SAMENVATTING LITERATUUR
MAATSCHAPPELIJKE
BESTUURSKUNDE
,LITERATUUR
College 1: Inleiding
1) Meer, J. van, & M. Ham, “Twintig jaar onderzoek naar de boze
burger”, Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, 29 juni 2022.
2) McConnell, A. (2010). Policy Success, Policy Failure and Grey Areas
In-Between. Journal of Public Policy,30(3):345-362.
3) McConnell, A. (2010). Understanding policy success. Rethinking
public policy. Palgrave MacMillan, hoofdstuk 2.
College 2: Gevoelens van rechtvaardigheid
4) Wood, N. (2023) Problematising energy justice: Towards conceptual
and normative alignment, Energy Research & Social Science,
Volume 97, 102993.
5) Jenkins, K., McCauley, D., Heffron, R., Stephan, H., & Rehner, R.
(2016). Energy justice: A conceptual review, Energy Research &
Social Science, Volume 11, 174-182.
6) Blattner, C. E. (2020). Just Transition for agriculture? A critical step in
tackling climate change. Journal of Agriculture, Food Systems, and
Community Development, 9(3), 53–58
College 3: Genderpolarisatie
7) Moller, M. (2007). Exploiting patterns: A critique of hegemonic
masculinity. Journal of gender studies, 16(3), 263-276.
8) Bishu, S. G., & Heckler, N. (2020). Women and Men Municipal
Managers Doing and Undoing Gender. Journal of Public
Administration Research and Theory, 31(3), 489-505
College 4: Participatie in beleidsvorming en -uitvoering
9) Ianniello, M., Iacuzzi, S. Fedele, P., & Brusati, L. (2019) Obstacles and
solutions on the ladder of citizen participation: a systematic review,
Public Management Review, 21(1), 21-46
College 5: Zelfbeheer/coproductie
10) Park, S. (2020). Beyond patient-centred care: a conceptual
framework of co-production mechanisms with vulnerable groups in
health and social service settings. Public Management Review,
22(3), 452-474.
11) Torfing, J., Sørensen, E., & Røiseland, A. (2019). Transforming
the public sector into an arena for co-creation: Barriers, drivers,
benefits, and ways forward. Administration & society, 51(5), 795-825
College 6: Beleidsintegratie en intergenerationeel beleid
12) Rayner, J., & Howlett. M. (2009). Introduction: Understanding
integrated policy strategies and their evolution. Policy and Society,
28(2), 99–109.
2
, 13) Kuindersma, W., Berg, J. van den, Boonstra, F.G., & Kamphorst,
D.A. (2023). De weerbarstigheid van beleidsintegratie in de
veenweiden. WOt-rapport-152. Wageningen University – alleen 1.3
14) Rose, M. (2024). Institutional proxy representatives of future
generations: A comparative analysis of types and design features.
Politics and Governance, 22, article 7745.
College 7: Onderzoekscommissies
15) Resodihardjo, S.L. (2020). Crises, Inquiries and the Politics of
Blame. Cham: Palgrave MacMillan. Hoofdstuk 3: Inquiries following
crises.
16) Stark, A., & Yates, S. (2024). Public Inquiries and Policy Design.
Cambridge: Cambridge University Press. Section 4: Designing
effective inquiries
College 8: Veerkracht + themacollege jeugd
17) Aldrich, D.P., & Meyer, M.A. (2015). Social capital and
community resilience. American Behavioral Scientist. 59(2), 254-269
College 9: Themacollege: Warmtetransitie + Politie-intelligence
College 10: Wonen
18) Hochstenbach C., & Verloo, N. (2019). Introductie bij het
themanummer: een drieluik van groeiende woonongelijkheid. Beleid
en Maatschappij, 46 (3), 321-328
College 11: Responsiecollege
3
, COLLEGE 1: INLEIDING TOT HET VAK
TWINTIG JAAR ONDERZOEK NAAR DE BOZE BURGER – MEER & HAM
(2022)
Na de moord op Pim Fortuyn 20 jaar geleden kwamen de eerste tekenen
van het fenomeen ‘boze burger’. Ondanks zijn moord won LPF veel zetels
wat achteraf gezien een veel grotere impact heeft gehad op de politiek en
samenleving. Sindsdien is er twintig jaar onderzoek gedaan naar wie deze
burgers zijn en wat hen drijft.
