Internationale en Europese criminele politiek
Deel 1: Europese integratie buiten de Europese Unie
1.1 DE RAAD VAN EUROPA
1.1.1 De historische achtergronden en ontwikkeling
Einde WOII (1946)
Winston Churchill (1946): was eerste minister tijdens de eerste WO. Zijn idee was om iets te verzinnen om te
vermijden dat je een 3e wereldoorlog zou krijgen. Er was een grote angst voor de derde WO en dat er dan een einde
zou komen aan de aarde (door atoombommen). Hij deed een speech in 1946 aan de universiteit van Zürich
(Zwitserland) waarin hij opriep om op het Europees continent “a kind of United States of Europe” op te richten. Om
die WO3 te vermijden moeten we ons verenigen (gemeenschappelijke belangen hebben) een beetje zoals de
Verenigde Staten. Deze speech heeft tot resultaten gezorgd en is daarom dus belangrijk. Twee jaar na de speech een
dubbel resultaat:
1) 1948: organisatie opgericht voor Europese economische samenwerking. Doel: de economie van
verschillende landen in Europa herstellen na WOII. De heropbouw van de economie kostte veel geld en dat
had Europa niet. De Amerikanen hebben dat geld ter beschikking gesteld in kader van het Marshallplan.
Deze organisatie bestaat niet meer, maar wel een opvolger: de OEZO. Het basisidee was: de heropbouw van
Europa na de oorlog moet in onderling overleg.
2) 1948: er is een congres georganiseerd in Den Haag. Wat we nodig hebben is een gemeenschappelijk beheer
van alle mogelijke industrieën en bedrijfsactoren die aan oorlog gelieerd kunnen worden. Een
gemeenschappelijk beheer vinden, door een Europese organisatie op te richten die de democratie en
mensenrechten bewaakt, toeziet op de naleving van de mensenrechten en optreedt als de mensenrechten
worden geschonden. Ook stukken van het economisch leven moet men gezamenlijk kunnen organiseren,
om te vermijden dat producten opnieuw ingezet zouden worden om oorlog te voeren.
3) 1949: die organisatie hiervoor is opgericht en dat is de Raad van Europa. Hoofdkantoor in Straatsburg (in
Frankrijk, vlak bij de Duitse grens). Straatsburg heeft in de loop der eeuwen zwaar geleden onder de oorlog
omdat het gelegen is in Frankrijk, maar zeer dicht bij de Duitse grens. Symbolisch is het dus van belang. Het
is dus een nieuwe internationale organisatie, er waren 10 leden/landen en België was daarbij (Duitsland
niet). Omdat men de Duitsers niet vertrouwden (heeft wel niet lang geduurd, in 1950 ging Duitsland erbij). Nu
(vandaag de dag) 46 leden/landen. Dus bijna heel Europa. Eerst 47 maar Rusland erbuiten gesmeten, dus nu
46.
Hoe kan je lid worden (2 voorwaarden)
a. Burgers op je grondgebied moeten het genot hebben van alle fundamentele mensenrechten en
vrijheden voor IEDEREEN die zich op het grondgebied bevindt (vb. politieke vluchtelingen of
illegalen: je mag niet iemand buitenzetten naar een land waar je weet dat die gefolterd gaat worden).
b. The Rule of Law aanvaarden: ook de overheid is gebonden aan het recht, …
↔ nazi-Duitsland: overheid was niet onderworpen aan het recht.
1.1.2 Het actieterrein
= Waar houdt de Raad van Europa zich mee bezig? Wat mag de raad doen?
- Allesbehalve defensie (dus zeer breed).
- Dus: economische, sociale, culturele, wetenschappelijke, juridische en administratieve zaken, waaronder
politiek, kunst, onderwijs, etc. Ook bv. bevoegd voor ‘internationale samenwerking in strafzaken’.
- Uitgangspunt: de Raad van Europa moet bijdragen aan een hogere eenheid en economische vooruitgang in
Europa. Dit houdt in: meer begrip tussen de staten van Europa, meer gezamenlijke projecten, meer sociale
en economische vooruitgang etc.
,= Waarom werd (Europese) defensie uitgesloten (leger)?
