DSI ESMA Kennisexamen Adviseren Beleggen Maatwerk - Retail: Samenvatting en Oefenvragen 2026 Stuvia
DSI ESMA Kennisexamen Adviseren Beleggen
Maatwerk - Retail: Complete Samenvatting en
Oefenvragen 2026
Deze uitgebreide samenvatting behandelt alle onderdelen van het ESMA Kennisexamen
Adviseren Beleggen Maatwerk - Retail, de vakbekwaamheidstoets voor
beleggingsadviseurs, vermogensbeheerders en private bankers die klanten adviseren over
complexe beleggingsproducten. Het examen is ontwikkeld door NIBE-SVV in samenwerking
met DSI en voldoet aan de eisen van MiFID II en de ESMA-richtsnoeren, zoals gehandhaafd
door de AFM.
De samenvatting is opgebouwd rond de officiële exameneisen en bevat een begrippenlijst,
negen inhoudelijke hoofdstukken, veelgestelde vragen, een stappenplan, examenstrategie,
uitgewerkte praktijkcasussen en 24 oefenvragen met uitgewerkte antwoorden — ideaal om
gestructureerd te studeren voor dit HBO-niveau vakbekwaamheidsexamen.
Kerninformatie ESMA Kennisexamen Adviseren Beleggen Maatwerk - Retail
Aanbieder: NIBE-SVV in samenwerking met DSI
Niveau: HBO
Studiebelasting: circa 25 uur
Officiële duur: 1 maand (online thuisstudie/e-learning)
Lesgeld: circa €95 inclusief btw (eenvoudigste lesvorm)
Examenvorm: digitaal examen bij een erkend toetscentrum
Diploma: DSI-erkend NIBE-SVV-diploma
Doel: voldoen aan MiFID II/ESMA-vakbekwaamheidseisen voor adviseren over
maatwerkproducten
Vervolgverplichting: jaarlijks Permanent Vakbekwaamprogramma voor DSI-registratie
Begrippenlijst
Begrip Uitleg
MiFID II Europese richtlijn (Markets in Financial Instruments
Directive) die vakbekwaamheidseisen stelt aan
iedereen die beleggingsdiensten verleent.
ESMA European Securities and Markets Authority — de
Europese toezichthouder die de richtsnoeren voor
vakbekwaamheid van beleggingsprofessionals
opstelt.
DSI Dutch Securities Institute — de stichting die het
register beheert waarin gekwalificeerde
beleggingsprofessionals worden ingeschreven.
AFM Autoriteit Financiële Markten — de Nederlandse
toezichthouder die controleert of financiële
instellingen aan de ESMA-richtsnoeren voldoen.
Adviseren Maatwerk Het adviseren over complexe of niet-UCITS
beleggingsproducten, zoals derivaten en
Pagina 1 van 17
,DSI ESMA Kennisexamen Adviseren Beleggen Maatwerk - Retail: Samenvatting en Oefenvragen 2026 Stuvia
Begrip Uitleg
gestructureerde producten, in tegenstelling tot
'Standaard'.
Geschiktheidstoets De MiFID-verplichting om te toetsen of een
beleggingsproduct passend is bij de kennis,
ervaring, doelstellingen en risicobereidheid van de
klant.
Permanente Educatie (PE) De jaarlijkse verplichting voor DSI-geregistreerden
om hun kennis actueel te houden via het
Permanent Vakbekwaamprogramma.
Vermogensbeheer Het namens een klant beheren van een
beleggingsportefeuille op basis van een vooraf
overeengekomen mandaat en risicoprofiel.
Marktmisbruik Verzamelnaam voor handelen met voorkennis en
marktmanipulatie — onderwerpen die verplicht in
het ESMA-kennisexamen aan bod komen.
Waarderingsmethoden Technieken om de waarde van complexe
beleggingsproducten te bepalen, essentieel bij het
adviseren over maatwerkproducten.
1. Achtergrond en wettelijk kader van ESMA en MiFID II
De Europese oorsprong van de vakbekwaamheidseisen
• MiFID II verplicht sinds 2018 alle beleggingsprofessionals in de EU om aantoonbare
kennis en vaardigheden te hebben.
• ESMA vertaalt deze richtlijn in concrete richtsnoeren, die per lidstaat verder worden
ingevuld.
• In Nederland toetst de AFM of financiële instellingen medewerkers laten voldoen aan
deze eisen.
De rol van DSI en NIBE-SVV
• DSI beheert het onafhankelijke register van gekwalificeerde beleggingsprofessionals
in Nederland.
• NIBE-SVV is een erkende opleider die de examens ontwikkelt in samenwerking met
DSI.
• Een DSI-erkend diploma is een van de wegen om aan de kennis-eis voor registratie
te voldoen.
