Verbintenissenrecht
Week 1
Hoorcollege
Verbintenis
Vermogensrechtelijke betrekking
Tussen twee of meer personen
Krachtens welk de een (schuldeiser) tot een
prestatie gerechtigd is, waartoe de ander
(schuldenaar) jegens hem verplicht is
Ontstaat slechts wanneer dit uit de wet
voortvloeit (6:1 BW)
Rechtstreeks uit de wet:
→ Onrechtmatige daad – 6:162 BW
→ Zaakwaarneming – 6:198 BW
→ Onverschuldigde betaling – 6:203 BW
→ Ongerechtvaardigde verrijking – 6:212 BW
Uit rechtshandeling (3:33 BW):
→ Met name uit (obligatoire) overeenkomst
Beginselen verbintenissenrecht
1) Ieder draagt zijn eigen schade
2) Houdt rekening met de gerechtvaardigde
belangen van een ander
3) Relativiteit
4) Contractsvrijheid
5) Pacta sunt servanda (afspraken moeten worden
nagekomen)
Functies en grondslagen verbintenissenrecht
(contractuele en buitencontractuele) aansprakelijkheidsrecht
- handhaving van rechten
- herstel positie slachtoffer
- erkenning/genoegdoening
- preventie
Contractenrecht
- partijautonomie
- bescherming zwakkere partij?
Contract van begin tot eind
i. Precontractuele fase
ii. Contracteerfase
iii. Uitvoeringsfase
iv. Beëindigingsfase
v. Postcontractuele fase
,Precontractuele fase
Onderhandelingen over totstandkoming overeenkomst
- partijen ‘door goede trouw beheerste rechtsverhouding’ (HR Baris/Riezenkamp)
- rekening houden met gerechtvaardigde belangen van wederpartij
- partijen in beginsel vrij om onderhandelingen af te breken (contractsvrijheid)
Contracteerfase
Sluiten overeenkomst
o Aanbod en aanvaarding (art. 6:219 BW)
o Wilsvertrouwensleer (art. 3:33 en 35 BW)
o Vormvereisten (art. 3:39 BW) (week 2)
Bijzondere regels voor consumentenovereenkomsten
o Precontractuele informatieplichten (art. 6:230l en 230m BW)
o Bestelknop (art. 6:230v lid 3 BW)
o Bedenktijd (art. 6:230o BW)
Wilsvertrouwenleer
Rechtshandeling vereist (3:33 BW)
Wil om rechtstoestand te wijzigen
Geopenbaard door met wil overeenstemmende verklaring
Bescherming gerechtvaardigd vertrouwen wederpartij (3:35 BW)
1. Vertrouwen wederpartij dat verklaring = wil
2. Gerechtvaardigd vertrouwen
Geestelijke stoornis (3:34 BW) RG -> vernietigbaar
Tenzij: gerechtvaardigd vertrouwen wederpartij
Praktijk: bescherming art. 3:34 BW heel beperkt -> belang curatele
Misverstand
Misverstand: verklaring komt niet overeen met wil
Kan zijn door een verspreking of verschrijving
HR Bunde/Erckens
Kern HC 1
5 beginselen verbintenissenrecht
→ Ieder draagt zijn eigen schade
→ Houd rekening met de gerechtvaardigde belangen van een ander
→ Relativiteit
→ Contractsvrijheid
→ Pacta sunt servanda
Maar: geen beginsel zonder beperkingen en uitzonderingen
Sluiting overeenkomsten (art. 6:217 e.v., art. 3:33 e.v.)
→ Wilsovereenstemming vereist → beginsel van contractsvrijheid
→ Wilsvertrouwensleer (art. 3:33, 35 BW)
Rechtshandeling vergt op rechtsgevolg gerichte wil
Geopenbaard door middel van verklaring (art. 3:37 BW)
, Bij ontbreken wil geen rechtshandeling
Tenzij gerechtvaardigd vertrouwen bij wederpartij
Kennisclips
Kennisclip – Informatieplichten consumentenovereenkomsten
Kern wetterlijke regeling
Alleen voor consumentenovereenkomsten (6:230h BW)
-> veel uitzonderingen, zoals koop/verbouwing/huur van onroerende zaken
Informatieplichten (6:230l-230m BW)
Ontbinding binnen bedenktijd
-> alleen bij op afstand en buiten verkoopruimte gesloten overeenkomsten
Kernbegrippen – 6:230g lid 2 sub e-g BW
Verkoopruimte
Verplaatsbare of onverplaatsbare ruimte voor detailhandel
Uitoefening activiteiten door handelaar op permanente of gewoonlijke basis
Op afstand
Georganiseerd systeem voor verkoop of dienstverlening op afstand
Geen gelijktijdige persoonlijke aanwezigheid van handelaar en consument
Tot contractsluiting alleen gebruik van middel(en) voor communicatie op afstand
Buiten verkoopruimte
Gelijktijdige persoonlijk aanwezigheid van handelaar en consument
Niet in verkoopruimte
Informatieplicht bij overeenkomst in verkoopruimte – 6:230l BW
Voor contractsluiting
Op duidelijke en begrijpelijke wijze
Tenzij al duidelijk uit de context
Onder andere:
Voornaamste kenmerken zaken/diensten
Identiteit en adres handelaar
Totale prijs incl. belastingen
Sanctie wegens schending informatieplicht –> 6:230m lid 1 BW
OF
HR 10 juni 2022
> wanneer gedeeltelijke vernietiging/prijsvermindering bij schending essentiële informatieplichten?
Niet in algemene zin te beantwoorden → aan feitenrechter
▪ Richtlijn Sanctiemodel essentiële informatieplichten (van rechtbanken) kan bijdragen aan praktische
hanteerbaarheid, gelijke behandeling en rechtszekerheid
▪ Maar afwijking mag indien aangewezen sanctie in de gegeven omstandigheden niet doeltreffend,
evenredig en afschrikkend
▪ Rechter beslist aan hand van omstandigheden van het geval
▪ En motiveert dit in zijn uitspraak
Online marktplaatsen (art. 6:230m lid 3 BW)
Aanbieder online marktplaats moet duidelijk maken
Of derde handelaar is
→ Mag vertrouwen op mededeling derde
→ Tenzij weten/behoren te weten dat info onjuist is
, ▪ Geen onderzoeksplicht platform naar juistheid mededeling derde
Of Europees consumentenrecht wel/niet van toepassing is
→ Enkele vermelding in algemene voorwaarden is onvoldoende
→ Aanbieder online zoekmachine moet duidelijk maken
Belangrijkste variabelen en onderlinge weging voor bepalen volgorde zoekresultaten
→ OHP: niet vermelden commercieel belang bij volgorde (‘sponsored link’)
Informatie is ‘essentieel’ → verzwijging = OHP
Kennisclip – Bedenktijd consumentenovereenkomsten
Ontbindingsbevoegdheid tijdens bedenktijd – 6:230o BW
1) 14 dagen, volgend op de dag
- Contractsluiting: diensten (a), energie, water, digitale inhoud (niet op materiële drager) (c)
- Bij koop (b):
Aflevering zaak
Bij deelleveringen uit zelfde bestelling of onderdelen: levering laatste zaak
Bij abonnement: levering eerste zaak
- Zonder opgave van redenen
2) Geen info over bestaan, termijn en voorwaarden
bedenktijd: verlenging met max.1 jaar
3) Uitoefening door verzending ingevuld modelformulier of andere ondubbelzinnige verklaring
4) Bewijslast consument
Gevolgen ontbinding
→ Verplichting tot nakoming vervalt
→ Terugbetaling – 6:230r
binnen 14 dagen na ontvangstverklaring en retour zaken/bewijs consument van verzending
→ Terugzending zaken – 6:230s
binnen 14 dagen na verklaring
- op kosten consument, tenzij niet gemeld door handelaar
- alleen vergoeding waardevermindering door gebruik (alleen indien geïnformeerd over
bestaan/voorwaarden ontbinding)
- bewijslast en risico terugzending consument
→ 6:270 BW -> gevolgen bij ontbinding wegens tekortkoming niet van toepassing!
