Week 1 – Inleiding Internationaal Belastingrecht
Basisvragen Internationaal en Europees Belastingrecht
Gedurende het vak Grondslagen Europees en Internationaal Belastingrecht zal er telkens worden
teruggegrepen naar de basisvragen van het Europees en internationaal belastingrecht:
1. KAN Nederland heffen op grond van de nationale wet?
2. MAG Nederland heffen op grond van een belastingverdrag of enige andere regeling ter
voorkoming van dubbele belasting?
3. MAG (of MOET) Nederland heffen op grond van het Europees recht?
In week 1 zal er worden ingegaan op de eerste en tweede basisvraag door kennis te maken met het
internationale belastingrecht. In week 2 zal er worden ingegaan op de derde basisvraag.
Wat is internationaal belastingrecht?
Het internationaal belastingrecht is het recht betreffende de afbakening, verdeling en onderlinge
afstemming van de belastingheffing tussen staten van belastingheffingsrechten ter zake van arbeids- en
kapitaalinkomen en vermogen. Het internationale belastingrecht schept dus geen heffingsrecht, maar
verdeelt slechts de heffingsbevoegdheid. Het gaat dus om de vraag welke staat waarover mag heffen. In
beginsel wordt hierbij uitgegaan van het soevereiniteitsbeginsel. Elke staat mag in principe zelf beslissen
waar hij over heft. In de praktijk wordt het soevereiniteitsbeginsel echter afgebakend door zogeheten
kwalitatieve juridische beginselen:
Nationaliteitsbeginsel (subjectief) De nationaliteit van natuurlijke personen is meestal op simpele wijze
vast te stellen. Ook bij lichamen is de toets vrij eenvoudig: zij bezitten de nationaliteit van een bepaalde
staat indien zij hun rechtspositie ontlenen aan die staat zijn nationale wetgeving. In Nederland zien we
het nationaliteitsbeginsel terug in art. 2.2 lid 2 en 3 Wet IB 2001 en art. 2 lid 5 Wet VPB 1964. Een
voorbeeld van een staat waar het nationaliteitsbeginsel een prominente rol speelt zijn de Verenigde
Staten. Een persoon die de Amerikaanse nationaliteit bezit, ongeacht zijn woonplaats, is te alle tijden
onbeperkt belastingplichtig.
Woonplaatsbeginsel (subjectief) In het geval van het woonplaatsbeginsel wordt voor de belastingheffing
aansluiting gezocht bij de woonplaats. De woonplaats van natuurlijke personen is de plaats waar iemand
zich duurzaam heeft gevestigd. Voor lichamen wordt de woonplaats vaak bepaald aan de hand van de
plaats waar de feitelijke leiding van het lichaam wordt uitgeoefend. In Nederland zien we het
woonplaatsbeginsel terug in art. 2.1 Wet IB 2001 en art. 2 en 3 Wet VPB 1964. Art. 4 lid 1 AWR bepaald
dat de woon- of vestigingsplaats (in geval van lichamen) moet worden bepaald naar de omstandigheden
van het geval.
Bronbeginsel (objectief) Op grond van het bronbeginsel bestaat het recht voor een staat om belasting te
heffen op inkomsten die binnen de grenzen van die staat worden gegenereerd, ongeacht de woonplaats
of nationaliteit van de persoon of het lichaam. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een klusjesman die in
Nederland woont, maar in België werkt. België zou op basis van het bronbeginsel kunnen heffen over het
inkomen wat binnen België wordt gegenereerd. In Nederland zien we het bronbeginsel terug in art. 7.1 -
7.7 Wet IB 2001 en art. 17 - 19 Wet VPB 1964.
Oorsprongsbeginsel (objectief) Op grond van het oorsprongsbeginsel, ook wel productiebeginsel
genoemd, worden goederen en diensten belast in het land waar ze zijn geproduceerd of voortgebracht,
ongeacht waar ze uiteindelijk worden verkocht of geconsumeerd. Het oorsprongsbeginsel kijkt dus naar
de plaats van productie van goederen of diensten.
Naast bovengenoemde kwantitatieve juridische beginselen kennen we ook nog het
functionaliteitsbeginsel (subjectief) en wordt er gekeken of er in de toekomst belasting kan worden
1
,geheven op grond van het bestemmingslandbeginsel. Naast kwalitatieve juridische beginselen kennen
we ook kwantitatieve juridische beginselen. Waar de kwalitatieve juridische beginselen zien op grond
waarvan belasting kan worden geheven, zien de kwantitatieve beginselen op de vraag waarover de
belasting wordt geheven:
Universaliteitsbeginsel In het geval dat er wordt geheven naar het universaliteitsbeginsel, vindt
belastingheffing plaats over het wereldinkomen. Het universaliteitsbeginsel is nauwer verbonden met het
woonplaatsbeginsel, nationaliteitsbeginsel en functionaliteitsbeginsel.
