Inleiding Media & Communicatie
- Hedonistisch welbevinden is goed als je voornamelijk meer positieve
gevoelens voelt dan negatieve gevoelens. Een komedie film kijken heeft te
maken met hedonistisch vermaak, want het draagt bij aan je positieve gevoel.
- Eudaimonisch welbevinden is dat de mens is gericht op het goede gevoel, het
goede doen om je goed te voelen. Zijn er mensen om me heen waar ik een
prettig gevoel bij heb? Je goed voelen nadat je iets hebt gedaan (zoals
hardlopen) heeft te maken met eudaimonisch vermaakt/welbevinden.
Basisbehoeften: autonomie, competentie en verbondenheid.
Met gebaren, symbolen en geluiden kan je communiceren en iets overbrengen, er is
een iconisch verband. Symbolen hoeven niet altijd tekstueel te zijn.
Mensen informeren elkaar om elkaar te helpen, bijvoorbeeld naar iets te wijzen wat
de ander zou willen weten/hebben. Apen wijzen alleen naar dingen die ze zelf willen
hebben, zij zouden elkaar niet helpen en daardoor ook niet vertrouwen. Zij wijzen
naar ‘’ik wil dat’’, ipv ‘’kijk, heb jij dat ook gezien’’.
Mensen zijn gericht op zichzelf verbeteren, iets te leren en daardoor goed te voelen
--> eudaimonisch.
- Retorische boodschap zoals het informeren over bijvoorbeeld het verschil
tussen hedonistisch of eudaimonisch welbevinden.
- Narratieve boodschap gaat over verhalen, personages en mensen die zichzelf
bijvoorbeeld ontplooien (zoals Shrek of B&B vol Liefde).
Affordances bied je in staat om bijvoorbeeld op Netflix te kijken wat en wanneer je
zelf wilt, ipv elke week om precies dezelfde tijd achter de tv moeten zitten.
Vroeger waren media krant, radio en televisie. Nu zijn allemaal tussenvormen ook
media geworden zoals bijvoorbeeld een website van een restaurant. Een tekst met
plaatjes wordt bijvoorbeeld ook multimodaal.
Twee belangrijke punten:
- Drie perspectieven op communicatie: communicatie als actie, interactie en
transactie
- Communicatie vanuit een relationeel perspectief
Communicatie als actie (het transmissiemodel)
Zender --> boodschap --> ontvanger
Ruis: als de boodschap niet helder overkomt (andere taal of disconnectie)
Reclamecampagnes proberen ook een impact te hebben, zoals
sigaretverpakkingen
Communicatie als interactie (het gesprek)
Ontvanger --> boodschap --> zender --> feedback --> ontvanger
Zoals een vergadering, debat, adviesgesprek met arts (de ene heeft meer te
vertellen dan de ander).
Communicatie als transactie
, Door het uitwisselen van boodschappen, wordt iets geconstrueerd wat er nog
niet was. Door te communiceren, creëer je een bepaalde relatie.
Door te communiceren ontstaat er een relatie: als je nooit met iemand hebt
gesproken, heb je ook geen relatie met hem/haar.
Communicatie kan allerlei zaken zijn:
- Relaties, identiteiten, culturen en gezinnen.
- Creëren, in stand houden, versterken en veranderen.
Als een docent je met u aanspreekt ipv je, probeert hij extra afstand te creëren.
Het relationeel perspectief op communicatie
- Communicatie bepaalt of je alleen weet wie iemand is, of het een kennis van
jou is, of een vriend.
- De inhoud, vorm, duur en intensiteit van communicatie construeren de aard
van relatie.
- En we zullen zien dat communicatie op een vergelijkbare manier identiteit,
cultuur, organisaties, etc. kan creëren.
- Omdat in al die gevallen relaties tussen mensen een belangrijke rol spelen.
Media als middel om te communiceren & als bron van informatie.
‘Het zijn net mensen’, fragment 1 = presentation.
Woorden kunnen via sociaal constructivisme veranderen van betekenis, zoals
mieters die vroeger negatief was en nu positief.
Wij zijn groepsdieren: bescherming en hulp --> communicatie nodig.
Taal is complex en biedt uitzonderlijk flexibele communicatiemogelijkheden, bijv.
praten over:
- Zaken/personen die niet aanwezig of waarneembaar zijn.
- Gebeurtenissen in het verleden.
- Gebeurtenissen in de toekomst.
- Counter factuals: gebeurtenissen die hadden kunnen gebeuren.
Communicative displays versus communicative signals.
Iconische (emoji) versus niet-iconische (‘je laat me blozen’) symbolen.
In communicatie gebruiken we symbolen. De betekenis van de symbolen is
willekeurig: de betekenis valt niet af te leiden uit de kenmerken van het symbool. De
betekenis is dus een afspraak. Om de code te beheersen, moet je weten wat de
afspraken zijn. Aan communicatie via symbolen gaat een ander vorm van
communicatie vooraf.
Complexe systemen (zoals taal) ontwikkelen zich langzaam waarbij wordt
voortgebouwd op eenvoudigere systemen: zoals oogcontact of bv. wijzen.
Communicatiedoelen: verzoeken, informeren: directe of indirecte wederkerigheid,
sharing: creëren groepsnormen.
Use (gebruik media) & gratification (beloning media/communicatie oplevert).
,Factoren die bepalen of we onze communicatie-doelen bereiken en tevreden zijn
over ons mediagebruik:
- De kenmerken van de boodschap: retorische boodschappen (algemene,
analyse, argument), narratieve boodschap (specifieke, anekdote, verhaal),
multimodale boodschap.
- De match met ons brein: onze voorkennis, intelligentie en waarden. Inhoud en
vorm boodschap.
- De mogelijkheden van het medium: modaliteit, agency, interactiviteit,
navigeerbaarheid. Affordances: hoe beïnvloedt het medium de mogelijkheden
van de gebruiker om bepaalde resultaten te bereiken.
- De interactie met cultuur: waarover mogen we wel of niet communiceren?
Andersom heeft media invloed op onze cultuur.
Hoofdstuk 2
- Selectieve exposure, selectieve percepties, selectief onthouden.
- Er bestaat niet zoiets als kernidentiteit.
- Communicatie als transactie: je brengt een identiteit tot stand door middel van
communicatie.
- Jouw identiteit wordt (mede) bepaald door hoe anderen jou zien en
behandelen.
Selectieve exposure, etc.
Deze concepten zijn veel breder van toepassing dan alleen bij de perceptie van
identiteit.
Onze kennis over de wereld is vaak gebaseerd op wat we in de media zien.
Ook wel de filterbubbel; dat je aan alleen maar bepaalde boodschappen wordt
blootgesteld.
Onze natuurlijke neiging is om naar dingen te kijken/luisteren die bij ons passen.
Selectieve perceptie: is iets een overtreding?
Selectief onthouden: wat past in mijn beeld?
Er is niet zoiets als een kernidentiteit.
Je creëert een identiteit afhankelijk van de gelegenheid (hospiteren of sollicitatie).
Met behulp van de verhalen (narritives) die je over jezelf vertelt (self-disclosure). In
aanvulling op wat jouw publiek zelf al kan opmerken op basis van zichtbare (en
hoorbare) signalen (self-description). En waarbij je met wat je over jezelf vertelt, ook
de aard van de relatie kunt proberen te bepalen.
Waarbij je rekening houdt met de (culturele) normen en verwachtingen
- Wat is mannelijk/cool/vrouwelijk?
- Zodat je een sociaal acceptabel (en liefst) aantrekkelijk beeld van jezelf
schept.
- Maar waarbij hoe anderen jou bejegenen ook jouw identiteit beïnvloeden.
Er zijn amper theorieën over communicatie waar onderzoekers het anoniem over
eens zijn. Daarnaast zijn er ook meer dan 126 verschillende definities over
communicatie op verschillende dimensies (intentionaliteit, mate van specificiteit,
geslaagdheid). Dance vindt het zinloos om hierover te discussiëren. Craig zegt ‘’als
, we het niet eens kunnen worden over wat is het centrale concept waarbij wij ons mee
bezig houden, dan moeten we dus wel discussiëren’’.
In veel disciplines bleek communicatie een belangrijk fenomeen: psychologie,
sociologie, politicologie, taalwetenschap, etc. binnen die disciplines vervulde
communicatie een vruchtbare (maar verschillende) rol.
> Politicologie: welke rol speelt communicatie in de voorkeuren van kiezers?
> Psychologie: communicatie wordt ingezet om het gedrag van mensen te
beïnvloeden. Persoonlijkheidskenmerken beïnvloeden communicatiegedrag.
> Taalwetenschap: hij loopt naar de bank, maar over welke bank gaat dit?
Het doel van Craig is een dialoog over communicatie te creëren:
1. Constitutive model als metamodel (soort boekenkast); Communicatie creëert
iets, produceert iets, maar houdt het ook in stand, zoals een relatie.
