Zilversmid Vakschool Schoonhoven Stuvia
Zilversmid — Vakschool Schoonhoven
Deze samenvatting behandelt het beroep en de opleidingsroutes tot zilversmid in Nederland,
met focus op Vakschool Schoonhoven (Zadkine) en de bijbehorende branche-erkende
opleiding en Ondernemer Zilversmid-route.
De inhoud is gebaseerd op publiek beschikbare informatie over de opleidingsstructuur, de
rol van de Federatie Goud en Zilver en de vaktechnieken van het zilversmidvak, aangevuld
met 24 originele oefenvragen en 24 uitgewerkte praktijkcasussen.
Kerninformatie Zilversmid
Aanbieder: Vakschool Schoonhoven (Zadkine)
Branche-erkende opleiding: 4 jaar, start onder andere 14 sept 2026
Gevorderde route: Ondernemer Zilversmid, MBO niveau 4
Brancheorganisatie: Federatie Goud en Zilver
Kerntechnieken: drijven, solderen, ciseleren
Eindproducten: schalen, bekers, kunstobjecten
Verschil met goudsmid: vaker grotere, gebruiksvoorwerpen en kunstobjecten
Materiaal: zilver als relatief zacht, goed bewerkbaar edelmetaal
Vervolg: mogelijkheid tot zelfstandig ondernemerschap in eigen atelier
Begrippenlijst
Begrip Uitleg
Vakschool Schoonhoven Het kenniscentrum voor goud- en zilversmeden,
juweliers en horlogetechnici, onderdeel van
Zadkine.
Branche-erkende opleiding Een opleiding die door de vakbranche zelf wordt
erkend, aanvullend op of naast reguliere MBO-
diploma's.
Federatie Goud en Zilver De Nederlandse brancheorganisatie voor de
edelmetaalsector, betrokken bij opleidingen in het
vak.
Drijven Een zilversmidtechniek waarbij een plat vlak
metaal met hamers in vorm wordt gebracht.
Solderen Het verbinden van metalen onderdelen met behulp
van een soldeermiddel en hitte.
Ondernemer Zilversmid Een MBO niveau 4-opleiding gericht op zowel
vakmanschap als ondernemersvaardigheden.
Edelmetaal Kostbare metalen zoals zilver en goud die weinig
reageren met andere stoffen.
Kunstobject Een van de mogelijke eindproducten van een
zilversmid, naast gebruiksvoorwerpen zoals
schalen en bekers.
Pagina 1 van 17
,Zilversmid Vakschool Schoonhoven Stuvia
Begrip Uitleg
Ciseleren Een decoratieve techniek waarbij reliëf in metaal
wordt aangebracht met speciaal gereedschap.
Gezel Een vakterm voor iemand die de basisopleiding
heeft afgerond en verder werkt onder begeleiding
richting meesterschap.
1. Het beroep Zilversmid
Werkveld en taken
• Een zilversmid ontwerpt en vervaardigt bijzondere en waardevolle objecten van
zilver, zoals schalen, bekers en kunstobjecten.
• In tegenstelling tot een goudsmid, die zich vaak op sieraden richt, werkt een
zilversmid regelmatig aan grotere stukken.
• Het werk combineert technisch vakmanschap met artistiek ontwerp.
Verschil met goudsmid
• Goudsmeden en zilversmeden delen veel basistechnieken, maar richten zich vaak
op verschillende eindproducten.
• Zilversmeden werken vaker aan grootschaligere objecten zoals schalen en
kunstobjecten dan aan kleine sieraden.
• Beide vakgebieden worden aangeboden binnen hetzelfde kenniscentrum, Vakschool
Schoonhoven.
2. Opleidingsroutes
Branche-erkende opleiding
• Vakschool Schoonhoven, onderdeel van Zadkine, biedt een branche-erkende
opleiding goudsmeden en zilversmeden aan.
• Deze opleiding duurt 4 jaar en start onder andere op 14 september 2026.
• De opleiding is expliciet erkend door de vakbranche, wat aantoonbare kwaliteit van
het onderwijs onderstreept.
Ondernemer Zilversmid MBO niveau 4
• Naast de branche-erkende route biedt Zadkine ook de opleiding Ondernemer
Zilversmid op MBO niveau 4 aan.
• Deze opleiding combineert vakmanschap met ondernemersvaardigheden, gericht op
het runnen van een eigen bedrijf.
• Deze route is geschikt voor studenten die na hun opleiding zelfstandig willen
ondernemen in het vak.
3. Praktijkvaardigheden
Drijven
• Drijven is een techniek waarbij een plat vlak metaal met hamers geleidelijk in een
driedimensionale vorm wordt gebracht.
• Deze techniek vraagt om precisie en geduld, aangezien het metaal in kleine stappen
wordt bewerkt.
• Drijven wordt vaak toegepast bij het maken van schalen en andere holle objecten.
Pagina 2 van 17
, Zilversmid Vakschool Schoonhoven Stuvia
Solderen
• Solderen is het verbinden van metalen onderdelen met behulp van een
soldeermiddel en gecontroleerde hitte.
• Correct solderen is essentieel voor de duurzaamheid en afwerking van het
eindproduct.
• De techniek vraagt om nauwkeurige temperatuurbeheersing om schade aan het
werkstuk te voorkomen.
4. Decoratieve technieken
Ciseleren
• Ciseleren is een decoratieve techniek waarbij reliëf wordt aangebracht op een
metalen oppervlak met speciaal gereedschap.
• Deze techniek wordt vaak gecombineerd met drijven om gedetailleerde patronen op
een object aan te brengen.
• Ciseleren vraagt om jarenlange oefening om een consistent en verfijnd resultaat te
bereiken.
Overige afwerktechnieken
• Naast ciseleren bestaan er andere afwerktechnieken zoals polijsten en graveren.
• De keuze van afwerktechniek hangt af van het gewenste eindresultaat en het type
object.
• Een goede afwerking bepaalt in belangrijke mate de uitstraling en waarde van het
eindproduct.
5. Materialenkennis
Zilver als edelmetaal
• Zilver is een edelmetaal dat relatief zacht en goed bewerkbaar is, wat het geschikt
maakt voor gedetailleerd handwerk.
• De zuiverheid van het gebruikte zilver beïnvloedt zowel de bewerkbaarheid als de
waarde van het eindproduct.
• Zilversmeden ontwikkelen kennis van legeringen om de juiste balans tussen
hardheid en bewerkbaarheid te vinden.
Gereedschap
• Zilversmeden gebruiken specifiek gereedschap zoals hamers, aambeelden, vijlen en
ciseleergereedschap.
• Onderhoud van gereedschap is essentieel voor precisie en veiligheid tijdens het
werk.
• Traditioneel handgereedschap wordt in de opleiding gecombineerd met kennis van
moderne technieken.
6. Ontwerp en creativiteit
Van schets tot object
• Het ontwerpproces begint vaak met een schets of idee, dat vervolgens wordt vertaald
naar een technisch haalbaar ontwerp.
• Zilversmeden moeten rekening houden met de technische mogelijkheden en
beperkingen van het materiaal tijdens het ontwerpen.
Pagina 3 van 17
Zilversmid — Vakschool Schoonhoven
Deze samenvatting behandelt het beroep en de opleidingsroutes tot zilversmid in Nederland,
met focus op Vakschool Schoonhoven (Zadkine) en de bijbehorende branche-erkende
opleiding en Ondernemer Zilversmid-route.
De inhoud is gebaseerd op publiek beschikbare informatie over de opleidingsstructuur, de
rol van de Federatie Goud en Zilver en de vaktechnieken van het zilversmidvak, aangevuld
met 24 originele oefenvragen en 24 uitgewerkte praktijkcasussen.
Kerninformatie Zilversmid
Aanbieder: Vakschool Schoonhoven (Zadkine)
Branche-erkende opleiding: 4 jaar, start onder andere 14 sept 2026
Gevorderde route: Ondernemer Zilversmid, MBO niveau 4
Brancheorganisatie: Federatie Goud en Zilver
Kerntechnieken: drijven, solderen, ciseleren
Eindproducten: schalen, bekers, kunstobjecten
Verschil met goudsmid: vaker grotere, gebruiksvoorwerpen en kunstobjecten
Materiaal: zilver als relatief zacht, goed bewerkbaar edelmetaal
Vervolg: mogelijkheid tot zelfstandig ondernemerschap in eigen atelier
Begrippenlijst
Begrip Uitleg
Vakschool Schoonhoven Het kenniscentrum voor goud- en zilversmeden,
juweliers en horlogetechnici, onderdeel van
Zadkine.
Branche-erkende opleiding Een opleiding die door de vakbranche zelf wordt
erkend, aanvullend op of naast reguliere MBO-
diploma's.
Federatie Goud en Zilver De Nederlandse brancheorganisatie voor de
edelmetaalsector, betrokken bij opleidingen in het
vak.
Drijven Een zilversmidtechniek waarbij een plat vlak
metaal met hamers in vorm wordt gebracht.
Solderen Het verbinden van metalen onderdelen met behulp
van een soldeermiddel en hitte.
Ondernemer Zilversmid Een MBO niveau 4-opleiding gericht op zowel
vakmanschap als ondernemersvaardigheden.
Edelmetaal Kostbare metalen zoals zilver en goud die weinig
reageren met andere stoffen.
Kunstobject Een van de mogelijke eindproducten van een
zilversmid, naast gebruiksvoorwerpen zoals
schalen en bekers.
Pagina 1 van 17
,Zilversmid Vakschool Schoonhoven Stuvia
Begrip Uitleg
Ciseleren Een decoratieve techniek waarbij reliëf in metaal
wordt aangebracht met speciaal gereedschap.
Gezel Een vakterm voor iemand die de basisopleiding
heeft afgerond en verder werkt onder begeleiding
richting meesterschap.
1. Het beroep Zilversmid
Werkveld en taken
• Een zilversmid ontwerpt en vervaardigt bijzondere en waardevolle objecten van
zilver, zoals schalen, bekers en kunstobjecten.
• In tegenstelling tot een goudsmid, die zich vaak op sieraden richt, werkt een
zilversmid regelmatig aan grotere stukken.
• Het werk combineert technisch vakmanschap met artistiek ontwerp.
Verschil met goudsmid
• Goudsmeden en zilversmeden delen veel basistechnieken, maar richten zich vaak
op verschillende eindproducten.
• Zilversmeden werken vaker aan grootschaligere objecten zoals schalen en
kunstobjecten dan aan kleine sieraden.
• Beide vakgebieden worden aangeboden binnen hetzelfde kenniscentrum, Vakschool
Schoonhoven.
2. Opleidingsroutes
Branche-erkende opleiding
• Vakschool Schoonhoven, onderdeel van Zadkine, biedt een branche-erkende
opleiding goudsmeden en zilversmeden aan.
• Deze opleiding duurt 4 jaar en start onder andere op 14 september 2026.
• De opleiding is expliciet erkend door de vakbranche, wat aantoonbare kwaliteit van
het onderwijs onderstreept.
Ondernemer Zilversmid MBO niveau 4
• Naast de branche-erkende route biedt Zadkine ook de opleiding Ondernemer
Zilversmid op MBO niveau 4 aan.
• Deze opleiding combineert vakmanschap met ondernemersvaardigheden, gericht op
het runnen van een eigen bedrijf.
• Deze route is geschikt voor studenten die na hun opleiding zelfstandig willen
ondernemen in het vak.
3. Praktijkvaardigheden
Drijven
• Drijven is een techniek waarbij een plat vlak metaal met hamers geleidelijk in een
driedimensionale vorm wordt gebracht.
• Deze techniek vraagt om precisie en geduld, aangezien het metaal in kleine stappen
wordt bewerkt.
• Drijven wordt vaak toegepast bij het maken van schalen en andere holle objecten.
Pagina 2 van 17
, Zilversmid Vakschool Schoonhoven Stuvia
Solderen
• Solderen is het verbinden van metalen onderdelen met behulp van een
soldeermiddel en gecontroleerde hitte.
• Correct solderen is essentieel voor de duurzaamheid en afwerking van het
eindproduct.
• De techniek vraagt om nauwkeurige temperatuurbeheersing om schade aan het
werkstuk te voorkomen.
4. Decoratieve technieken
Ciseleren
• Ciseleren is een decoratieve techniek waarbij reliëf wordt aangebracht op een
metalen oppervlak met speciaal gereedschap.
• Deze techniek wordt vaak gecombineerd met drijven om gedetailleerde patronen op
een object aan te brengen.
• Ciseleren vraagt om jarenlange oefening om een consistent en verfijnd resultaat te
bereiken.
Overige afwerktechnieken
• Naast ciseleren bestaan er andere afwerktechnieken zoals polijsten en graveren.
• De keuze van afwerktechniek hangt af van het gewenste eindresultaat en het type
object.
• Een goede afwerking bepaalt in belangrijke mate de uitstraling en waarde van het
eindproduct.
5. Materialenkennis
Zilver als edelmetaal
• Zilver is een edelmetaal dat relatief zacht en goed bewerkbaar is, wat het geschikt
maakt voor gedetailleerd handwerk.
• De zuiverheid van het gebruikte zilver beïnvloedt zowel de bewerkbaarheid als de
waarde van het eindproduct.
• Zilversmeden ontwikkelen kennis van legeringen om de juiste balans tussen
hardheid en bewerkbaarheid te vinden.
Gereedschap
• Zilversmeden gebruiken specifiek gereedschap zoals hamers, aambeelden, vijlen en
ciseleergereedschap.
• Onderhoud van gereedschap is essentieel voor precisie en veiligheid tijdens het
werk.
• Traditioneel handgereedschap wordt in de opleiding gecombineerd met kennis van
moderne technieken.
6. Ontwerp en creativiteit
Van schets tot object
• Het ontwerpproces begint vaak met een schets of idee, dat vervolgens wordt vertaald
naar een technisch haalbaar ontwerp.
• Zilversmeden moeten rekening houden met de technische mogelijkheden en
beperkingen van het materiaal tijdens het ontwerpen.
Pagina 3 van 17
