Medische fysiologie
Samenvatting/vertaling hoofdstukken 1, 2 4 t/m 9, 16, 34 t/m 36, 61
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – introductie: cel en algemene fysiologie ........................................................................... 2
Hoofdstuk 2 – de cel en zijn functies....................................................................................................... 7
Hoofdstuk 4 – transport van substanties door celmembranen ............................................................ 15
Hoofdstuk 5 – membraanpotentialen en actiepotentialen .................................................................. 23
Hoofdstuk 6 – contractie van skeletspieren .......................................................................................... 28
Hoofdstuk 7 – excitatie van skeletspieren ............................................................................................ 36
Hoofdstuk 8 – excitatie en contractie gladde spieren........................................................................... 40
Hoofdstuk 9 – hartspier; het hart als pomp en functie van hartkleppen.............................................. 45
Hoofdstuk 16 – microcirculatie en lymfatisch systeem ........................................................................ 54
Hoofdstuk 34 – weerstand van het lichaam op infectie........................................................................ 60
Hoofdstuk 35 – weerstand van het lichaam op infecties ...................................................................... 67
Hoofdstuk 36 – bloedtypen, transfusie, en weefsel en orgaan transplantatie ..................................... 75
Hoofdstuk 61 – autonome zenuwstelsel en bijnier medulla................................................................. 79
1
,Hoofdstuk 1 – introductie: cel en algemene fysiologie
Cellen zijn de levende eenheden van het lichaam. Elke weefsel bestaat uit verschillende cellen die
bijeen worden gehouden. Elke cel soort heeft zijn eigen functie. Bovendien hebben de meeste cellen
de eigenschap om zichzelf te reproduceren, als bijvoorbeeld een deel van dat celtype verloren gaat.
Microbiota kunnen ziektes veroorzaken, maar meestal leven ze in harmonie met de menselijke
gastheercellen. Deze hebben vitale functies die essentieel zijn voor overleving.
Extracellulaire vloeistof – het interne milieu
Ongeveer 50%-70% van het volwassen menselijk lichaam is vloeistof, meestal een wateroplossing met
ionen.
Het grootste gedeelte van de vloeistof bevindt zich in de cellen, ook wel intracellulaire vloeistof
genoemd. Ongeveer 1/3de van de vloeistof is extracellulaire vloeistof. De extracellulaire vloeistof
beweegt zich constant door het lichaam. Het wordt in de bloedcirculatie getransporteerd en gemixt
met het bloed en weefselvloeistof doormiddel van diffusie door de capillaire wanden.
Alle cellen leven ongeveer in dezelfde omgeving, in het extracellulaire vloeistof. Daarom wordt de
extracellulaire vloeistof ook wel het interne milieu of milieu intérieur genoemd.
Verschil extracellulaire en intracellulaire vloeistof
Extracellulair Intracellulair
Veel natrium, chloride, bicarbonaat Veel kalium, magnesium, fosfaat
Voeding voor de cellen
Kooldioxide (uitgescheiden door longen)
Homeostase
Homeostase: een constante conditie van het interne milieu. Alle organen en weefsels helpen mee aan
de homeostase.
Ziekte wordt vaak beschouwd als een toestand van verstoorde homeostase. Desondanks reguleren
homeostatische mechanismen vitale functies.
Bloed circulatie systeem
Twee manieren van extracellulair vloeistof transport: (1) beweging van bloed door het lichaam via
bloedvaten en (2) beweging van vloeistof tussen capillairen en de intracellulaire ruimte tussen weefsel
cellen.
Er is een constante uitwisseling van extracellulaire vloeistof tussen plasma en interstitiële vloeistof in
de intracellulaire ruimtes.
De capillaire wanden zijn permeabel voor de meeste moleculen, behalve plasma eiwitten. Daarom
vindt er een constante diffusie van vloeistof plaats, tussen bloed en weefsel.
2
,Iedere keer dat het bloed door het lichaam circuleert gaat het ook langs de longen. Hier wordt het
bloed zuurstofrijk, in de alveoli. Hier vindt snelle zuurstof diffusie plaats.
Ook gaat het bloed langs het maagdarmkanaal. Hier vindt uitwisseling van voedingsstoffen plaats. In
de lever worden sommige voedingstoffen omgezet tot bruikbare substanties voor het lichaam. Ook
elimineert de lever slechte en toxische stoffen.
Ook het musculoskeletale systeem draagt bij aan de homeostase. Het biedt bescherming tegen
ongunstige omgevingen.