Territorialiteitsbeginsel In het geval dat er wordt geven naar het territorialiteitsbeginsel, vindt
belastingheffing plaats naar het verdiende inkomen of het vermogen in de desbetreffende staat. Het
territorialiteitsbeginsel is nauwer verbonden met het bronbeginsel, oorsprongsbeginsel en
bestemmingslandbeginsel.
Internationale dubbele (non-)belasting
Het kan voorkomen dat wee landen uiteenlopende heffingsbeginselen hanteren. Stel dat Nederland heft
op grond van het woonplaatsbeginsel en de Verenigde Staten heft op grond van het
nationaliteitsbeginsel, kan dat in sommige situaties problematisch zijn. Wanneer een Amerikaanse
staatsburger zijn woonplaats in Nederland heeft, zal hij zo wel in de Verenigde Staten als in Nederland
worden belast voor zijn wereldinkomen. In een dergelijke situatie spreken van we internationale dubbele
belasting. We maken onderscheid tussen internationale juridische dubbele belasting en internationale
economische belasting. Traditioneel zien belastingverdragen primair toe op voorkoming van dubbele
juridische belasting, maar er is inmiddels steeds meer focus op de voorkoming van economische dubbele
belasting.
Bij internationale juridische dubbele belasting vindt heffing plaats van vergelijkbare belastingen in twee of
meer staten van dezelfde belastingplichtige over materieel hetzelfde object. Stel je voor dat een persoon
in Nederland woont, maar in België werkt. Het salaris wordt verdiend in België en hier wordt elke maand
belasting over betaald. Maar omdat ze in Nederland woont, wil Nederland belasting heffen over het
wereldinkomen, dus ook over het Belgische salaris. Hierdoor wordt er twee keer belasting betaald: één
keer in België en één keer in Nederland.
Bij internationale economische dubbele belasting vindt heffing plaats van belastingen in twee of meer
staten over dezelfde economische transactie, inkomen of vermogen van verschillende
belastingplichtigen. Stel dat een in Nederland woonachtig persoon 100% van de aandelen bezit van een
bedrijf in Duitsland. Het bedrijf in Duitsland maakt winst en betaalt daarover belasting in Duitsland. Als de
aandeelhouder vervolgens dividend ontvangt van zijn Duitse bedrijf, moet hij in Nederland belasting
betalen over dat dividend. De winst van het bedrijf is al belast in Duitsland, maar zodra de aandeelhouder
het als dividend ontvangt, moet hij nog eens belasting betalen in Nederland over hetzelfde geld.
Oorzaken van internationale dubbele (non-)belasting De internationale dubbele belastingheffing, juridisch
dan wel economisch, kan verschillende oorzaken hebben:
Samenloop/mismatch van subjectieve beginselen Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer het
nationaliteitsbeginsel botst met het woonplaatsbeginsel, maar het kan ook voorkomen dat het
woonplaatsbeginsel met het woonplaatsbeginsel botst. Denk bijvoorbeeld aan een Amerikaan die
woonachtig is in Nederland. Hij is dan in zowel de Verenigde Staten als in Nederland belastingplichtig
voor zijn wereldinkomen. Echter, wanneer Nederland als woonland het nationaliteitsbeginsel hanteert en
de Verenigde Staten hanteert het woonplaatsbeginsel is er sprake van dubbele non-belasting.
Samenloop/mismatch van subjectieve en objectieve beginselen Dit is bijvoorbeeld het geval als het
woonplaats- of nationaliteitsbeginsel botst met het bronbeginsel. Het kan echter ook zijn dat het
woonland het bronbeginsel hanteert en het bronland het woonplaatsbeginsel hanteert. Dan is er sprake
van dubbele non-belasting.
2
, Samenloop/mismatch van objectieve beginselen Dit betreft de samenloop of mismatch van bron met
bron. Een samenloop van het bronbeginsel kan bijvoorbeeld optreden bij internationale bedrijven. Stel
dat een Nederlands bedrijf in België een fabriek heeft waar het producten maakt en verkoopt, maar in
Nederland bevinden zich de technische knowhow en de bedrijfsleiding. Beide landen zouden in dit
voorbeeld willen heffen over dezelfde bron.