De gemene deler bij de ‘boze burger’ is een alarmistische toon over een
gevaarlijk smeulend ongenoegen (revolutionaire trekken). Een
vertrouwensbreuk tussen kiezer en gekozene. Kenmerken:
- Nederlanders zijn over het algemeen tevreden met hun eigen leven
maar dat gaat samen met onbehagen over de samenleving.
o Thema’s zoals fatsoen, samenleven, veiligheid, zorg, migratie
en vertrouwen in de politiek
- Onder laagopgeleiden minder tevredenheid over hun eigen leven,
meer onbehagen over de samenleving, minder vertrouwen in de
politiek, minder tevredenheid over functioneren van de democratie.
- Deze boze burger is niet politiek afgehaakt, maar juist meer dan
gemiddeld maatschappelijk betrokken.
o Een kleine groep voelen vooral ergernis en machteloosheid
en wijzen de politiek aan als schuldige en hebben weinig
vertrouwen in hen en gaan vaker stemmen (vooral PVV)
o Brandstof voor deze ongerustheid = groeiende steun voor
populistische partijen Ze vertellen de mensen precies
waaronder ze gebukt gaan (veiligheid, migranten) en wijzen op
de puinhopen van bijv. Rutte of de paarse coalitie
- Vervreemding van de politiek (afstand) maatschappelijke
kloven.
o Mensen voelen zich niet gezien, gehoord of begrepen door de
politiek
- Het onbehagen is niet een-op-een gekoppeld aan de ongelijkheden
(sociaaleconomische thema’s)
Empirisch onderzoek laat zien dat onbehagen breed voorkomt in de tijd,
en dat het afhaken van de democratie of samenleving niet toeneemt.
Hoe kun je nou toch dat gevoel van onbehagen, machteloosheid,
verbroken verbindingen met de politiek verminderen? Het gevoel dat
mensen zich niet gehoord, gezien en begrepen voelen.
4
MAATSCHAPPELIJKE
BESTUURSKUNDE
,LITERATUUR
College 1: Inleiding
1) Meer, J. van, & M. Ham, “Twintig jaar onderzoek naar de boze
burger”, Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, 29 juni 2022.
2) McConnell, A. (2010). Policy Success, Policy Failure and Grey Areas
In-Between. Journal of Public Policy,30(3):345-362.
3) McConnell, A. (2010). Understanding policy success. Rethinking
public policy. Palgrave MacMillan, hoofdstuk 2.
College 2: Gevoelens van rechtvaardigheid
4) Wood, N. (2023) Problematising energy justice: Towards conceptual
and normative alignment, Energy Research & Social Science,
Volume 97, 102993.
5) Jenkins, K., McCauley, D., Heffron, R., Stephan, H., & Rehner, R.
(2016). Energy justice: A conceptual review, Energy Research &
Social Science, Volume 11, 174-182.
6) Blattner, C. E. (2020). Just Transition for agriculture? A critical step in
tackling climate change. Journal of Agriculture, Food Systems, and
Community Development, 9(3), 53–58
College 3: Genderpolarisatie
7) Moller, M. (2007). Exploiting patterns: A critique of hegemonic
masculinity. Journal of gender studies, 16(3), 263-276.
8) Bishu, S. G., & Heckler, N. (2020). Women and Men Municipal
Managers Doing and Undoing Gender. Journal of Public
Administration Research and Theory, 31(3), 489-505
College 4: Participatie in beleidsvorming en -uitvoering
9) Ianniello, M., Iacuzzi, S. Fedele, P., & Brusati, L. (2019) Obstacles and
solutions on the ladder of citizen participation: a systematic review,
Public Management Review, 21(1), 21-46
College 5: Zelfbeheer/coproductie
10) Park, S. (2020). Beyond patient-centred care: a conceptual
framework of co-production mechanisms with vulnerable groups in
health and social service settings. Public Management Review,
22(3), 452-474.