Verwijderen metabolische eindproducten
Terwijl het bloed in de alveoli zuurstof opneemt, wisselt het ook koolstofdioxide uit. Dit wordt
vervolgens uitgeblazen.
De nieren filtreren stoffen uit het plasma (anders dan CO2), die de cellen niet nodig zijn voor het
functioneren. Het bevat verschillende eindproducten van het metabolisme, zoals ureum en urinezuur.
Eerst worden grote hoeveelheden plasma door de glomerulaire capillairen in de tubulus gefilterd.
Stoffen die in het lichaam nodig zijn worden vervolgens weer terug geresorbeerd het bloed in, zoals
glucose, aminozuren, water en veel ionen. Ureum en creatine bijvoorbeeld worden slecht
teruggeresobeerd en gaan door de renale tubulus en worden tot urine gevormd.
In het maagdarmkanaal worden onverteerbare en afvalproducten van het metabolisme geëlimineerd
tot feces.
Een belangrijke functie van de lever is ontgiften of verwijderen van drugs en chemicaliën. Veel van
deze producten worden uitgescheiden in de gal en komen terecht in de feces.
3
, Regulatie lichaamsfuncties
Het zenuwstelsel kan worden onderverdeeld in drie gedeeltes: sensorisch, centraal en motorisch.
Sensorisch detecteert de staat van het lichaam en de omgeving. Centraal is het brein en de
ruggengraad. Het brein vangt informatie op, genereert gedachtes, creëert ambitie en bepaalt reacties
in respons op sensaties. Dit leidt via motor output tot een reactie.
Een belangrijk onderdeel van het zenuwstelsel is het autonomische systeem. Dit is op onbewust niveau
en controleert veel functies van de interne organen.
In de endocriene klieren bevinden zich hormonen. Hormonen worden getransporteerd in de
extracellulaire vloeistof naar andere delen van het lichaam, om cellulaire functies te kunnen reguleren.
Het hormoon systeem reguleert veel metabolische functies van het lichaam.
Het zenuwstelsel en hormonale systeem werken normaal gesproken samen om essentiële orgaan
systemen te reguleren.
Protectie van het lichaam
Het immuunsysteem omvat witte bloedcellen, weefselcellen afgeleid van witte bloedcellen, de
thymus, lymfeklieren en lymfevaten die het lichaam beschermen tegen ziekteverwekkers zoals
bacteriën, virussen, parasieten en schimmels.
Het immuunsysteem biedt het lichaam een mechanisme om het volgende uit te voeren: (1) eigen
cellen onderscheiden van schadelijke lichaamsvreemde cellen en stoffen; en (2) de indringer
vernietigen door fagocytose of het produceren van gesensibiliseerde lymfocyten of gespecialiseerde
eiwitten (bijvoorbeeld antilichamen) die de indringer vernietigen of neutraliseren.
Integumentair systeem: huid, haar, nagels, klieren. Het biedt een barrière tussen het interne milieu en
de buitenwereld. Daarnaast speelt het een belangrijke rol bij temperatuurregulatie en excretie van
afvalproducten. Ook is het betrokken bij de sensorische informatie tussen het lichaam en de omgeving.
Reproductie wordt niet altijd als homeostase gezien, toch kan het helpen bij de homeostase door
nieuwe generaties te produceren die gestorven vervangen.
Controle systeem van het lichaam
Het menselijk lichaam heeft duizenden controle systemen. Veel controle systemen werken in de
organen.
Voorbeelden controle mechanismen
Zuurstof en koolstofdioxide
Het lichaam heeft speciale controle mechanismen om een bijna constante zuurstof concentratie in de
extracellulaire vloeistof te handhaven. Dit is afhankelijk van de chemische eigenschappen van
hemoglobine (Hb), aanwezig in rode bloedcellen. Hemoglobine bindt met zuurstof als bloed de longen
passeert. Hemoglobine heeft een sterke affiniteit voor zuurstof, daarom wordt geen zuurstof
afgegeven aan weefselvloeistoffen die voldoende voorzien zijn van zuurstof.
Deze regulatie wordt de zuurstof-bufferende functie van hemoglobine genoemd.
Koolstofdioxide concentratie in de extracellulaire vloeistof is een eindproduct van oxidatieve reacties.
Een te hoge koolstofdioxide concentratie in de weefsels prikkelt het ademhalingscentrum, waardoor
iemand diep en snel gaat ademhalen. Dit zorgt ervoor dat koolstofdioxide wordt uitgestoten.