- “Vertrouwen is goed, controle is beter”
- Dit is historisch te verklaren, ‘als men defensie ook uit handen geeft, dan hebben we eigenlijk alle
troefkaarten uithanden gegeven. Als we dan weer te maken krijgen met agressie uit een ander land, dan
kunnen we zelf niet eens beslissen wat we doen. ((verdragen maken, overleggen, …)
1.1.3 De institutionele structuur (Examen)
Begrippenpaar dat voor dit vak belangrijk is: intergouvernementeel >< supranationaal
1) Intergouvernementeel (smw): “tussen regeringen” (= letterlijk)
= Klassieke samenwerking tussen regeringen (de betrokken landen), maakt niet uit op welk domein (vb. milieu). Vb.
elke minister van Buitenlandse Zaken van de Raad van Europa zet je samen. Elke regering behoud zijn eigen
bevoegdheden, je staat die niet af, dat zijn u bevoegdheden. Ze zijn wel bereid met elkaar te overleggen (samen aan
een tafel te gaan zitten) en samen afspraken te maken (nooit tegen de wil). Dwingen kan niet, pas een beslissing als
iedereen akkoord is en zich niet verzet (dus nooit een beslissing bij meerderheid). Hoe groter, hoe moeilijker om
beslissingen te nemen (met 46 landen veel moeilijker dan met 3 landen). Dus CONSENSUS nodig! Eenvoudige
structuur.
2) Supranationaal (smw): “boven het nationale” (= letterlijk)
= Met de lidstaten een organisatie oprichten, waarbij u bepaalde bevoegdheden afstaat aan die organisatie. Het is
dus vergaander dan intergouvernementeel. Er wordt daardoor dus ook meer vertrouwen geëist. Complexe structuur
want er worden bevoegdheden afgestaan.
Voorbeeld
Intergouvernementeel: als 1 iemand zegt “ik ben het niet eens”, dan gaat er niks gebeuren.
Supranationaal: als je met iedereen intergouvernementeel akkoord bent dat je iets supranationaal opricht, dan is
het mogelijk dat die iets beslissen waar je niet mee akkoord bent.
Drie organen van de Raad van Europa
1) Comité van Ministers: dat is HET beslissingsorgaan. Ministers zitten in de regeringen en de ministers zitten in
het comité van Ministers. Dit vormt het belangrijkste orgaan in de totstandkoming van een verdrag. Dit
orgaan beslist alles.
a. 4 taken
i. Uitvoerend verdragsorgaan van de RVS: bestaande uit de ministers van Buitenlandse Zaken
van de 47 landen (komen 1 tot 2 keer per jaar samen)
ii. Beslissen over beleid, activiteiten en budget van de Raad van Europa (wat gaan we prioritair
doen? Hoe zit het met geld?)
iii. Controleren of de lidstaten de fundamentele waarden van de organisatie respecteren
iv. Het comité waakt ook over de uitvoering van de beslissingen van het Europees Hof van de
Rechten van de Mens (EHRM).
b. Steering Committees: dit zijn stuurgroepen met experten/specialisten van de landen, die nadenken
over verdragen die later door het Comité van Ministers besproken en al dan niet aanvaard zullen
worden. 1 comité van belang en dat is het European Committie of Crime Problems. Experten
(deskundigen) van de 46 landen (lidstaten), die elkaar vaak zien om problemen van strafrechtelijke
en criminologische aard te bespreken. Die bv. studiedagen organiseren (je kan leren van elkaar).
i. Deze experten kennen de problemen van hun land en die doen het voorbereidende werk.
ii. (bv. over de aanpak van de overbevolkingsproblematiek in de gevangenissen. In Nederland
was er 20 jaar geleden ook een overbevolkingsproblematiek en nu lopen die gevangenissen
één na één leeg, dan kan het best interessant zijn om eens met hen samen te zitten.)
Kunnen geen beslissingen maken, maar berijden het comité van Ministers voor.
, 2) De Parlementaire vergadering: vertegenwoordigers uit de parlementen van de 46 lidstaten, komen een paar
keer (4) per jaar samen. Verkozen door de burgers. Wat doet het parlement: wetten maken en de regering
controleren (wetgevende macht controleert de uitvoerende macht). Doet de parlementaire vergadering dit
dan ook? Nee want er is geen regering om te controleren (Europees) en die maakt ook geen wetten (want
intergouvernementeel). Wel aanbevelingen, adviezen richten aan comité van Ministers (NOOIT BINDEND).
