• Verkeerd document? Gratis ruilen
  • Geschreven door studenten die geslaagd zijn
  • Direct beschikbaar na je betaling
  • Online lezen of als PDF
Verkopen
Kies je studieland
Kies je taal
Document preview thumbnail
Voorbeeld 3 van de 25 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Leesstof Methoden Communicatieonderzoek | Logica & Theorie | UU | 2026/27

Document preview thumbnail
Voorbeeld 3 van de 25 pagina's

Leesstof voor Hoofdstuk 4 van Methoden van communicatieonderzoek (CI2V17002) aan de Universiteit Utrecht, gericht op logische systemen en theorievorming in communicatieonderzoek. Het document behandelt inductieve en deductieve redeneermethoden, hypothesetoetsing, operationalisatie van variabelen, en praktische voorbeelden zoals de onzekerheidsreductietheorie (URT) van Berger en Calabrese. Deze samenvatting helpt je de fundamentele concepten van onderzoekslogica te begrijpen en voor te bereiden op examens over onderzoeksmethodologie.

Voorbeeld van de inhoud

Leesstof

Hoofdstuk 4 - logic systems and theory in communication research

- Induction = dit redeneren gaat van het bijzondere naar het
algemene, van een reeks specifieke waarnemingen naar de
ontdekking van een patroon dat een zekere mate van orde
vertegenwoordigt tussen alle gegeven gebeurtenissen.
- Deduction = dit redeneren gaat van het algemene naar het
specifieke. Het gaat van (1) een patroon dat logisch of theoretisch
verwacht zou kunnen worden naar (2) observaties die bepalen of het
verwachte patroon zich daadwerkelijk voordoet.

Of je redenering nu inductief of deductief was, je kwam tot dezelfde
conclusie, wat we een theory zullen noemen. Ten eerste voorkomt het dat
we het slachtoffer worden van willekeurige toevalligheden. Ten tweede
geven theorieën betekenis aan waargenomen patronen op een manier die
andere mogelijkheden kan suggereren. Tot slot kunnen theorieën
onderzoeksinspanningen vormgeven en sturen.

Uit voorbeelden kan een hypothese worden opgesteld, om een inschatting
te maken wat de uitkomsten kunnen zijn. Je meet de onafhankelijke
variabelen a.d.h.v. de afhankelijke variabelen.

Door de inductieve methode te gebruiken, komen we tot een voorlopige
(tentative) conclusie over het patroon van de relatie tussen de twee
variabelen. De conclusie is voorlopig omdat de waarnemingen die we
hebben gedaan niet als toets van het patroon kunnen worden beschouwd
— die waarnemingen vormen juist de bron van het patroon dat we hebben
gecreëerd.

Kwantitatieve onderzoekers, zowel positivisten als
systeemwetenschappers, betreden de wetenschap doorgaans via de
deductieve weg. Ze beginnen met een theorie (een reeks algemene
beweringen over een bepaald fenomeen) en werken toe naar observaties.
Vervolgens redeneren ze vanuit de observaties terug naar het algemene
theoretische niveau. Kwalitatieve onderzoekers, zowel interpretivisten als
kritische onderzoekers, betreden de wetenschap doorgaans via de
inductieve weg. Ze beginnen met specifieke observaties en leiden, op
basis van de patronen in die gegevens, meer algemene conclusies
(theorie) af. Deze meer algemene conclusies worden vervolgens getoetst
aan aanvullende observaties en waar nodig aangepast.

Deductief rederneren:
1. Specificeer het onderwerp.
2. Specificeer het scala aan verschijnselen waarop de theorie
betrekking heeft. Is de theorie van toepassing op het gehele
menselijke sociale leven, alleen op Amerikaanse burgers, alleen op
jongeren, of wat dan ook?
3. Identificeer en specificeer de belangrijkste concepten en variabelen.

, 4. Zoek uit wat er bekend is (stellingen) over de relaties tussen die
variabelen.
5. Redeneer logisch vanuit die stellingen naar het specifieke onderwerp
van interesse.
In 1975 publiceerden Charles Berger en Richard Calabrese een deductief
afgeleide theorie over de eerste interactie tussen vreemden en bekenden.
Deze theorie, bekend als de onzekerheidsreductietheorie (URT), heeft een
belangrijke rol gespeeld in veel onderzoek naar interpersoonlijke
communicatie en interculturele communicatie. Hoewel de theorie zich
oorspronkelijk beperkte tot eerste interacties, werd het toepassingsgebied
ervan in latere studies uitgebreid naar interacties tussen mensen die al
een relatie met elkaar hebben. Hoe meer mensen praten, lachen en
vragen stellen aan elkaar, hoe minder onzeker ze worden. Maar hoe
onzekerder mensen zijn over elkaar, hoe minder je over jezelf verteld, hoe
meer je elkaar kopieert. Deze zijn in het boek moeilijker verwoord als
axioms, omdat deze zo precies mogelijk zijn.

Er zijn dus twee belangrijke elementen in de wetenschap: logische
integriteit en empirische observatie.