2. Onderscheid Adviseren Standaard versus Maatwerk
Reikwijdte van maatwerkproducten
• Maatwerk omvat complexere, vaak niet-liquide of niet-UCITS producten zoals
derivaten en gestructureerde producten.
• De risico's en waarderingsmechanismen van deze producten zijn minder transparant
dan bij standaardproducten.
Pagina 2 van 17
, DSI ESMA Kennisexamen Adviseren Beleggen Maatwerk - Retail: Samenvatting en Oefenvragen 2026 Stuvia
• Adviseurs moeten daarom een dieper begrip hebben van prijsvorming en scenario-
analyse.
Praktijkgevolgen voor de adviseur
• Een adviseur die uitsluitend het Standaard-diploma heeft, mag geen
maatwerkproducten adviseren.
• Werkgevers moeten per productcategorie vaststellen welk diploma vereist is voor
welke functie.
• Het combineren van beide diploma's vergroot de inzetbaarheid van een adviseur
binnen de organisatie.
3. Kenmerken en risico's van beleggingsproducten
Belangrijkste productkenmerken
• Elk beleggingsproduct kent een eigen risico-rendementsprofiel dat de adviseur moet
kunnen uitleggen.
• Liquiditeit, looptijd en onderliggende waarde bepalen mede de geschiktheid voor een
klant.
• Fiscale gevolgen verschillen sterk per productcategorie en moeten in het advies
worden meegenomen.
Risicoanalyse in de praktijk
• Scenario-analyses tonen hoe een product zich in verschillende
marktomstandigheden gedraagt.
• Eerder behaalde resultaten mogen nooit worden gepresenteerd als garantie voor de
toekomst.
• De adviseur moet risico's in begrijpelijke taal aan de klant kunnen overbrengen.
4. Kosten en fiscale aspecten van transacties
Kostentransparantie onder MiFID II
• Alle directe en indirecte kosten van een transactie moeten vooraf inzichtelijk worden
gemaakt aan de klant.
• Lopende kosten, transactiekosten en eventuele in- en uitstapkosten worden apart
benoemd.
• Onduidelijke of verborgen kostenstructuren zijn in strijd met de MiFID II-normen.
Fiscale gevolgen voor de klant
• Box 3-heffing in Nederland beïnvloedt de netto opbrengst van beleggingsproducten
voor particulieren.
• Sommige gestructureerde producten kennen afwijkende fiscale behandeling die
uitleg vereist.
• De adviseur hoeft geen fiscaal advies te geven, maar moet wel weten wanneer
doorverwijzing nodig is.
Pagina 3 van 17
DSI ESMA Kennisexamen Adviseren Beleggen
Maatwerk - Retail: Complete Samenvatting en
Oefenvragen 2026
Deze uitgebreide samenvatting behandelt alle onderdelen van het ESMA Kennisexamen
Adviseren Beleggen Maatwerk - Retail, de vakbekwaamheidstoets voor
beleggingsadviseurs, vermogensbeheerders en private bankers die klanten adviseren over
complexe beleggingsproducten. Het examen is ontwikkeld door NIBE-SVV in samenwerking
met DSI en voldoet aan de eisen van MiFID II en de ESMA-richtsnoeren, zoals gehandhaafd
door de AFM.
De samenvatting is opgebouwd rond de officiële exameneisen en bevat een begrippenlijst,
negen inhoudelijke hoofdstukken, veelgestelde vragen, een stappenplan, examenstrategie,
uitgewerkte praktijkcasussen en 24 oefenvragen met uitgewerkte antwoorden — ideaal om
gestructureerd te studeren voor dit HBO-niveau vakbekwaamheidsexamen.
Kerninformatie ESMA Kennisexamen Adviseren Beleggen Maatwerk - Retail
Aanbieder: NIBE-SVV in samenwerking met DSI
Niveau: HBO
Studiebelasting: circa 25 uur
Officiële duur: 1 maand (online thuisstudie/e-learning)
Lesgeld: circa €95 inclusief btw (eenvoudigste lesvorm)
Examenvorm: digitaal examen bij een erkend toetscentrum
Diploma: DSI-erkend NIBE-SVV-diploma
Doel: voldoen aan MiFID II/ESMA-vakbekwaamheidseisen voor adviseren over
maatwerkproducten
Vervolgverplichting: jaarlijks Permanent Vakbekwaamprogramma voor DSI-registratie
Begrippenlijst
Begrip Uitleg
MiFID II Europese richtlijn (Markets in Financial Instruments
Directive) die vakbekwaamheidseisen stelt aan
iedereen die beleggingsdiensten verleent.
ESMA European Securities and Markets Authority — de
Europese toezichthouder die de richtsnoeren voor
vakbekwaamheid van beleggingsprofessionals
opstelt.
DSI Dutch Securities Institute — de stichting die het
register beheert waarin gekwalificeerde
beleggingsprofessionals worden ingeschreven.