3) Het Secretariaat-Generaal van de Raad van Europa: administratieve onderbouw van de organisatie:
dagelijks beheer. Verzorgen de agenda, vertalingen, …
1.1.4 De juridische instrumenten
Wat produceren die nu?
= Het enige bindende instrument is een Verdrag. Verdragen zijn overeenkomsten gesloten tussen de
onderhandelende staten die enkel bindend zijn voor de landen die ze ondertekend en geratificeerd hebben.
(Ministercomité kan verdragen en akkoorden sluiten). Aanbevelingen van ministercomité en parlementaire
vergadering, resoluties en opinies zijn soft law (niet bindend). Voorbeelden verdragen:
- Europees folterverdrag (verdrag garandeert een aantal rechten voor personen die van hun vrijheid zijn
beroofd door de overheid, zij in een gevangenis of daarbuiten)
Intermezzo: de totstandkoming van een verdrag
Internationale verdragen = geschreven overeenkomsten tussen 2 (bilateraal), 3 (trilateraal) of meer (multilateraal)
onafhankelijke staten. Het komt tot stand o.b.v. 5 fasen:
1) Onderhandeling door diplomaten (=vertegenwoordigers van de staten): zij maken een voorbereiding en
komen dan samen om te onderhandelingen (afspreken indien 2/3 staten of via conferenties) (federale of
gemeenschap of gewest bevoegdheid)
2) De ondertekening: het akkoord wordt uitgeschreven & de diplomaten ondertekenen dit document
a. 2/3 staten: iedereen akkoord
b. Meerdere staten: minstens 2/3de van de aanwezige staten akkoord
c. Het voorbehoud = het reserve
i. = een eenzijdige verklaring van een staat dat stelt dat hij zich niet gebonden acht door 1 of
meer bepalingen van het verdrag
ii. Andere staten kunnen daar tegenin gaan of het accepteren waardoor bepaalde staten niet
altijd met alle bepalingen akkoord zijn
d. De juridische betekenis van de handtekening: vaststelling dat er een akkoord is bereikt (nog geen
gebonden rechten of plichten)
3) De bekrachtiging = de ratificatie
a. Kennisgeving door staten dat ze gebonden willen zijn na een nationale procedure
4) De inwerkingtreding: bepaald door het verdrag zelf of de wil van de partijen
5) De registratie en bekendmaking
a. Elk gesloten verdrag wordt geregistreerd bij de VN
Een verdrag met directe werking is een verdrag dat rechten en plichten kan opleveren voor de burgers. Een verdrag
zonder directe werking is een verdrag dat alleen rechten en plichten inhoudt voor de staten en niet voor de burgers.
1.1.5 De belangrijkste verwezenlijkingen (realisaties)
Komt het nog voor bij ons?
EVRM (1950) en EHRM te Straatsburg (1959): Indien EVRM niet wordt ondertekend, kan men geen lid van de Raad
van Europa worden.
EVRM & EHRM zijn eigenlijk een supranationaal aspect in de intergouvernementele structuur van de Raad van
Europa [examen]
EVRM
, - Na WOII kwamen een aantal mensenrechten tot stand (verbod op vernederende en onmenselijke
behandelingen)
- Bepaalt de fundamentele burgerlijke en politieke rechten die verdragsstaten moeten garanderen voor alle
personen die onder hun rechtsmacht vallen (art. 1 EVRM)
- Zie bv. art. 3 verbod op foltering en art. 5 redelijke termijn
- Art. 6 recht op een eerlijk proces
- Art. 8 recht op privacy
EHRM
- Houdt supranationaal toezicht op de naleving van het EVRM (art. 19-51 EVRM)
- Elke lidstaat heeft één rechter in het EHRM die onafhankelijk en onpartijdig is
- Elke staat die partij is bij het EVRM (dus elke lidstaat van de Raad van Europa) kan een andere staat voor het
EHRM dragen.
