Mens en gezondheid 1
Bio-psycho-sociaal model:
(kijkt naar 3 factoren om iets te verklaren)
• Ziekte en symptomen worden verklaard door een
combinatie van lichamelijke, sociale, culturele en
psychologische factoren.
• Feit of iemand zich ziek voelt, wordt mede
bepaald door sociale en culturele factoren.
• Behandeling wordt toegespitst op het
individu, in samenspraak met
hulpverlener en patiënt.
• Gedeelde verantwoordelijkheid
Oefening:
Ik ben enorm moe de laatste tijd, al heb ik geen idee waarom. Je zou denken
dat iemand van mijn leeftijd (21) toch wel wat meer pit in z'n lijf heeft. Die
vermoeidheid heb ik altijd gehad. Mijn ouders zijn enorm actieve mensen die
schijnbaar nooit moe worden. Hoe kan het toch dat ik wel zo snel moe word? Ik
denk dat ik meer lijk op mijn opa dan op mijn ouders. Hij is ook iemand die
eerder geniet van een avondje thuis dan van een dagelijkse uitstap. We zijn
dan ook beiden wat zwaardere mensen. Hier voel ik me ook niet zo goed bij
want ik wil wel fitter zijn. Naar een sportschool gaan lijkt me dan weer een te
grote stap, vooral op sociaal gebied. Niet dat ik geen vrienden heb ofzo, heel
goede zelfs, maar ik kan erg genieten van me-time. Dat terzijde, ik ga
afstuderen dit jaar en wil niet met die vermoeidheid beginnen werken.
Tenminste, als ik start met werken. Ik twijfel nog om een masteropleiding te
starten. Mijn ouders raden dit af. Niet omdat ik dom ben maar omdat ik volgens
hen een enorme stresskip ben geweest tijdens mijn bacheloropleiding. Ze
vrezen dat het nog erger kan worden bij een masteropleiding. Ik ben inderdaad
iemand die snel last heeft van stress.
Antwoord:
Biologisch
- Vermoeidheid
- Zwaarder
- Genetica
Psychologisch
- voelt zich niet goed wilt fitter zijn
- sterss
Sociaal
- Ouders zijn actieve mensen, en nooit moe negatieve band met de
ouders
- Opa: Hij is ook iemand die eerder geniet van een avondje thuis dan van
een dagelijkse uitstap positieve band met de opa
- genieten van me-time
- heeft voldoende vrienden
1
,Classificatie systeem
ICF model
=kijken naar het functionering van de
persoon
DSM-5: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (fifth edition)
= boek waarin de stoornissen staan en de criteria waar iemand aan moet voldoen
Diagnostische cyclus – stappenplan
(op examen een casus waarin je moet zeggen waar iemand zich ergens bevind)
hulpvraag
Onderkennen Onze client vraagt wat is er mis met mij, wat is er aan de
d hand
Bv, ik ben continu moe
Verklarende Waarom is dit aan de hand
Bv, client vraagt hoe komt dat
Indicerend hoe kan ik dit oplossen
Bv, pieker gedrag
2
,Oefening ‘types hulpvragen’
Is mijn verdriet om een verloren liefde buitensporig
=onderkennend
Hoe komt het dat ik mijn leven zinloos ervaar
= verklarend
Wat kan ik doen aan mijn slaap problemen
=inducerend
Psychosociale problemen
Psychische problemen: gevoelens en gedachten
Sociale problemen: anderen, instanties,…
=> combinatie van beiden
Voorbeelden
- Stress
- Slaapproblemen
- Verslaving
- Rouw
- Relationele problemen
Gezondheidsproblemen
=> kunnen ontstaan door leefstijl/gedrag, omgevingsfactoren, aangeboren
(genetische aanleg),…
Voorbeelden
- Roken, drinken, druggebruik
- Overgewicht en obesitas
- Te weinig bewegen
- Ongezonde voeding
Chronische ziekten
• 'Een ziekte die een continue of repetitieve behandeling van minstens zes
maanden noodzaakt' (RIZIV).
• 'Langdurige ziekten die niet spontaan verdwijnen en zelden volledig
genezen' (Sciensano.be).
Voorbeelden
3
, - Parkinson
- dementie
- Hart- en vaatziekten
- Kanker
- Diabetes
Biomedisch ziektemodel (Flexner, 1910)
= je bent gezond als er geen ziekte aanwezig is
• Ziekte heeft een oorzaak die via medische interventie genezen kan worden
diagnose-receptmodel
• Oorzaak ziekte: externe ziekteverwekkers (bacteriën) of cel mutaties
• De patiënt kan er niet aandoen dat die ziek is, je kan dit niet voorkomen (=
niet verantwoordelijk
• Reductionistisch = minimaliseren
Bv, als je kanker bent dan zegt dit model = je bent niet gezond of
Je gaat elke dag naar de Mac Donalds dan ben je volgens dit model gezond
Definitie World Health Organisation (WHO, 1947) – gezondheid
"een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en
niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken."
vernieuwd concept van gezondheid (1986)
“gezondheid als het vermogen je aan te passen en je eigen regie te voeren, in
het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.”
Nieuwste, breed & dynamisch concept: “positieve gezondheid” (Huber, 2011)
dimensies van gezondheid - 6
1. Lichaamsfuncties
2. Dagelijks functioneren
3. Mentaal welbevinden
4. Zingeving
5. Meedoen (geaccepteerd worden)
6. Kwaliteit van leven
Spinnen web is een soort van spiegel waarin iemand
een vragenlijst invult over zichzelf en zo kan je zien
waar je staat op die 6 vlakken
4
Bio-psycho-sociaal model:
(kijkt naar 3 factoren om iets te verklaren)
• Ziekte en symptomen worden verklaard door een
combinatie van lichamelijke, sociale, culturele en
psychologische factoren.
