Hoofdstuk 1
Waardering en respect
Waardering hebben voor jezelf en voor de ander betekent dat je om
jezelf en de ander geeft.
Respect betekent dat je rekening houdt met de ander.
Een mens respecteren is iets anders dan zijn daden respecteren. Als
hulpverlener is eht noodzakelijk om zelfrespect en zelfwaardering te
ontwikkelen.
Basishouding
Je basishouding heeft te maken met hoe je over jezelf en anderen denkt.
De theorie van de transactionele analyse beschrijft vier basishoudingen:
Houding jij / ik Ik ben oké. Ik ben niet oké.
Jij bent oké. Ik + / jij + Ik - / jij +
Jij bent niet oké. Ik + / jij - Ik - / jij -
Ik ben oke, jij bent oke er is sprake van onvoorwaardelijke acceptatie
van jezelf en van de ander. Dit is het droomscenario. Als hulpverlener
heb je geloof en vertrouwen in de mogelijkheden van de cliënt. Je ziet hem
niet als probleemgeval, maar als iemand met mogelijkheden en kansen.
Ik ben oke, jij bent niet oke vanuit deze houding bepaald jij wat
goed is voor de ander. Als je klein denkt over de ander, zal je ervaren dat
het moeilijk wordt de ander gepast te ondersteunen. Hierdoor krijgt de
ander geen ruimte om zelf te ontdekken hoe hij/zij uit de problemen kan
komen.
Ik ben niet oke, jij bent wel oke in deze basishouding plaats je jezelf
onder de ander. Als je klein denkt over jezelf en jezelf niet de moeite waar
vindt, dan is het lastig om er voor de ander te zijn. Je kunt je niet op de
hulpvraag van de ander richten, maar bent druk bezig met jezelf en met
de vraag: ”hoe kom ik over bij een ander.”
Ik ben niet oke, jij bent niet oke in deze basishouding heb je elkaar
niets belangrijks te vertellen. Je kunt geen echte aandacht voor de ander
opbrengen. Het is onmogelijk hulp te verlenen, omdat je niet goed kunt
, onderscheiden wat je eigen behoeften zijn en wat de behoeften zijn van de
ander.
Eigen kracht
Binnen social work is het van belang de ander te benaderen vanuit een “jij
bent oke houding”. Hulp bieden vanuit de eigen kracht van de cliënt vraag
van jou als hulpverlener een fundamenteel geloof in de capaciteiten van
de cliënt.
Eigenkracht versterken
Als hulpverleners wil je cliënten zelfstandig maken, zodat ze zo min
mogelijk afhankelijk zijn van de hulp. Als hulpverlener wil je een proces
stimuleren waarin je ander bewust maakt van zijn eigen kracht en/of hoe
hij die kan vergroten.
Zelfregie, eigen kracht en verantwoordelijkheid.
In de rol van hulpverlener sluit je aan bij de wensen en de mogelijkheden
van cliënten en hun omgeving. Je wilt dat ze tot hun recht komen tijdens
het samenwerken. Je wilt dat ze hun verantwoordelijkheden maximaal
inzetten .
Begrip Kern Kernvraag
Zelfregie Zelf bepalen Wat wil ik?
Eigen kracht Zelf kunnen Wat kan ik?
Eigen Zelf moeten of mogen Wat moet of mag ik zelf doen
verantwoordelijkheid
Aspecten van communicatie
In elke boodschap die je communiceert zitten verschillende aspecten
verborgen. Een inhoudelijk, een expressief, een relationeel en een
appellerend aspect. Daarnaast zijn er ook technische functionele aspecten
waar je rekening moet houden.
Het inhoudelijk aspect van de communicatie
Zender boodschap ontvanger
Bij het inhoudelijk aspect staat de boodschap ofwel de inhoud centraal.
Het gaat in het gesprek met name om de uitwisseling van informatie. Bij
het maken van contact spelen er altijd meer dan alleen inhoudelijke zaken
een rol.
Richt je aandacht op de inhoudelijke kant, dan let je vooral op de feiten.
Het expressieve aspect van communicatie