- Opgelet: men kan geen klacht indienen tegen individuen of tegen landen die het EVRM niet hebben
geratificeerd
- Het EHRM neemt bindende beslissingen (uitspraken) voor alle betrokken lidstaten, neemt jaarlijkse
beslissingen waarbij staten veroordeeld kunnen worden
o Vb. overbevolkingsproblematiek in de Belgische gevangenissen – er zijn gedetineerden die naar het
EHRM zijn gestapt = onmenselijk en vernederend. Het EHRM heeft hen gelijk gegeven en België is
veroordeeld voor de schending van art. 3 EVRM.
o Vb. Salduz-arrest
- Burgers hebben individueel klachtenrecht → iedereen kan naar EHRM stappen voor schendingen van het
EVRM door 1 of meerdere lidstaten die het verdrag geratificeerd hebben
- Techniek van het voorbehoud:
o Niek akkoord met een artikel dan kan je daar een voorbehoud op tekenen
- Comité van Ministers bewaakt de uitvoering van de beslissingen.
Andere verdragen
- Bv: over de uitwisseling van politiegegevens, aanpak mensenhandel, …
- Techniek van het voorbehoud
o Land 1 stelt bv: “artikel 4 is voor mij niet goed dus ik teken een voorbehoud bij artikel 4”
o Het laat toe dat de andere staten dit wel aanvaarden en België niet voor artikel 4 maar wel voor alle
andere artikelen van het verdrag
o Zo kan je het verdrag wel ondertekenen ondanks er landen zijn die met een bepaald artikel een
probleem hebben
o Zorgt voor problemen in de praktijk want als je werkt met verdragen, moet je rekening houden met
de voorbehouden die er zijn
▪ Als je echt geen akkoord vindt, kan dat verdrag gesloten worden tussen de landen die wel
akkoord gaan MAAR dan is dat geen verdrag van de RvE
= De RvE werkt nauw samen met andere internationale instellingen zoals de Europese Unie & de VN om
gemeenschappelijke normen te ontwikkelen en grensoverschrijdende criminaliteit aan te pakken → Versterkt de
institutionele infrastructuur en de uitvoeringscapaciteit van strafrechtelijke verdragen binnen Europa
Deel 1: Europese integratie buiten de Europese Unie
1.1 DE RAAD VAN EUROPA
1.1.1 De historische achtergronden en ontwikkeling
Einde WOII (1946)
Winston Churchill (1946): was eerste minister tijdens de eerste WO. Zijn idee was om iets te verzinnen om te
vermijden dat je een 3e wereldoorlog zou krijgen. Er was een grote angst voor de derde WO en dat er dan een einde
zou komen aan de aarde (door atoombommen). Hij deed een speech in 1946 aan de universiteit van Zürich
(Zwitserland) waarin hij opriep om op het Europees continent “a kind of United States of Europe” op te richten. Om
die WO3 te vermijden moeten we ons verenigen (gemeenschappelijke belangen hebben) een beetje zoals de
Verenigde Staten. Deze speech heeft tot resultaten gezorgd en is daarom dus belangrijk. Twee jaar na de speech een
dubbel resultaat:
1) 1948: organisatie opgericht voor Europese economische samenwerking. Doel: de economie van
verschillende landen in Europa herstellen na WOII. De heropbouw van de economie kostte veel geld en dat
had Europa niet. De Amerikanen hebben dat geld ter beschikking gesteld in kader van het Marshallplan.
Deze organisatie bestaat niet meer, maar wel een opvolger: de OEZO. Het basisidee was: de heropbouw van
Europa na de oorlog moet in onderling overleg.
2) 1948: er is een congres georganiseerd in Den Haag. Wat we nodig hebben is een gemeenschappelijk beheer
van alle mogelijke industrieën en bedrijfsactoren die aan oorlog gelieerd kunnen worden. Een
gemeenschappelijk beheer vinden, door een Europese organisatie op te richten die de democratie en
mensenrechten bewaakt, toeziet op de naleving van de mensenrechten en optreedt als de mensenrechten
worden geschonden. Ook stukken van het economisch leven moet men gezamenlijk kunnen organiseren,
om te vermijden dat producten opnieuw ingezet zouden worden om oorlog te voeren.