4
Samenvatting/vertaling hoofdstukken 1, 2 4 t/m 9, 16, 34 t/m 36, 61
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – introductie: cel en algemene fysiologie ........................................................................... 2
Hoofdstuk 2 – de cel en zijn functies....................................................................................................... 7
Hoofdstuk 4 – transport van substanties door celmembranen ............................................................ 15
Hoofdstuk 5 – membraanpotentialen en actiepotentialen .................................................................. 23
Hoofdstuk 6 – contractie van skeletspieren .......................................................................................... 28
Hoofdstuk 7 – excitatie van skeletspieren ............................................................................................ 36
Hoofdstuk 8 – excitatie en contractie gladde spieren........................................................................... 40
Hoofdstuk 9 – hartspier; het hart als pomp en functie van hartkleppen.............................................. 45
Hoofdstuk 16 – microcirculatie en lymfatisch systeem ........................................................................ 54
Hoofdstuk 34 – weerstand van het lichaam op infectie........................................................................ 60
Hoofdstuk 35 – weerstand van het lichaam op infecties ...................................................................... 67
Hoofdstuk 36 – bloedtypen, transfusie, en weefsel en orgaan transplantatie ..................................... 75
Hoofdstuk 61 – autonome zenuwstelsel en bijnier medulla................................................................. 79
1
,Hoofdstuk 1 – introductie: cel en algemene fysiologie
Cellen zijn de levende eenheden van het lichaam. Elke weefsel bestaat uit verschillende cellen die
bijeen worden gehouden. Elke cel soort heeft zijn eigen functie. Bovendien hebben de meeste cellen
de eigenschap om zichzelf te reproduceren, als bijvoorbeeld een deel van dat celtype verloren gaat.
Microbiota kunnen ziektes veroorzaken, maar meestal leven ze in harmonie met de menselijke
gastheercellen. Deze hebben vitale functies die essentieel zijn voor overleving.
Extracellulaire vloeistof – het interne milieu
Ongeveer 50%-70% van het volwassen menselijk lichaam is vloeistof, meestal een wateroplossing met
ionen.
Het grootste gedeelte van de vloeistof bevindt zich in de cellen, ook wel intracellulaire vloeistof
genoemd. Ongeveer 1/3de van de vloeistof is extracellulaire vloeistof. De extracellulaire vloeistof
beweegt zich constant door het lichaam. Het wordt in de bloedcirculatie getransporteerd en gemixt
met het bloed en weefselvloeistof doormiddel van diffusie door de capillaire wanden.
Alle cellen leven ongeveer in dezelfde omgeving, in het extracellulaire vloeistof. Daarom wordt de
extracellulaire vloeistof ook wel het interne milieu of milieu intérieur genoemd.
Verschil extracellulaire en intracellulaire vloeistof
Extracellulair Intracellulair
Veel natrium, chloride, bicarbonaat Veel kalium, magnesium, fosfaat
Voeding voor de cellen
Kooldioxide (uitgescheiden door longen)
Homeostase
Homeostase: een constante conditie van het interne milieu. Alle organen en weefsels helpen mee aan
de homeostase.
Ziekte wordt vaak beschouwd als een toestand van verstoorde homeostase. Desondanks reguleren
homeostatische mechanismen vitale functies.
Bloed circulatie systeem
Twee manieren van extracellulair vloeistof transport: (1) beweging van bloed door het lichaam via
bloedvaten en (2) beweging van vloeistof tussen capillairen en de intracellulaire ruimte tussen weefsel
cellen.
Er is een constante uitwisseling van extracellulaire vloeistof tussen plasma en interstitiële vloeistof in
de intracellulaire ruimtes.
De capillaire wanden zijn permeabel voor de meeste moleculen, behalve plasma eiwitten. Daarom
vindt er een constante diffusie van vloeistof plaats, tussen bloed en weefsel.
2
,Iedere keer dat het bloed door het lichaam circuleert gaat het ook langs de longen. Hier wordt het
bloed zuurstofrijk, in de alveoli. Hier vindt snelle zuurstof diffusie plaats.
Ook gaat het bloed langs het maagdarmkanaal. Hier vindt uitwisseling van voedingsstoffen plaats. In
de lever worden sommige voedingstoffen omgezet tot bruikbare substanties voor het lichaam. Ook
elimineert de lever slechte en toxische stoffen.
Ook het musculoskeletale systeem draagt bij aan de homeostase. Het biedt bescherming tegen
ongunstige omgevingen.