AFM Autoriteit Financiële Markten — de Nederlandse
toezichthouder die controleert of financiële
instellingen aan de ESMA-richtsnoeren voldoen.
Adviseren Maatwerk Het adviseren over complexe of niet-UCITS
beleggingsproducten, zoals derivaten en
Pagina 1 van 17
,DSI ESMA Kennisexamen Adviseren Beleggen Maatwerk - Retail: Samenvatting en Oefenvragen 2026 Stuvia
Begrip Uitleg
gestructureerde producten, in tegenstelling tot
'Standaard'.
Geschiktheidstoets De MiFID-verplichting om te toetsen of een
beleggingsproduct passend is bij de kennis,
ervaring, doelstellingen en risicobereidheid van de
klant.
Permanente Educatie (PE) De jaarlijkse verplichting voor DSI-geregistreerden
om hun kennis actueel te houden via het
Permanent Vakbekwaamprogramma.
Vermogensbeheer Het namens een klant beheren van een
beleggingsportefeuille op basis van een vooraf
overeengekomen mandaat en risicoprofiel.
Marktmisbruik Verzamelnaam voor handelen met voorkennis en
marktmanipulatie — onderwerpen die verplicht in
het ESMA-kennisexamen aan bod komen.
Waarderingsmethoden Technieken om de waarde van complexe
beleggingsproducten te bepalen, essentieel bij het
adviseren over maatwerkproducten.
1. Achtergrond en wettelijk kader van ESMA en MiFID II
De Europese oorsprong van de vakbekwaamheidseisen
• MiFID II verplicht sinds 2018 alle beleggingsprofessionals in de EU om aantoonbare
kennis en vaardigheden te hebben.
• ESMA vertaalt deze richtlijn in concrete richtsnoeren, die per lidstaat verder worden
ingevuld.
• In Nederland toetst de AFM of financiële instellingen medewerkers laten voldoen aan
deze eisen.
De rol van DSI en NIBE-SVV
• DSI beheert het onafhankelijke register van gekwalificeerde beleggingsprofessionals
in Nederland.
• NIBE-SVV is een erkende opleider die de examens ontwikkelt in samenwerking met
DSI.
• Een DSI-erkend diploma is een van de wegen om aan de kennis-eis voor registratie
te voldoen.
2. Onderscheid Adviseren Standaard versus Maatwerk
Reikwijdte van maatwerkproducten
• Maatwerk omvat complexere, vaak niet-liquide of niet-UCITS producten zoals
derivaten en gestructureerde producten.
• De risico's en waarderingsmechanismen van deze producten zijn minder transparant
dan bij standaardproducten.
Pagina 2 van 17
, DSI ESMA Kennisexamen Adviseren Beleggen Maatwerk - Retail: Samenvatting en Oefenvragen 2026 Stuvia
• Adviseurs moeten daarom een dieper begrip hebben van prijsvorming en scenario-
analyse.
Praktijkgevolgen voor de adviseur
• Een adviseur die uitsluitend het Standaard-diploma heeft, mag geen
maatwerkproducten adviseren.
• Werkgevers moeten per productcategorie vaststellen welk diploma vereist is voor
welke functie.
• Het combineren van beide diploma's vergroot de inzetbaarheid van een adviseur
binnen de organisatie.
3. Kenmerken en risico's van beleggingsproducten
Belangrijkste productkenmerken
• Elk beleggingsproduct kent een eigen risico-rendementsprofiel dat de adviseur moet
kunnen uitleggen.
• Liquiditeit, looptijd en onderliggende waarde bepalen mede de geschiktheid voor een
klant.
• Fiscale gevolgen verschillen sterk per productcategorie en moeten in het advies
worden meegenomen.
Risicoanalyse in de praktijk
• Scenario-analyses tonen hoe een product zich in verschillende
marktomstandigheden gedraagt.
• Eerder behaalde resultaten mogen nooit worden gepresenteerd als garantie voor de
toekomst.
• De adviseur moet risico's in begrijpelijke taal aan de klant kunnen overbrengen.
4. Kosten en fiscale aspecten van transacties
Kostentransparantie onder MiFID II
• Alle directe en indirecte kosten van een transactie moeten vooraf inzichtelijk worden
gemaakt aan de klant.
• Lopende kosten, transactiekosten en eventuele in- en uitstapkosten worden apart
benoemd.
• Onduidelijke of verborgen kostenstructuren zijn in strijd met de MiFID II-normen.
Fiscale gevolgen voor de klant
• Box 3-heffing in Nederland beïnvloedt de netto opbrengst van beleggingsproducten
voor particulieren.
• Sommige gestructureerde producten kennen afwijkende fiscale behandeling die
uitleg vereist.
• De adviseur hoeft geen fiscaal advies te geven, maar moet wel weten wanneer
doorverwijzing nodig is.
Pagina 3 van 17