• Feit of iemand zich ziek voelt, wordt mede
bepaald door sociale en culturele factoren.
• Behandeling wordt toegespitst op het
individu, in samenspraak met
hulpverlener en patiënt.
• Gedeelde verantwoordelijkheid
Oefening:
Ik ben enorm moe de laatste tijd, al heb ik geen idee waarom. Je zou denken
dat iemand van mijn leeftijd (21) toch wel wat meer pit in z'n lijf heeft. Die
vermoeidheid heb ik altijd gehad. Mijn ouders zijn enorm actieve mensen die
schijnbaar nooit moe worden. Hoe kan het toch dat ik wel zo snel moe word? Ik
denk dat ik meer lijk op mijn opa dan op mijn ouders. Hij is ook iemand die
eerder geniet van een avondje thuis dan van een dagelijkse uitstap. We zijn
dan ook beiden wat zwaardere mensen. Hier voel ik me ook niet zo goed bij
want ik wil wel fitter zijn. Naar een sportschool gaan lijkt me dan weer een te
grote stap, vooral op sociaal gebied. Niet dat ik geen vrienden heb ofzo, heel
goede zelfs, maar ik kan erg genieten van me-time. Dat terzijde, ik ga
afstuderen dit jaar en wil niet met die vermoeidheid beginnen werken.
Tenminste, als ik start met werken. Ik twijfel nog om een masteropleiding te
starten. Mijn ouders raden dit af. Niet omdat ik dom ben maar omdat ik volgens
hen een enorme stresskip ben geweest tijdens mijn bacheloropleiding. Ze
vrezen dat het nog erger kan worden bij een masteropleiding. Ik ben inderdaad
iemand die snel last heeft van stress.
Antwoord:
Biologisch
- Vermoeidheid
- Zwaarder
- Genetica
Psychologisch
- voelt zich niet goed wilt fitter zijn
- sterss
Sociaal
- Ouders zijn actieve mensen, en nooit moe negatieve band met de
ouders
- Opa: Hij is ook iemand die eerder geniet van een avondje thuis dan van
een dagelijkse uitstap positieve band met de opa
- genieten van me-time
- heeft voldoende vrienden
1
,Classificatie systeem
ICF model
=kijken naar het functionering van de
persoon
DSM-5: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (fifth edition)
= boek waarin de stoornissen staan en de criteria waar iemand aan moet voldoen
Diagnostische cyclus – stappenplan
(op examen een casus waarin je moet zeggen waar iemand zich ergens bevind)
hulpvraag
Onderkennen Onze client vraagt wat is er mis met mij, wat is er aan de
d hand
Bv, ik ben continu moe
Verklarende Waarom is dit aan de hand
Bv, client vraagt hoe komt dat
Indicerend hoe kan ik dit oplossen
Bv, pieker gedrag
2
,Oefening ‘types hulpvragen’
Is mijn verdriet om een verloren liefde buitensporig
=onderkennend
Hoe komt het dat ik mijn leven zinloos ervaar
= verklarend
Wat kan ik doen aan mijn slaap problemen
=inducerend
Psychosociale problemen
Psychische problemen: gevoelens en gedachten
Sociale problemen: anderen, instanties,…
=> combinatie van beiden
Voorbeelden
- Stress
- Slaapproblemen
- Verslaving
- Rouw
- Relationele problemen
Gezondheidsproblemen
=> kunnen ontstaan door leefstijl/gedrag, omgevingsfactoren, aangeboren
(genetische aanleg),…
Voorbeelden
- Roken, drinken, druggebruik
- Overgewicht en obesitas
- Te weinig bewegen
- Ongezonde voeding
Chronische ziekten
• 'Een ziekte die een continue of repetitieve behandeling van minstens zes
maanden noodzaakt' (RIZIV).
• 'Langdurige ziekten die niet spontaan verdwijnen en zelden volledig
genezen' (Sciensano.be).
Voorbeelden
3
, - Parkinson
- dementie
- Hart- en vaatziekten
- Kanker
- Diabetes
Biomedisch ziektemodel (Flexner, 1910)
= je bent gezond als er geen ziekte aanwezig is
• Ziekte heeft een oorzaak die via medische interventie genezen kan worden
diagnose-receptmodel
• Oorzaak ziekte: externe ziekteverwekkers (bacteriën) of cel mutaties
• De patiënt kan er niet aandoen dat die ziek is, je kan dit niet voorkomen (=
niet verantwoordelijk
• Reductionistisch = minimaliseren
Bv, als je kanker bent dan zegt dit model = je bent niet gezond of
Je gaat elke dag naar de Mac Donalds dan ben je volgens dit model gezond
Definitie World Health Organisation (WHO, 1947) – gezondheid
"een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en
niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken."
vernieuwd concept van gezondheid (1986)
“gezondheid als het vermogen je aan te passen en je eigen regie te voeren, in
het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.”
Nieuwste, breed & dynamisch concept: “positieve gezondheid” (Huber, 2011)
dimensies van gezondheid - 6
1. Lichaamsfuncties
2. Dagelijks functioneren
3. Mentaal welbevinden
4. Zingeving
5. Meedoen (geaccepteerd worden)
6. Kwaliteit van leven
Spinnen web is een soort van spiegel waarin iemand
een vragenlijst invult over zichzelf en zo kan je zien
waar je staat op die 6 vlakken
4