3) 1949: die organisatie hiervoor is opgericht en dat is de Raad van Europa. Hoofdkantoor in Straatsburg (in
Frankrijk, vlak bij de Duitse grens). Straatsburg heeft in de loop der eeuwen zwaar geleden onder de oorlog
omdat het gelegen is in Frankrijk, maar zeer dicht bij de Duitse grens. Symbolisch is het dus van belang. Het
is dus een nieuwe internationale organisatie, er waren 10 leden/landen en België was daarbij (Duitsland
niet). Omdat men de Duitsers niet vertrouwden (heeft wel niet lang geduurd, in 1950 ging Duitsland erbij). Nu
(vandaag de dag) 46 leden/landen. Dus bijna heel Europa. Eerst 47 maar Rusland erbuiten gesmeten, dus nu
46.
Hoe kan je lid worden (2 voorwaarden)
a. Burgers op je grondgebied moeten het genot hebben van alle fundamentele mensenrechten en
vrijheden voor IEDEREEN die zich op het grondgebied bevindt (vb. politieke vluchtelingen of
illegalen: je mag niet iemand buitenzetten naar een land waar je weet dat die gefolterd gaat worden).
b. The Rule of Law aanvaarden: ook de overheid is gebonden aan het recht, …
↔ nazi-Duitsland: overheid was niet onderworpen aan het recht.
1.1.2 Het actieterrein
= Waar houdt de Raad van Europa zich mee bezig? Wat mag de raad doen?
- Allesbehalve defensie (dus zeer breed).
- Dus: economische, sociale, culturele, wetenschappelijke, juridische en administratieve zaken, waaronder
politiek, kunst, onderwijs, etc. Ook bv. bevoegd voor ‘internationale samenwerking in strafzaken’.
- Uitgangspunt: de Raad van Europa moet bijdragen aan een hogere eenheid en economische vooruitgang in
Europa. Dit houdt in: meer begrip tussen de staten van Europa, meer gezamenlijke projecten, meer sociale
en economische vooruitgang etc.
,= Waarom werd (Europese) defensie uitgesloten (leger)?
- “Vertrouwen is goed, controle is beter”
- Dit is historisch te verklaren, ‘als men defensie ook uit handen geeft, dan hebben we eigenlijk alle
troefkaarten uithanden gegeven. Als we dan weer te maken krijgen met agressie uit een ander land, dan
kunnen we zelf niet eens beslissen wat we doen. ((verdragen maken, overleggen, …)
1.1.3 De institutionele structuur (Examen)
Begrippenpaar dat voor dit vak belangrijk is: intergouvernementeel >< supranationaal
1) Intergouvernementeel (smw): “tussen regeringen” (= letterlijk)
= Klassieke samenwerking tussen regeringen (de betrokken landen), maakt niet uit op welk domein (vb. milieu). Vb.
elke minister van Buitenlandse Zaken van de Raad van Europa zet je samen. Elke regering behoud zijn eigen
bevoegdheden, je staat die niet af, dat zijn u bevoegdheden. Ze zijn wel bereid met elkaar te overleggen (samen aan
een tafel te gaan zitten) en samen afspraken te maken (nooit tegen de wil). Dwingen kan niet, pas een beslissing als
iedereen akkoord is en zich niet verzet (dus nooit een beslissing bij meerderheid). Hoe groter, hoe moeilijker om
beslissingen te nemen (met 46 landen veel moeilijker dan met 3 landen). Dus CONSENSUS nodig! Eenvoudige
structuur.
2) Supranationaal (smw): “boven het nationale” (= letterlijk)
= Met de lidstaten een organisatie oprichten, waarbij u bepaalde bevoegdheden afstaat aan die organisatie. Het is
dus vergaander dan intergouvernementeel. Er wordt daardoor dus ook meer vertrouwen geëist. Complexe structuur
want er worden bevoegdheden afgestaan.
Voorbeeld
Intergouvernementeel: als 1 iemand zegt “ik ben het niet eens”, dan gaat er niks gebeuren.
Supranationaal: als je met iedereen intergouvernementeel akkoord bent dat je iets supranationaal opricht, dan is
het mogelijk dat die iets beslissen waar je niet mee akkoord bent.