11) Torfing, J., Sørensen, E., & Røiseland, A. (2019). Transforming
the public sector into an arena for co-creation: Barriers, drivers,
benefits, and ways forward. Administration & society, 51(5), 795-825
College 6: Beleidsintegratie en intergenerationeel beleid
12) Rayner, J., & Howlett. M. (2009). Introduction: Understanding
integrated policy strategies and their evolution. Policy and Society,
28(2), 99–109.
2
, 13) Kuindersma, W., Berg, J. van den, Boonstra, F.G., & Kamphorst,
D.A. (2023). De weerbarstigheid van beleidsintegratie in de
veenweiden. WOt-rapport-152. Wageningen University – alleen 1.3
14) Rose, M. (2024). Institutional proxy representatives of future
generations: A comparative analysis of types and design features.
Politics and Governance, 22, article 7745.
College 7: Onderzoekscommissies
15) Resodihardjo, S.L. (2020). Crises, Inquiries and the Politics of
Blame. Cham: Palgrave MacMillan. Hoofdstuk 3: Inquiries following
crises.
16) Stark, A., & Yates, S. (2024). Public Inquiries and Policy Design.
Cambridge: Cambridge University Press. Section 4: Designing
effective inquiries
College 8: Veerkracht + themacollege jeugd
17) Aldrich, D.P., & Meyer, M.A. (2015). Social capital and
community resilience. American Behavioral Scientist. 59(2), 254-269
College 9: Themacollege: Warmtetransitie + Politie-intelligence
College 10: Wonen
18) Hochstenbach C., & Verloo, N. (2019). Introductie bij het
themanummer: een drieluik van groeiende woonongelijkheid. Beleid
en Maatschappij, 46 (3), 321-328
College 11: Responsiecollege
3
, COLLEGE 1: INLEIDING TOT HET VAK
TWINTIG JAAR ONDERZOEK NAAR DE BOZE BURGER – MEER & HAM
(2022)
Na de moord op Pim Fortuyn 20 jaar geleden kwamen de eerste tekenen
van het fenomeen ‘boze burger’. Ondanks zijn moord won LPF veel zetels
wat achteraf gezien een veel grotere impact heeft gehad op de politiek en
samenleving. Sindsdien is er twintig jaar onderzoek gedaan naar wie deze
burgers zijn en wat hen drijft.
De gemene deler bij de ‘boze burger’ is een alarmistische toon over een
gevaarlijk smeulend ongenoegen (revolutionaire trekken). Een
vertrouwensbreuk tussen kiezer en gekozene. Kenmerken:
- Nederlanders zijn over het algemeen tevreden met hun eigen leven
maar dat gaat samen met onbehagen over de samenleving.
o Thema’s zoals fatsoen, samenleven, veiligheid, zorg, migratie
en vertrouwen in de politiek
- Onder laagopgeleiden minder tevredenheid over hun eigen leven,
meer onbehagen over de samenleving, minder vertrouwen in de
politiek, minder tevredenheid over functioneren van de democratie.
- Deze boze burger is niet politiek afgehaakt, maar juist meer dan
gemiddeld maatschappelijk betrokken.
o Een kleine groep voelen vooral ergernis en machteloosheid
en wijzen de politiek aan als schuldige en hebben weinig
vertrouwen in hen en gaan vaker stemmen (vooral PVV)
o Brandstof voor deze ongerustheid = groeiende steun voor
populistische partijen Ze vertellen de mensen precies
waaronder ze gebukt gaan (veiligheid, migranten) en wijzen op
de puinhopen van bijv. Rutte of de paarse coalitie
- Vervreemding van de politiek (afstand) maatschappelijke
kloven.
o Mensen voelen zich niet gezien, gehoord of begrepen door de
politiek
- Het onbehagen is niet een-op-een gekoppeld aan de ongelijkheden
(sociaaleconomische thema’s)
Empirisch onderzoek laat zien dat onbehagen breed voorkomt in de tijd,
en dat het afhaken van de democratie of samenleving niet toeneemt.
Hoe kun je nou toch dat gevoel van onbehagen, machteloosheid,
verbroken verbindingen met de politiek verminderen? Het gevoel dat
mensen zich niet gehoord, gezien en begrepen voelen.
4