Kwalificatieverschillen Kwalificatieverschillen ontstaan wanneer hetzelfde type inkomsten in verschillende
landen juridisch anders kwalificeren. Zo kan het ene land een bepaald inkomen kwalificeren als dividend,
terwijl het andere land het kwalificeert als rente. Het gaat bij kwalificatie dus om de juridische
interpretatie.
Classificatieverschillen Classificatieverschillen hebben te maken met de manier waarop bepaalde type
inkomsten worden gecategoriseerd door verschillende landen. Zo categoriseert het ene land een
bepaald inkomen als winst uit onderneming, terwijl het andere land het inkomen categoriseert als
arbeidsinkomen.
Transfer pricing verschillen Transfer pricing verschillen ontstaan wanneer een multinational in
verschillende landen zakendoet met zichzelf, zoals goederen verkopen van een vestiging in het ene land
naar een vestiging in een ander land. Soms zetten ze de prijs hoger of lager om zo minder belasting te
hoeven betalen. Dit kan leiden tot onenigheid tussen landen over hoeveel belasting het bedrijf moet
betalen. Daarom moeten multinationals over interne transacties marktconforme prijzen rekenen.
Nationale regelingen ter voorkoming van dubbele (non-)belasting Om bovengenoemde gevallen van
internationale dubbele (non-)belasting tegen te gaan heeft Nederland zijn eigen nationale regelingen. De
meest omvattende regeling is het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 (hierna: Bvdb 2001). Het
Bvdb 2001 werkt allereerst als een vangnet wanneer er sprake is van een niet-verdragssituatie en er
sprake is van dubbele belastingheffing. Art. 1 lid 2 Bvdb 2001 spreekt dan ook van situaties waarin ‘niet
op andere wijze in het voorkomen van dubbele belasting is voorzien’. Bovendien kunnen alleen inwoners,
binnenlandse belastingplichtigen, zich beroepen op het Bvdb 2001. De toets of een belastingplichtige
inwoner is, vindt plaats op het moment van het genieten van de inkomsten. Het Bvdb 2001 kent twee
belangrijke methoden ter voorkoming van dubbele belasting: de vrijstellingsmethode en de
verrekeningsmethode, hierover meer in §1.4.
Het Bvdb 2001 kan overigens ook van belang zijn in situaties waarin wel een verdrag van toepassing is.
Vrijwel alle Nederlandse belastingverdragen verwijzen naar het Bvdb 2001 wanneer het gaat om
voorkomingstechnieken. Dat wil zeggen dat het Bvdb 2001 nodig is om invulling te geven aan de
techniek die Nederland als woonstaat gebruikt voor gevallen waarin zijn inwoners inkomsten krijgen uit
verdragslanden die in het verdrag zijn toegewezen aan de andere staat. Daarnaast kan het voorkomen
dat bepaalde inkomensbestanddelen niet voorzien zijn in een verdrag. Ook in dergelijke situaties is het
Bvdb 2001 van toepassing.
Buiten het Bvdb 2001 zijn er verschillende eenzijdige maatregelen ter voorkoming van dubbele belasting
terug te vinden in de Nederlandse wetgeving. Voorbeelden hiervan zijn art. 13 t/m 13k Wet VPB 1969
waarin de deelnemingsvrijstelling is vastgelegd. Of bijvoorbeeld art. 15e Wet VPB 1969 waarin de
objectvrijstelling voor buitenlandse ondernemingswinsten is vastgelegd.
Internationale regelingen ter voorkoming van dubbele (non-)belasting Naast eenzijdige nationale
regelingen ter voorkoming van dubbele belasting, kennen we ook internationale regelingen. Het meest
vooraanstaande voorbeeld hiervan zijn bilaterale belastingverdragen. Nederland kent bijna 100 van deze
bilaterale belastingverdragen en wereldwijd zijn er meer dan 3.000. Veel van deze bilaterale belasting
verdragen zijn gebaseerd op het modelverdrag van de Organisatie voor Economische Samenwerking en
Ontwikkeling (hierna: OESO): het OESO-Modelverdrag (hierna: OMV).