Drie organen van de Raad van Europa
1) Comité van Ministers: dat is HET beslissingsorgaan. Ministers zitten in de regeringen en de ministers zitten in
het comité van Ministers. Dit vormt het belangrijkste orgaan in de totstandkoming van een verdrag. Dit
orgaan beslist alles.
a. 4 taken
i. Uitvoerend verdragsorgaan van de RVS: bestaande uit de ministers van Buitenlandse Zaken
van de 47 landen (komen 1 tot 2 keer per jaar samen)
ii. Beslissen over beleid, activiteiten en budget van de Raad van Europa (wat gaan we prioritair
doen? Hoe zit het met geld?)
iii. Controleren of de lidstaten de fundamentele waarden van de organisatie respecteren
iv. Het comité waakt ook over de uitvoering van de beslissingen van het Europees Hof van de
Rechten van de Mens (EHRM).
b. Steering Committees: dit zijn stuurgroepen met experten/specialisten van de landen, die nadenken
over verdragen die later door het Comité van Ministers besproken en al dan niet aanvaard zullen
worden. 1 comité van belang en dat is het European Committie of Crime Problems. Experten
(deskundigen) van de 46 landen (lidstaten), die elkaar vaak zien om problemen van strafrechtelijke
en criminologische aard te bespreken. Die bv. studiedagen organiseren (je kan leren van elkaar).
i. Deze experten kennen de problemen van hun land en die doen het voorbereidende werk.
ii. (bv. over de aanpak van de overbevolkingsproblematiek in de gevangenissen. In Nederland
was er 20 jaar geleden ook een overbevolkingsproblematiek en nu lopen die gevangenissen
één na één leeg, dan kan het best interessant zijn om eens met hen samen te zitten.)
Kunnen geen beslissingen maken, maar berijden het comité van Ministers voor.
, 2) De Parlementaire vergadering: vertegenwoordigers uit de parlementen van de 46 lidstaten, komen een paar
keer (4) per jaar samen. Verkozen door de burgers. Wat doet het parlement: wetten maken en de regering
controleren (wetgevende macht controleert de uitvoerende macht). Doet de parlementaire vergadering dit
dan ook? Nee want er is geen regering om te controleren (Europees) en die maakt ook geen wetten (want
intergouvernementeel). Wel aanbevelingen, adviezen richten aan comité van Ministers (NOOIT BINDEND).
3) Het Secretariaat-Generaal van de Raad van Europa: administratieve onderbouw van de organisatie:
dagelijks beheer. Verzorgen de agenda, vertalingen, …
1.1.4 De juridische instrumenten
Wat produceren die nu?
= Het enige bindende instrument is een Verdrag. Verdragen zijn overeenkomsten gesloten tussen de
onderhandelende staten die enkel bindend zijn voor de landen die ze ondertekend en geratificeerd hebben.
(Ministercomité kan verdragen en akkoorden sluiten). Aanbevelingen van ministercomité en parlementaire
vergadering, resoluties en opinies zijn soft law (niet bindend). Voorbeelden verdragen:
- Europees folterverdrag (verdrag garandeert een aantal rechten voor personen die van hun vrijheid zijn
beroofd door de overheid, zij in een gevangenis of daarbuiten)
Intermezzo: de totstandkoming van een verdrag
Internationale verdragen = geschreven overeenkomsten tussen 2 (bilateraal), 3 (trilateraal) of meer (multilateraal)
onafhankelijke staten. Het komt tot stand o.b.v. 5 fasen:
1) Onderhandeling door diplomaten (=vertegenwoordigers van de staten): zij maken een voorbereiding en
komen dan samen om te onderhandelingen (afspreken indien 2/3 staten of via conferenties) (federale of
gemeenschap of gewest bevoegdheid)
2) De ondertekening: het akkoord wordt uitgeschreven & de diplomaten ondertekenen dit document
a. 2/3 staten: iedereen akkoord
b. Meerdere staten: minstens 2/3de van de aanwezige staten akkoord
c. Het voorbehoud = het reserve
i. = een eenzijdige verklaring van een staat dat stelt dat hij zich niet gebonden acht door 1 of
meer bepalingen van het verdrag
ii. Andere staten kunnen daar tegenin gaan of het accepteren waardoor bepaalde staten niet
altijd met alle bepalingen akkoord zijn
d. De juridische betekenis van de handtekening: vaststelling dat er een akkoord is bereikt (nog geen
gebonden rechten of plichten)
3) De bekrachtiging = de ratificatie
a. Kennisgeving door staten dat ze gebonden willen zijn na een nationale procedure
4) De inwerkingtreding: bepaald door het verdrag zelf of de wil van de partijen
5) De registratie en bekendmaking
a. Elk gesloten verdrag wordt geregistreerd bij de VN
Een verdrag met directe werking is een verdrag dat rechten en plichten kan opleveren voor de burgers. Een verdrag
zonder directe werking is een verdrag dat alleen rechten en plichten inhoudt voor de staten en niet voor de burgers.
