes ...............................................................................................................19
2.3 Paape ............................................................................................................................22
Hoofdstuk 3: Informatie & Processen ................................................................................................26
3.1 Boritz ............................................................................................................................26
3.2 Tee ...............................................................................................................................28
3.3 Starreveld.......................................................................................................................31
Hoofdstuk 4: Cultuur ......................................................................................................................34
4.1 NBA handreiking 1148 ......................................................................................................34
4.2 Kaptein ..........................................................................................................................35
4.3 Meyer............................................................................................................................38
4.4 CTA: Schein .....................................................................................................................39
4.5 Quinn & Cameron ............................................................................................................40
4.6 Yohn..............................................................................................................................43
Hoofdstuk 5: Management Control ...................................................................................................45
5.1 Ouchi.............................................................................................................................45
5.2 Merchant .......................................................................................................................51
5.3 Simons ..........................................................................................................................60
5.4 Kaplan & Norton..............................................................................................................65
Hoofdstuk 6: Ethiek & Integriteit ......................................................................................................69
6.1 Jeurissen ........................................................................................................................69
6.2 De Vries & De Vries ..........................................................................................................73
6.3 Martin ...........................................................................................................................76
Hoofdstuk 7: Risicomanagement ......................................................................................................79
7.1 COSO ERM .....................................................................................................................79
, Samenvatting BIV Interne Beheersing (BIVIB) | AC-M-BIVIB-10 | Master of Science Accountancy | Nyenrode
7.2 Risk Guidance Paper .........................................................................................................82
7.3 Taleb & Goldstein & Spitznagel...........................................................................................84
Hoofdstuk 8: Casus.........................................................................................................................86
Hoofdstuk 9: Schematische koppeling met COSO-ICF ...........................................................................91