Het OMV werd opgesteld om als basis te dienen voor bilaterale belastingverdragen tussen landen. Het
hoofddoel van dit verdrag is om dubbele belasting te voorkomen. Andere belangrijke doelen van het
OMV zijn bijvoorbeeld het bevorderen van internationale handel en investeringen en het voorkomen van
3
Basisvragen Internationaal en Europees Belastingrecht
Gedurende het vak Grondslagen Europees en Internationaal Belastingrecht zal er telkens worden
teruggegrepen naar de basisvragen van het Europees en internationaal belastingrecht:
1. KAN Nederland heffen op grond van de nationale wet?
2. MAG Nederland heffen op grond van een belastingverdrag of enige andere regeling ter
voorkoming van dubbele belasting?
3. MAG (of MOET) Nederland heffen op grond van het Europees recht?
In week 1 zal er worden ingegaan op de eerste en tweede basisvraag door kennis te maken met het
internationale belastingrecht. In week 2 zal er worden ingegaan op de derde basisvraag.
Wat is internationaal belastingrecht?
Het internationaal belastingrecht is het recht betreffende de afbakening, verdeling en onderlinge
afstemming van de belastingheffing tussen staten van belastingheffingsrechten ter zake van arbeids- en
kapitaalinkomen en vermogen. Het internationale belastingrecht schept dus geen heffingsrecht, maar
verdeelt slechts de heffingsbevoegdheid. Het gaat dus om de vraag welke staat waarover mag heffen. In
beginsel wordt hierbij uitgegaan van het soevereiniteitsbeginsel. Elke staat mag in principe zelf beslissen
waar hij over heft. In de praktijk wordt het soevereiniteitsbeginsel echter afgebakend door zogeheten
kwalitatieve juridische beginselen:
Nationaliteitsbeginsel (subjectief) De nationaliteit van natuurlijke personen is meestal op simpele wijze
vast te stellen. Ook bij lichamen is de toets vrij eenvoudig: zij bezitten de nationaliteit van een bepaalde
staat indien zij hun rechtspositie ontlenen aan die staat zijn nationale wetgeving. In Nederland zien we
het nationaliteitsbeginsel terug in art. 2.2 lid 2 en 3 Wet IB 2001 en art. 2 lid 5 Wet VPB 1964. Een
voorbeeld van een staat waar het nationaliteitsbeginsel een prominente rol speelt zijn de Verenigde
Staten. Een persoon die de Amerikaanse nationaliteit bezit, ongeacht zijn woonplaats, is te alle tijden
onbeperkt belastingplichtig.
Woonplaatsbeginsel (subjectief) In het geval van het woonplaatsbeginsel wordt voor de belastingheffing
aansluiting gezocht bij de woonplaats. De woonplaats van natuurlijke personen is de plaats waar iemand
zich duurzaam heeft gevestigd. Voor lichamen wordt de woonplaats vaak bepaald aan de hand van de
plaats waar de feitelijke leiding van het lichaam wordt uitgeoefend. In Nederland zien we het
woonplaatsbeginsel terug in art. 2.1 Wet IB 2001 en art. 2 en 3 Wet VPB 1964. Art. 4 lid 1 AWR bepaald
dat de woon- of vestigingsplaats (in geval van lichamen) moet worden bepaald naar de omstandigheden
van het geval.
Bronbeginsel (objectief) Op grond van het bronbeginsel bestaat het recht voor een staat om belasting te
heffen op inkomsten die binnen de grenzen van die staat worden gegenereerd, ongeacht de woonplaats
of nationaliteit van de persoon of het lichaam. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een klusjesman die in
Nederland woont, maar in België werkt. België zou op basis van het bronbeginsel kunnen heffen over het
inkomen wat binnen België wordt gegenereerd. In Nederland zien we het bronbeginsel terug in art. 7.1 -
7.7 Wet IB 2001 en art. 17 - 19 Wet VPB 1964.
Oorsprongsbeginsel (objectief) Op grond van het oorsprongsbeginsel, ook wel productiebeginsel
genoemd, worden goederen en diensten belast in het land waar ze zijn geproduceerd of voortgebracht,
ongeacht waar ze uiteindelijk worden verkocht of geconsumeerd. Het oorsprongsbeginsel kijkt dus naar
de plaats van productie van goederen of diensten.
Naast bovengenoemde kwantitatieve juridische beginselen kennen we ook nog het
functionaliteitsbeginsel (subjectief) en wordt er gekeken of er in de toekomst belasting kan worden
1
,geheven op grond van het bestemmingslandbeginsel. Naast kwalitatieve juridische beginselen kennen
we ook kwantitatieve juridische beginselen. Waar de kwalitatieve juridische beginselen zien op grond
waarvan belasting kan worden geheven, zien de kwantitatieve beginselen op de vraag waarover de
belasting wordt geheven:
Universaliteitsbeginsel In het geval dat er wordt geheven naar het universaliteitsbeginsel, vindt
belastingheffing plaats over het wereldinkomen. Het universaliteitsbeginsel is nauwer verbonden met het
woonplaatsbeginsel, nationaliteitsbeginsel en functionaliteitsbeginsel.