1.1.5 De belangrijkste verwezenlijkingen (realisaties)
Komt het nog voor bij ons?
EVRM (1950) en EHRM te Straatsburg (1959): Indien EVRM niet wordt ondertekend, kan men geen lid van de Raad
van Europa worden.
EVRM & EHRM zijn eigenlijk een supranationaal aspect in de intergouvernementele structuur van de Raad van
Europa [examen]
EVRM
, - Na WOII kwamen een aantal mensenrechten tot stand (verbod op vernederende en onmenselijke
behandelingen)
- Bepaalt de fundamentele burgerlijke en politieke rechten die verdragsstaten moeten garanderen voor alle
personen die onder hun rechtsmacht vallen (art. 1 EVRM)
- Zie bv. art. 3 verbod op foltering en art. 5 redelijke termijn
- Art. 6 recht op een eerlijk proces
- Art. 8 recht op privacy
EHRM
- Houdt supranationaal toezicht op de naleving van het EVRM (art. 19-51 EVRM)
- Elke lidstaat heeft één rechter in het EHRM die onafhankelijk en onpartijdig is
- Elke staat die partij is bij het EVRM (dus elke lidstaat van de Raad van Europa) kan een andere staat voor het
EHRM dragen.
- Opgelet: men kan geen klacht indienen tegen individuen of tegen landen die het EVRM niet hebben
geratificeerd
- Het EHRM neemt bindende beslissingen (uitspraken) voor alle betrokken lidstaten, neemt jaarlijkse
beslissingen waarbij staten veroordeeld kunnen worden
o Vb. overbevolkingsproblematiek in de Belgische gevangenissen – er zijn gedetineerden die naar het
EHRM zijn gestapt = onmenselijk en vernederend. Het EHRM heeft hen gelijk gegeven en België is
veroordeeld voor de schending van art. 3 EVRM.
o Vb. Salduz-arrest
- Burgers hebben individueel klachtenrecht → iedereen kan naar EHRM stappen voor schendingen van het
EVRM door 1 of meerdere lidstaten die het verdrag geratificeerd hebben
- Techniek van het voorbehoud:
o Niek akkoord met een artikel dan kan je daar een voorbehoud op tekenen
- Comité van Ministers bewaakt de uitvoering van de beslissingen.
Andere verdragen
- Bv: over de uitwisseling van politiegegevens, aanpak mensenhandel, …
- Techniek van het voorbehoud
o Land 1 stelt bv: “artikel 4 is voor mij niet goed dus ik teken een voorbehoud bij artikel 4”
o Het laat toe dat de andere staten dit wel aanvaarden en België niet voor artikel 4 maar wel voor alle
andere artikelen van het verdrag
o Zo kan je het verdrag wel ondertekenen ondanks er landen zijn die met een bepaald artikel een
probleem hebben
o Zorgt voor problemen in de praktijk want als je werkt met verdragen, moet je rekening houden met
de voorbehouden die er zijn
▪ Als je echt geen akkoord vindt, kan dat verdrag gesloten worden tussen de landen die wel
akkoord gaan MAAR dan is dat geen verdrag van de RvE
= De RvE werkt nauw samen met andere internationale instellingen zoals de Europese Unie & de VN om
gemeenschappelijke normen te ontwikkelen en grensoverschrijdende criminaliteit aan te pakken → Versterkt de
institutionele infrastructuur en de uitvoeringscapaciteit van strafrechtelijke verdragen binnen Europa