Verwijderen metabolische eindproducten
Terwijl het bloed in de alveoli zuurstof opneemt, wisselt het ook koolstofdioxide uit. Dit wordt
vervolgens uitgeblazen.
De nieren filtreren stoffen uit het plasma (anders dan CO2), die de cellen niet nodig zijn voor het
functioneren. Het bevat verschillende eindproducten van het metabolisme, zoals ureum en urinezuur.
Eerst worden grote hoeveelheden plasma door de glomerulaire capillairen in de tubulus gefilterd.
Stoffen die in het lichaam nodig zijn worden vervolgens weer terug geresorbeerd het bloed in, zoals
glucose, aminozuren, water en veel ionen. Ureum en creatine bijvoorbeeld worden slecht
teruggeresobeerd en gaan door de renale tubulus en worden tot urine gevormd.
In het maagdarmkanaal worden onverteerbare en afvalproducten van het metabolisme geëlimineerd
tot feces.
Een belangrijke functie van de lever is ontgiften of verwijderen van drugs en chemicaliën. Veel van
deze producten worden uitgescheiden in de gal en komen terecht in de feces.
3
, Regulatie lichaamsfuncties
Het zenuwstelsel kan worden onderverdeeld in drie gedeeltes: sensorisch, centraal en motorisch.
Sensorisch detecteert de staat van het lichaam en de omgeving. Centraal is het brein en de
ruggengraad. Het brein vangt informatie op, genereert gedachtes, creëert ambitie en bepaalt reacties
in respons op sensaties. Dit leidt via motor output tot een reactie.
Een belangrijk onderdeel van het zenuwstelsel is het autonomische systeem. Dit is op onbewust niveau
en controleert veel functies van de interne organen.
In de endocriene klieren bevinden zich hormonen. Hormonen worden getransporteerd in de
extracellulaire vloeistof naar andere delen van het lichaam, om cellulaire functies te kunnen reguleren.
Het hormoon systeem reguleert veel metabolische functies van het lichaam.
Het zenuwstelsel en hormonale systeem werken normaal gesproken samen om essentiële orgaan
systemen te reguleren.
Protectie van het lichaam
Het immuunsysteem omvat witte bloedcellen, weefselcellen afgeleid van witte bloedcellen, de
thymus, lymfeklieren en lymfevaten die het lichaam beschermen tegen ziekteverwekkers zoals
bacteriën, virussen, parasieten en schimmels.
Het immuunsysteem biedt het lichaam een mechanisme om het volgende uit te voeren: (1) eigen
cellen onderscheiden van schadelijke lichaamsvreemde cellen en stoffen; en (2) de indringer
vernietigen door fagocytose of het produceren van gesensibiliseerde lymfocyten of gespecialiseerde
eiwitten (bijvoorbeeld antilichamen) die de indringer vernietigen of neutraliseren.
Integumentair systeem: huid, haar, nagels, klieren. Het biedt een barrière tussen het interne milieu en
de buitenwereld. Daarnaast speelt het een belangrijke rol bij temperatuurregulatie en excretie van
afvalproducten. Ook is het betrokken bij de sensorische informatie tussen het lichaam en de omgeving.
Reproductie wordt niet altijd als homeostase gezien, toch kan het helpen bij de homeostase door
nieuwe generaties te produceren die gestorven vervangen.
Controle systeem van het lichaam
Het menselijk lichaam heeft duizenden controle systemen. Veel controle systemen werken in de
organen.
Voorbeelden controle mechanismen
Zuurstof en koolstofdioxide
Het lichaam heeft speciale controle mechanismen om een bijna constante zuurstof concentratie in de
extracellulaire vloeistof te handhaven. Dit is afhankelijk van de chemische eigenschappen van
hemoglobine (Hb), aanwezig in rode bloedcellen. Hemoglobine bindt met zuurstof als bloed de longen
passeert. Hemoglobine heeft een sterke affiniteit voor zuurstof, daarom wordt geen zuurstof
afgegeven aan weefselvloeistoffen die voldoende voorzien zijn van zuurstof.
Deze regulatie wordt de zuurstof-bufferende functie van hemoglobine genoemd.
Koolstofdioxide concentratie in de extracellulaire vloeistof is een eindproduct van oxidatieve reacties.
Een te hoge koolstofdioxide concentratie in de weefsels prikkelt het ademhalingscentrum, waardoor
iemand diep en snel gaat ademhalen. Dit zorgt ervoor dat koolstofdioxide wordt uitgestoten.
4