Territorialiteitsbeginsel In het geval dat er wordt geven naar het territorialiteitsbeginsel, vindt
belastingheffing plaats naar het verdiende inkomen of het vermogen in de desbetreffende staat. Het
territorialiteitsbeginsel is nauwer verbonden met het bronbeginsel, oorsprongsbeginsel en
bestemmingslandbeginsel.
Internationale dubbele (non-)belasting
Het kan voorkomen dat wee landen uiteenlopende heffingsbeginselen hanteren. Stel dat Nederland heft
op grond van het woonplaatsbeginsel en de Verenigde Staten heft op grond van het
nationaliteitsbeginsel, kan dat in sommige situaties problematisch zijn. Wanneer een Amerikaanse
staatsburger zijn woonplaats in Nederland heeft, zal hij zo wel in de Verenigde Staten als in Nederland
worden belast voor zijn wereldinkomen. In een dergelijke situatie spreken van we internationale dubbele
belasting. We maken onderscheid tussen internationale juridische dubbele belasting en internationale
economische belasting. Traditioneel zien belastingverdragen primair toe op voorkoming van dubbele
juridische belasting, maar er is inmiddels steeds meer focus op de voorkoming van economische dubbele
belasting.
Bij internationale juridische dubbele belasting vindt heffing plaats van vergelijkbare belastingen in twee of
meer staten van dezelfde belastingplichtige over materieel hetzelfde object. Stel je voor dat een persoon
in Nederland woont, maar in België werkt. Het salaris wordt verdiend in België en hier wordt elke maand
belasting over betaald. Maar omdat ze in Nederland woont, wil Nederland belasting heffen over het
wereldinkomen, dus ook over het Belgische salaris. Hierdoor wordt er twee keer belasting betaald: één
keer in België en één keer in Nederland.
Bij internationale economische dubbele belasting vindt heffing plaats van belastingen in twee of meer
staten over dezelfde economische transactie, inkomen of vermogen van verschillende
belastingplichtigen. Stel dat een in Nederland woonachtig persoon 100% van de aandelen bezit van een
bedrijf in Duitsland. Het bedrijf in Duitsland maakt winst en betaalt daarover belasting in Duitsland. Als de
aandeelhouder vervolgens dividend ontvangt van zijn Duitse bedrijf, moet hij in Nederland belasting
betalen over dat dividend. De winst van het bedrijf is al belast in Duitsland, maar zodra de aandeelhouder
het als dividend ontvangt, moet hij nog eens belasting betalen in Nederland over hetzelfde geld.
Oorzaken van internationale dubbele (non-)belasting De internationale dubbele belastingheffing, juridisch
dan wel economisch, kan verschillende oorzaken hebben:
Samenloop/mismatch van subjectieve beginselen Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer het
nationaliteitsbeginsel botst met het woonplaatsbeginsel, maar het kan ook voorkomen dat het
woonplaatsbeginsel met het woonplaatsbeginsel botst. Denk bijvoorbeeld aan een Amerikaan die
woonachtig is in Nederland. Hij is dan in zowel de Verenigde Staten als in Nederland belastingplichtig
voor zijn wereldinkomen. Echter, wanneer Nederland als woonland het nationaliteitsbeginsel hanteert en
de Verenigde Staten hanteert het woonplaatsbeginsel is er sprake van dubbele non-belasting.
Samenloop/mismatch van subjectieve en objectieve beginselen Dit is bijvoorbeeld het geval als het
woonplaats- of nationaliteitsbeginsel botst met het bronbeginsel. Het kan echter ook zijn dat het
woonland het bronbeginsel hanteert en het bronland het woonplaatsbeginsel hanteert. Dan is er sprake
van dubbele non-belasting.
2
, Samenloop/mismatch van objectieve beginselen Dit betreft de samenloop of mismatch van bron met
bron. Een samenloop van het bronbeginsel kan bijvoorbeeld optreden bij internationale bedrijven. Stel
dat een Nederlands bedrijf in België een fabriek heeft waar het producten maakt en verkoopt, maar in
Nederland bevinden zich de technische knowhow en de bedrijfsleiding. Beide landen zouden in dit
voorbeeld willen heffen over dezelfde bron.