Verschillende theorieën belichten verschillende aspecten van het
communicatieproces. Het constitutive model biedt een kader waarin je die
verschillende theorieën kunt plaatsen. Het ligt dus op een abstracter niveau
dan de specifieke theorieën die Craig en de rest van het artikel gaat
bespreken.
2. Practical versus theoretical meta-discourse: meta communicatie; the most
important thing in communication is hearing what isn’t said (Peter Drucker).
Ook al heb je briljante ideeën, als je ze niet kunt overbrengen, dan kom je
nergens (Lee Iacocca). Email is in de grond een medium voor onderkruipers.
Collega’s die iets niet in je aangezicht durven te zeggen, of een
verdachtmaking via veel cc’s laten circuleren (Carl Huybregts).
Communicatietheorieën spelen op twee manieren in op practical meta
discourse:
- Door zich te baseren op sommige ideeën van leken over hoe communicatie
werkt zijn ze plausibel
- Door andere ideeën van leken te weerspreken worden ze interessant
Daarnaast brengt Craig de verschillende theorieën met elkaar in dialoog door
in kaart te brengen welke aannames van de ene benadering, worden
tegengesproeken door de andere benadering.
Semiotische traditie: de leer der tekens; symbolen (peace teken), indexicaal
(voetsporen op het strand), iconisch (wc mannetje/vrouwtje teken).
Retorische traditie: de kunst van het publiek spreken (recht, beleid). De taken van de
redenaar: inventio, dispositio, elocutio, memoria, actio. De middelen: logos, ethos,
pathos.
Fenomenologische traditie: ‘’echte’’ communicatie vindt plaats in een dialoog.
Waarbij er oprechte belangstelling is voor de ander (die niet wordt beïnvloed door
eigen belangen). Waarbij je het gevoel hebt dat de ander je begrijpt.
Cybernetische traditie: communicator --> bericht --> ontvanger (misschien sprake
van een ruis) --> feedback --> etc. communicatie is gericht op informatieoverdracht =
onzekerheidsreductie. Feedback als belangrijke toevoeging. Communicatie als
systeem, niet alleen zender en ontvanger, maar dat je een familie kan zien als een
systeem.
- Hedonistisch welbevinden is goed als je voornamelijk meer positieve
gevoelens voelt dan negatieve gevoelens. Een komedie film kijken heeft te
maken met hedonistisch vermaak, want het draagt bij aan je positieve gevoel.
- Eudaimonisch welbevinden is dat de mens is gericht op het goede gevoel, het
goede doen om je goed te voelen. Zijn er mensen om me heen waar ik een
prettig gevoel bij heb? Je goed voelen nadat je iets hebt gedaan (zoals
hardlopen) heeft te maken met eudaimonisch vermaakt/welbevinden.
Basisbehoeften: autonomie, competentie en verbondenheid.
Met gebaren, symbolen en geluiden kan je communiceren en iets overbrengen, er is
een iconisch verband. Symbolen hoeven niet altijd tekstueel te zijn.
Mensen informeren elkaar om elkaar te helpen, bijvoorbeeld naar iets te wijzen wat
de ander zou willen weten/hebben. Apen wijzen alleen naar dingen die ze zelf willen
hebben, zij zouden elkaar niet helpen en daardoor ook niet vertrouwen. Zij wijzen
naar ‘’ik wil dat’’, ipv ‘’kijk, heb jij dat ook gezien’’.
Mensen zijn gericht op zichzelf verbeteren, iets te leren en daardoor goed te voelen
--> eudaimonisch.
- Retorische boodschap zoals het informeren over bijvoorbeeld het verschil
tussen hedonistisch of eudaimonisch welbevinden.
- Narratieve boodschap gaat over verhalen, personages en mensen die zichzelf
bijvoorbeeld ontplooien (zoals Shrek of B&B vol Liefde).
Affordances bied je in staat om bijvoorbeeld op Netflix te kijken wat en wanneer je
zelf wilt, ipv elke week om precies dezelfde tijd achter de tv moeten zitten.
Vroeger waren media krant, radio en televisie. Nu zijn allemaal tussenvormen ook
media geworden zoals bijvoorbeeld een website van een restaurant. Een tekst met
plaatjes wordt bijvoorbeeld ook multimodaal.