Wanneer een deductief afgeleide theorie overgaat in observatie, kunnen in
communicatieonderzoek twee algemene verbanden tussen theorie en
observatie worden onderscheiden: hypothese toetsing en heuristische
toepassing.
1. Hypothese toetsing: Een hypothese is een bewering waarin een
specifieke empirische uitkomst wordt voorspeld. De voorspelling
wordt logisch afgeleid uit de theorie van de onderzoeker. Hij moet
falsifiable zijn: de onderzoeker moet rekening houden met de
mogelijkheid dat de hypothese geen empirische steun zal krijgen.
Een hypothese kan in het algemeen worden omschreven als een
voorspelling van een verband of een voorspelling van een verschil.
Een hypothese van een verband voorspelt dat twee variabelen
statistisch gerelateerd zijn, hetzij positief hetzij negatief. Als twee
variabelen positief gerelateerd zijn, nemen ze samen toe en samen
af. Als twee variabelen negatief gerelateerd zijn, neemt de waarde
van de ene variabele toe terwijl de waarde van de andere afneemt,
of omgekeerd. Operationaliseren van de variabelen: hoe ze moeten
worden gemeten. Of het verschil tussen deze twee getallen een
eenmalig toeval is of een bevinding waar de onderzoeker
vertrouwen in kan hebben, is een kwestie van data-analyse met
behulp van inferential statistics. De nulhypothese; de impliciete
veronderstelling dat er geen verschil is tussen groepen of geen
verband tussen de bestudeerde variabelen. Als een hypothese die is
afgeleid van een theorie empirisch wordt ondersteund, dan wordt de
theorie ook ondersteund. Als een afgeleide hypothese niet wordt
ondersteund, dan wordt de theorie evenmin ondersteund, ervan
uitgaande dat de methoden van het onderzoek verder deugdelijk
zijn. We spreken bij hypothesetoetsing over ondersteuning van een
theorie en niet over bewijs, omdat statistische conclusies altijd
probabilistisch zijn en er bovendien alternatieve theorieën kunnen

, bestaan die dezelfde uitkomsten verklaren. Daardoor kan een
ondersteunde hypothese een theorie wel versterken, maar nooit
definitief bewijzen.
2. Heuristische toepassing: Onderzoekers gebruiken deductief
afgeleide theorie soms heuristisch om onderzoeksvragen en
observaties te structureren, vooral binnen systeem-, interpretatieve
en kritische benaderingen. In dat geval worden geen hypothesen
getoetst, maar wordt de theorie achteraf beoordeeld op haar
bruikbaarheid om inzicht in het fenomeen te geven.
Hoewel menselijk handelen vaak bestaande sociale structuren in
stand houdt, hebben mensen bij elke handeling de keuze om die
structuren te reproduceren of te veranderen; dit proces noemde
Giddens structuration. Zij stellen dat de theorie heuristisch is omdat
zij een bruikbare invalshoek biedt om te begrijpen hoe groepsleden
tot beslissingen komen; als de theorie geen inzicht had opgeleverd,
zou zij geen heuristische waarde hebben gehad voor dit specifieke
fenomeen.

Communicatietheorieën worden vaak opgebouwd via inductief redeneren,
waarbij onderzoekers observaties doen en daaruit patronen en voorlopige
regels afleiden. Deze regels worden daarna binnen hetzelfde onderzoek
deductief getoetst aan gerichte, nieuwe observaties om te zien of ze
standhouden en bekritiseerbaar zijn; dit voortdurende heen-en-weer
tussen inductie en deductie kenmerkt vooral kwalitatieve theorievorming.

Als een voorlopige regel niet wordt bevestigd door latere observaties, past
de kwalitatieve onderzoeker de regel steeds opnieuw aan en verzamelt
extra data. Dit proces stopt wanneer de regel consistent wordt
ondersteund en verdere observaties geen nieuwe inzichten meer
opleveren; dit heet het punt van saturation.

Beginnende onderzoekers rederneren inductief en deductief bij het kiezen
en uitwerken van een onderzoeksonderwerp. Ze starten vaak inductief
vanuit persoonlijke ervaringen om een mogelijk patroon te herkennen,
raadplegen daarna bestaande literatuur en gebruiken deductieve logica
om algemene bevindingen toe te passen op hun specifieke geval. Dit
proces mondt uit in een logisch afgeleide, toetsbare hypothese, waarbij
inductie en deductie elkaar gedurende het hele onderzoeksproces blijven
afwisselen.

Hoofdstuk 5 – the ethics of communication research

Ethiek wordt vaak geassocieerd met moraliteit, en beide hebben
betrekking op kwesties van goed en kwaad. Voldoen aan de
gedragsnormen van een bepaald beroep of een bepaalde groep. Een
belangrijk onderdeel van succesvol leven in een bepaalde samenleving is
weten wat die samenleving als ethisch en onethisch beschouwt.

De Code van Neurenberg stelt dat biomedisch onderzoek alleen ethisch
verantwoord is wanneer deelnemers vrijwillig instemmen, onnodig lijden

Gekoppeld boek
 image
Leslie A. Baxter, Earl Babbie The Basics of Communication Research
Uitgever: augustus 2003 ISBN: 9780534507787 Druk: 1

Documentinformatie

Heel boek samengevat?
Ja
Geüpload op
2 oktober 2026
Aantal pagina's
25
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting
€13,66

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kun je een ander document kiezen. Je kunt het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
0
Volgers
0
Items
26
Laatst verkocht
-

Echte notities, van echte studenten
Elk document op Stuvia is geschreven door een medestudent die hetzelfde vak deed. Zo leer je van iemand die het al heeft gehaald.



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen