Samenvatting Anatomie 1 Bovenste Kwadrant | Osteologie | Universiteit Antwerpen | 2024/25

ANATOMIE 1: BOVENSTE KWADRANT

 osteologie




DEEL 1: INLEIDING IN DE ANATOMIE & DE ANATOMISCHE
TERMINOLOGIE
INLEIDING
Systematische anatomie = elk lichaamsdeel wordt in zijn geheel bestudeerd
doorheen het volledige lichaam (vb. studie van cardiovasculair systeem)

Topografische anatomie = elke regio van het lichaam wordt apart bestudeerd,
inclusief alle betrokken aspecten (vb. de studie van de thorax inclusief alle
bloedvaten, spieren, botten en organen)



Microscopische anatomie = de studie van weefsels (= histologie) en cellen (=
cytologie)

Macroscopische anatomie = de studie van de bouw van het lichaam wat we met
het blote oog kunnen waarnemen, ontleed met mes en pincet



ORIENTATIE
DE ANATOMISCHE POSITIE
- Lichaam rechtop
- Voeten bij elkaar en tenen naar voor
- Handen langs het lichaam en palmen naar
voor
- Hoofd rechtop (ondergrens van oogkas en
bovengrens van oorkanaal op één horizontale
lijn = Frankfurtdoorsnede)
- Mond gesloten, ogen open en gericht op een
punt in de verte en neutrale
gelaatsuitdrukking




1

,VLAKKEN EN ASSEN

VLAKKEN
Transversaal/horizontaal vlak: deelt het lichaam op in
craniaal-caudaal of superior-inferior

Frontaal/coronaal vlak: deelt het lichaam op in
anterieur-posterieur of ventraal-dorsaal

Sagittaal vlak: deelt het lichaam op in links-rechts of
midsagittaal-parasagittaal (binnen naar buiten)



ASSEN
Craniocaudale/longitudinale as in het transversaal vlak

Dorsovcentrale/sagittale as in het frontale vlak

Laterolaterale/transversale as in het sagittale vlak




RELATIEVE POSITIE EN LOCATIE
Laterolaterale as

- Mediaal = structuren dicht bij het sagittale vlak
- Lateraal = structuren meer aan de zijkant
o Ipsilateraal = aan dezelfde kant van het sagittale vlak
o Contralateraal = aan de tegenovergestelde kant van het sagittale
vlak
o Bilateraal = aan beide kanten van het sagittale vlak
o Unilateraal = slechts aan 1 kant van het sagittale vlak




2

,Dorsoventrale as

- Anterior/ventraal = voor
- Posterior/dorsaal = achter

Craniocaudale as

- Superior/craniaal = boven
- Inferior/caudaal = onder



Proximaal = dichter bij de romp

Distaal = verder van de romp



Radiale kant = kant van de duim

Ulnaire kant = kant van de pink

Palmaire kant = kant van de handpalm

Plantaire kant = kant van de voetzool

Dorsale kant van de hand = achterkant

Dorsale kant van de voet = bovenkant



BEWEGING
FLEXIE EN EXTENSIE
In sagittale vlak om de laterolaterale as

- Flexie = buigen (hoek neemt af)
- Extensie = strekken (hoek neemt toe)

Wervelkolom

- Anteroflexie (flexie) en retroflexie (extensie)
- Lateroflexie = links en rechts buigen (in frontaal vlak)

Heup en schouder

- Anteversie = bekkenopening naar voren
- Retroversie = bekenopening naar achter
- Anteflexie = naar voren
- Retroflexie = naar achteren




3

, Pols en voet

- Palmairflexie/plantairflexie = handpalm naar onderarm of voet strekken
(flexie)
- Dorsiflexie = handrug naar onderarm of voet plooien (extensie)

Hyper-

- Flexie = overbuigen
- Extensie = overstrekken




ABDUCTIE EN ADDUCTIE
In frontaal vlak, rond dorsoventrale as

Abductie = weggaan van de middellijn

Adductie = naar de middellijn toegaan

(kan ook in het transversale vlak, vb. met schouder)



Pols, vingers, duim

- Midden is de middelvinger
- Abductie vingers = vingers open
- Adductie vingers = vingers dicht
- Abductie duim = duim naar voren (loodrecht
t.o.v. de handpalm)
- Adductie duim = duim naast de andere
vingers plaatsen
- Ulnaire abductie = hand richting de pink
plooien
- Radiale abductie = hand richting de duim
plooien


4