Twee belangrijke punten:
- Drie perspectieven op communicatie: communicatie als actie, interactie en
transactie
- Communicatie vanuit een relationeel perspectief
Communicatie als actie (het transmissiemodel)
Zender --> boodschap --> ontvanger
Ruis: als de boodschap niet helder overkomt (andere taal of disconnectie)
Reclamecampagnes proberen ook een impact te hebben, zoals
sigaretverpakkingen
Communicatie als interactie (het gesprek)
Ontvanger --> boodschap --> zender --> feedback --> ontvanger
Zoals een vergadering, debat, adviesgesprek met arts (de ene heeft meer te
vertellen dan de ander).
Communicatie als transactie
, Door het uitwisselen van boodschappen, wordt iets geconstrueerd wat er nog
niet was. Door te communiceren, creëer je een bepaalde relatie.
Door te communiceren ontstaat er een relatie: als je nooit met iemand hebt
gesproken, heb je ook geen relatie met hem/haar.
Communicatie kan allerlei zaken zijn:
- Relaties, identiteiten, culturen en gezinnen.
- Creëren, in stand houden, versterken en veranderen.
Als een docent je met u aanspreekt ipv je, probeert hij extra afstand te creëren.
Het relationeel perspectief op communicatie
- Communicatie bepaalt of je alleen weet wie iemand is, of het een kennis van
jou is, of een vriend.
- De inhoud, vorm, duur en intensiteit van communicatie construeren de aard
van relatie.
- En we zullen zien dat communicatie op een vergelijkbare manier identiteit,
cultuur, organisaties, etc. kan creëren.
- Omdat in al die gevallen relaties tussen mensen een belangrijke rol spelen.
Media als middel om te communiceren & als bron van informatie.
‘Het zijn net mensen’, fragment 1 = presentation.
Woorden kunnen via sociaal constructivisme veranderen van betekenis, zoals
mieters die vroeger negatief was en nu positief.
Wij zijn groepsdieren: bescherming en hulp --> communicatie nodig.
Taal is complex en biedt uitzonderlijk flexibele communicatiemogelijkheden, bijv.
praten over:
- Zaken/personen die niet aanwezig of waarneembaar zijn.
- Gebeurtenissen in het verleden.
- Gebeurtenissen in de toekomst.
- Counter factuals: gebeurtenissen die hadden kunnen gebeuren.
Communicative displays versus communicative signals.
Iconische (emoji) versus niet-iconische (‘je laat me blozen’) symbolen.
In communicatie gebruiken we symbolen. De betekenis van de symbolen is
willekeurig: de betekenis valt niet af te leiden uit de kenmerken van het symbool. De
betekenis is dus een afspraak. Om de code te beheersen, moet je weten wat de
afspraken zijn. Aan communicatie via symbolen gaat een ander vorm van
communicatie vooraf.
Complexe systemen (zoals taal) ontwikkelen zich langzaam waarbij wordt
voortgebouwd op eenvoudigere systemen: zoals oogcontact of bv. wijzen.
Communicatiedoelen: verzoeken, informeren: directe of indirecte wederkerigheid,
sharing: creëren groepsnormen.
Use (gebruik media) & gratification (beloning media/communicatie oplevert).
,Factoren die bepalen of we onze communicatie-doelen bereiken en tevreden zijn
over ons mediagebruik:
- De kenmerken van de boodschap: retorische boodschappen (algemene,
analyse, argument), narratieve boodschap (specifieke, anekdote, verhaal),
multimodale boodschap.
- De match met ons brein: onze voorkennis, intelligentie en waarden. Inhoud en
vorm boodschap.
- De mogelijkheden van het medium: modaliteit, agency, interactiviteit,
navigeerbaarheid. Affordances: hoe beïnvloedt het medium de mogelijkheden
van de gebruiker om bepaalde resultaten te bereiken.
- De interactie met cultuur: waarover mogen we wel of niet communiceren?
Andersom heeft media invloed op onze cultuur.
Hoofdstuk 2
- Selectieve exposure, selectieve percepties, selectief onthouden.
- Er bestaat niet zoiets als kernidentiteit.
- Communicatie als transactie: je brengt een identiteit tot stand door middel van
communicatie.
- Jouw identiteit wordt (mede) bepaald door hoe anderen jou zien en
behandelen.
Selectieve exposure, etc.
Deze concepten zijn veel breder van toepassing dan alleen bij de perceptie van
identiteit.
Onze kennis over de wereld is vaak gebaseerd op wat we in de media zien.
Ook wel de filterbubbel; dat je aan alleen maar bepaalde boodschappen wordt
blootgesteld.