Kwalificatieverschillen Kwalificatieverschillen ontstaan wanneer hetzelfde type inkomsten in verschillende
landen juridisch anders kwalificeren. Zo kan het ene land een bepaald inkomen kwalificeren als dividend,
terwijl het andere land het kwalificeert als rente. Het gaat bij kwalificatie dus om de juridische
interpretatie.
Classificatieverschillen Classificatieverschillen hebben te maken met de manier waarop bepaalde type
inkomsten worden gecategoriseerd door verschillende landen. Zo categoriseert het ene land een
bepaald inkomen als winst uit onderneming, terwijl het andere land het inkomen categoriseert als
arbeidsinkomen.
Transfer pricing verschillen Transfer pricing verschillen ontstaan wanneer een multinational in
verschillende landen zakendoet met zichzelf, zoals goederen verkopen van een vestiging in het ene land
naar een vestiging in een ander land. Soms zetten ze de prijs hoger of lager om zo minder belasting te
hoeven betalen. Dit kan leiden tot onenigheid tussen landen over hoeveel belasting het bedrijf moet
betalen. Daarom moeten multinationals over interne transacties marktconforme prijzen rekenen.
Nationale regelingen ter voorkoming van dubbele (non-)belasting Om bovengenoemde gevallen van
internationale dubbele (non-)belasting tegen te gaan heeft Nederland zijn eigen nationale regelingen. De
meest omvattende regeling is het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 (hierna: Bvdb 2001). Het
Bvdb 2001 werkt allereerst als een vangnet wanneer er sprake is van een niet-verdragssituatie en er
sprake is van dubbele belastingheffing. Art. 1 lid 2 Bvdb 2001 spreekt dan ook van situaties waarin ‘niet
op andere wijze in het voorkomen van dubbele belasting is voorzien’. Bovendien kunnen alleen inwoners,
binnenlandse belastingplichtigen, zich beroepen op het Bvdb 2001. De toets of een belastingplichtige
inwoner is, vindt plaats op het moment van het genieten van de inkomsten. Het Bvdb 2001 kent twee
belangrijke methoden ter voorkoming van dubbele belasting: de vrijstellingsmethode en de
verrekeningsmethode, hierover meer in §1.4.
Het Bvdb 2001 kan overigens ook van belang zijn in situaties waarin wel een verdrag van toepassing is.
Vrijwel alle Nederlandse belastingverdragen verwijzen naar het Bvdb 2001 wanneer het gaat om
voorkomingstechnieken. Dat wil zeggen dat het Bvdb 2001 nodig is om invulling te geven aan de
techniek die Nederland als woonstaat gebruikt voor gevallen waarin zijn inwoners inkomsten krijgen uit
verdragslanden die in het verdrag zijn toegewezen aan de andere staat. Daarnaast kan het voorkomen
dat bepaalde inkomensbestanddelen niet voorzien zijn in een verdrag. Ook in dergelijke situaties is het
Bvdb 2001 van toepassing.
Buiten het Bvdb 2001 zijn er verschillende eenzijdige maatregelen ter voorkoming van dubbele belasting
terug te vinden in de Nederlandse wetgeving. Voorbeelden hiervan zijn art. 13 t/m 13k Wet VPB 1969
waarin de deelnemingsvrijstelling is vastgelegd. Of bijvoorbeeld art. 15e Wet VPB 1969 waarin de
objectvrijstelling voor buitenlandse ondernemingswinsten is vastgelegd.
Internationale regelingen ter voorkoming van dubbele (non-)belasting Naast eenzijdige nationale
regelingen ter voorkoming van dubbele belasting, kennen we ook internationale regelingen. Het meest
vooraanstaande voorbeeld hiervan zijn bilaterale belastingverdragen. Nederland kent bijna 100 van deze
bilaterale belastingverdragen en wereldwijd zijn er meer dan 3.000. Veel van deze bilaterale belasting
verdragen zijn gebaseerd op het modelverdrag van de Organisatie voor Economische Samenwerking en
Ontwikkeling (hierna: OESO): het OESO-Modelverdrag (hierna: OMV).
Het OMV werd opgesteld om als basis te dienen voor bilaterale belastingverdragen tussen landen. Het
hoofddoel van dit verdrag is om dubbele belasting te voorkomen. Andere belangrijke doelen van het
OMV zijn bijvoorbeeld het bevorderen van internationale handel en investeringen en het voorkomen van
3