Gevallen zonder bedenktijd -> 6:230p, 230h BW
Kennisclip – Zaakwaarneming en ongerechtvaardigde verrijking
Bronnen van verbintenissen
Overeenkomst
Onrechtmatige daad
Onverschuldigde betaling
Zaakwaarneming
Ongerechtvaardigde verrijking
Zaakwaarneming – 6:198-202 BW
Behartigen van belang van ander
- redelijke grond om te handelen
- niet tegen de wil van een ander, indien bekend
Zonder bevoegdheid op grond van overeenkomst
Zonder bevoegdheid op grond van de wet
Week 1
Hoorcollege
Verbintenis
Vermogensrechtelijke betrekking
Tussen twee of meer personen
Krachtens welk de een (schuldeiser) tot een
prestatie gerechtigd is, waartoe de ander
(schuldenaar) jegens hem verplicht is
Ontstaat slechts wanneer dit uit de wet
voortvloeit (6:1 BW)
Rechtstreeks uit de wet:
→ Onrechtmatige daad – 6:162 BW
→ Zaakwaarneming – 6:198 BW
→ Onverschuldigde betaling – 6:203 BW
→ Ongerechtvaardigde verrijking – 6:212 BW
Uit rechtshandeling (3:33 BW):
→ Met name uit (obligatoire) overeenkomst
Beginselen verbintenissenrecht
1) Ieder draagt zijn eigen schade
2) Houdt rekening met de gerechtvaardigde
belangen van een ander
3) Relativiteit
4) Contractsvrijheid
5) Pacta sunt servanda (afspraken moeten worden
nagekomen)
Functies en grondslagen verbintenissenrecht
(contractuele en buitencontractuele) aansprakelijkheidsrecht
- handhaving van rechten
- herstel positie slachtoffer
- erkenning/genoegdoening
- preventie
Contractenrecht
- partijautonomie
- bescherming zwakkere partij?
Contract van begin tot eind
i. Precontractuele fase
ii. Contracteerfase
iii. Uitvoeringsfase
iv. Beëindigingsfase
v. Postcontractuele fase
,Precontractuele fase
Onderhandelingen over totstandkoming overeenkomst
- partijen ‘door goede trouw beheerste rechtsverhouding’ (HR Baris/Riezenkamp)
- rekening houden met gerechtvaardigde belangen van wederpartij
- partijen in beginsel vrij om onderhandelingen af te breken (contractsvrijheid)
Contracteerfase
Sluiten overeenkomst
o Aanbod en aanvaarding (art. 6:219 BW)
o Wilsvertrouwensleer (art. 3:33 en 35 BW)
o Vormvereisten (art. 3:39 BW) (week 2)
Bijzondere regels voor consumentenovereenkomsten
o Precontractuele informatieplichten (art. 6:230l en 230m BW)
o Bestelknop (art. 6:230v lid 3 BW)
o Bedenktijd (art. 6:230o BW)
Wilsvertrouwenleer
Rechtshandeling vereist (3:33 BW)
Wil om rechtstoestand te wijzigen
Geopenbaard door met wil overeenstemmende verklaring
Bescherming gerechtvaardigd vertrouwen wederpartij (3:35 BW)
1. Vertrouwen wederpartij dat verklaring = wil
2. Gerechtvaardigd vertrouwen
Geestelijke stoornis (3:34 BW) RG -> vernietigbaar
Tenzij: gerechtvaardigd vertrouwen wederpartij
Praktijk: bescherming art. 3:34 BW heel beperkt -> belang curatele
Misverstand
Misverstand: verklaring komt niet overeen met wil
Kan zijn door een verspreking of verschrijving
HR Bunde/Erckens
Kern HC 1
5 beginselen verbintenissenrecht
→ Ieder draagt zijn eigen schade
→ Houd rekening met de gerechtvaardigde belangen van een ander
→ Relativiteit
→ Contractsvrijheid
→ Pacta sunt servanda
Maar: geen beginsel zonder beperkingen en uitzonderingen
Sluiting overeenkomsten (art. 6:217 e.v., art. 3:33 e.v.)