Onze natuurlijke neiging is om naar dingen te kijken/luisteren die bij ons passen.
Selectieve perceptie: is iets een overtreding?
Selectief onthouden: wat past in mijn beeld?
Er is niet zoiets als een kernidentiteit.
Je creëert een identiteit afhankelijk van de gelegenheid (hospiteren of sollicitatie).
Met behulp van de verhalen (narritives) die je over jezelf vertelt (self-disclosure). In
aanvulling op wat jouw publiek zelf al kan opmerken op basis van zichtbare (en
hoorbare) signalen (self-description). En waarbij je met wat je over jezelf vertelt, ook
de aard van de relatie kunt proberen te bepalen.
Waarbij je rekening houdt met de (culturele) normen en verwachtingen
- Wat is mannelijk/cool/vrouwelijk?
- Zodat je een sociaal acceptabel (en liefst) aantrekkelijk beeld van jezelf
schept.
- Maar waarbij hoe anderen jou bejegenen ook jouw identiteit beïnvloeden.
Er zijn amper theorieën over communicatie waar onderzoekers het anoniem over
eens zijn. Daarnaast zijn er ook meer dan 126 verschillende definities over
communicatie op verschillende dimensies (intentionaliteit, mate van specificiteit,
geslaagdheid). Dance vindt het zinloos om hierover te discussiëren. Craig zegt ‘’als
, we het niet eens kunnen worden over wat is het centrale concept waarbij wij ons mee
bezig houden, dan moeten we dus wel discussiëren’’.
In veel disciplines bleek communicatie een belangrijk fenomeen: psychologie,
sociologie, politicologie, taalwetenschap, etc. binnen die disciplines vervulde
communicatie een vruchtbare (maar verschillende) rol.
> Politicologie: welke rol speelt communicatie in de voorkeuren van kiezers?
> Psychologie: communicatie wordt ingezet om het gedrag van mensen te
beïnvloeden. Persoonlijkheidskenmerken beïnvloeden communicatiegedrag.
> Taalwetenschap: hij loopt naar de bank, maar over welke bank gaat dit?
Het doel van Craig is een dialoog over communicatie te creëren:
1. Constitutive model als metamodel (soort boekenkast); Communicatie creëert
iets, produceert iets, maar houdt het ook in stand, zoals een relatie.
Verschillende theorieën belichten verschillende aspecten van het
communicatieproces. Het constitutive model biedt een kader waarin je die
verschillende theorieën kunt plaatsen. Het ligt dus op een abstracter niveau
dan de specifieke theorieën die Craig en de rest van het artikel gaat
bespreken.
2. Practical versus theoretical meta-discourse: meta communicatie; the most
important thing in communication is hearing what isn’t said (Peter Drucker).
Ook al heb je briljante ideeën, als je ze niet kunt overbrengen, dan kom je
nergens (Lee Iacocca). Email is in de grond een medium voor onderkruipers.
Collega’s die iets niet in je aangezicht durven te zeggen, of een
verdachtmaking via veel cc’s laten circuleren (Carl Huybregts).
Communicatietheorieën spelen op twee manieren in op practical meta
discourse:
- Door zich te baseren op sommige ideeën van leken over hoe communicatie
werkt zijn ze plausibel
- Door andere ideeën van leken te weerspreken worden ze interessant
Daarnaast brengt Craig de verschillende theorieën met elkaar in dialoog door
in kaart te brengen welke aannames van de ene benadering, worden
tegengesproeken door de andere benadering.
Semiotische traditie: de leer der tekens; symbolen (peace teken), indexicaal
(voetsporen op het strand), iconisch (wc mannetje/vrouwtje teken).
Retorische traditie: de kunst van het publiek spreken (recht, beleid). De taken van de
redenaar: inventio, dispositio, elocutio, memoria, actio. De middelen: logos, ethos,
pathos.
Fenomenologische traditie: ‘’echte’’ communicatie vindt plaats in een dialoog.
Waarbij er oprechte belangstelling is voor de ander (die niet wordt beïnvloed door
eigen belangen). Waarbij je het gevoel hebt dat de ander je begrijpt.
Cybernetische traditie: communicator --> bericht --> ontvanger (misschien sprake
van een ruis) --> feedback --> etc. communicatie is gericht op informatieoverdracht =
onzekerheidsreductie. Feedback als belangrijke toevoeging. Communicatie als
systeem, niet alleen zender en ontvanger, maar dat je een familie kan zien als een
systeem.