→ Wilsovereenstemming vereist → beginsel van contractsvrijheid
→ Wilsvertrouwensleer (art. 3:33, 35 BW)
Rechtshandeling vergt op rechtsgevolg gerichte wil
Geopenbaard door middel van verklaring (art. 3:37 BW)
, Bij ontbreken wil geen rechtshandeling
Tenzij gerechtvaardigd vertrouwen bij wederpartij
Kennisclips
Kennisclip – Informatieplichten consumentenovereenkomsten
Kern wetterlijke regeling
Alleen voor consumentenovereenkomsten (6:230h BW)
-> veel uitzonderingen, zoals koop/verbouwing/huur van onroerende zaken
Informatieplichten (6:230l-230m BW)
Ontbinding binnen bedenktijd
-> alleen bij op afstand en buiten verkoopruimte gesloten overeenkomsten
Kernbegrippen – 6:230g lid 2 sub e-g BW
Verkoopruimte
Verplaatsbare of onverplaatsbare ruimte voor detailhandel
Uitoefening activiteiten door handelaar op permanente of gewoonlijke basis
Op afstand
Georganiseerd systeem voor verkoop of dienstverlening op afstand
Geen gelijktijdige persoonlijke aanwezigheid van handelaar en consument
Tot contractsluiting alleen gebruik van middel(en) voor communicatie op afstand
Buiten verkoopruimte
Gelijktijdige persoonlijk aanwezigheid van handelaar en consument
Niet in verkoopruimte
Informatieplicht bij overeenkomst in verkoopruimte – 6:230l BW
Voor contractsluiting
Op duidelijke en begrijpelijke wijze
Tenzij al duidelijk uit de context
Onder andere:
Voornaamste kenmerken zaken/diensten
Identiteit en adres handelaar
Totale prijs incl. belastingen
Sanctie wegens schending informatieplicht –> 6:230m lid 1 BW
OF
HR 10 juni 2022
> wanneer gedeeltelijke vernietiging/prijsvermindering bij schending essentiële informatieplichten?
Niet in algemene zin te beantwoorden → aan feitenrechter
▪ Richtlijn Sanctiemodel essentiële informatieplichten (van rechtbanken) kan bijdragen aan praktische
hanteerbaarheid, gelijke behandeling en rechtszekerheid
▪ Maar afwijking mag indien aangewezen sanctie in de gegeven omstandigheden niet doeltreffend,
evenredig en afschrikkend
▪ Rechter beslist aan hand van omstandigheden van het geval
▪ En motiveert dit in zijn uitspraak
Online marktplaatsen (art. 6:230m lid 3 BW)
Aanbieder online marktplaats moet duidelijk maken
Of derde handelaar is
→ Mag vertrouwen op mededeling derde
→ Tenzij weten/behoren te weten dat info onjuist is
, ▪ Geen onderzoeksplicht platform naar juistheid mededeling derde
Of Europees consumentenrecht wel/niet van toepassing is
→ Enkele vermelding in algemene voorwaarden is onvoldoende
→ Aanbieder online zoekmachine moet duidelijk maken
Belangrijkste variabelen en onderlinge weging voor bepalen volgorde zoekresultaten
→ OHP: niet vermelden commercieel belang bij volgorde (‘sponsored link’)
Informatie is ‘essentieel’ → verzwijging = OHP
Kennisclip – Bedenktijd consumentenovereenkomsten
Ontbindingsbevoegdheid tijdens bedenktijd – 6:230o BW
1) 14 dagen, volgend op de dag
- Contractsluiting: diensten (a), energie, water, digitale inhoud (niet op materiële drager) (c)
- Bij koop (b):
Aflevering zaak
Bij deelleveringen uit zelfde bestelling of onderdelen: levering laatste zaak
Bij abonnement: levering eerste zaak
- Zonder opgave van redenen
2) Geen info over bestaan, termijn en voorwaarden
bedenktijd: verlenging met max.1 jaar
3) Uitoefening door verzending ingevuld modelformulier of andere ondubbelzinnige verklaring
4) Bewijslast consument
Gevolgen ontbinding
→ Verplichting tot nakoming vervalt
→ Terugbetaling – 6:230r
binnen 14 dagen na ontvangstverklaring en retour zaken/bewijs consument van verzending
→ Terugzending zaken – 6:230s
binnen 14 dagen na verklaring
- op kosten consument, tenzij niet gemeld door handelaar
- alleen vergoeding waardevermindering door gebruik (alleen indien geïnformeerd over
bestaan/voorwaarden ontbinding)
- bewijslast en risico terugzending consument
→ 6:270 BW -> gevolgen bij ontbinding wegens tekortkoming niet van toepassing!
Gevallen zonder bedenktijd -> 6:230p, 230h BW
Kennisclip – Zaakwaarneming en ongerechtvaardigde verrijking
Bronnen van verbintenissen
Overeenkomst
Onrechtmatige daad
Onverschuldigde betaling
Zaakwaarneming
Ongerechtvaardigde verrijking
Zaakwaarneming – 6:198-202 BW
Behartigen van belang van ander
- redelijke grond om te handelen
- niet tegen de wil van een ander, indien bekend
Zonder bevoegdheid op grond van overeenkomst
Zonder bevoegdheid op grond van de wet
