INHOUDSTAFEL
INHOUDSTAFEL ................................................................................................................................................... 1
MODULE 0 DE ECONOMISCHE INVALSHOEK ......................................................................................................... 3
DE POSITIEVE WETENSCHAP VAN KEUZE .............................................................................................................. 4
DE NORMATIEVE WETENSCHAP VAN EVALUATIE EN BELEID .................................................................................. 5
CONSUMPTIE ....................................................................................................................................................... 5
PRODUCTIE ......................................................................................................................................................... 6
KAPITAALGOEDEREN EN INVESTERINGEN ............................................................................................................................. 6
TOEGEVOEGDE WAARDE ...................................................................................................................................... 7
IN DE BROODJESZAAK ..................................................................................................................................................... 7
INKOMEN .................................................................................................................................................................... 7
ECONOMISCHE GROEI.................................................................................................................................................... 8
MODULE 1 SPELTHEORIE EN PRODUCTIE .............................................................................................................. 9
GOLDEN BALLS - SPLIT OR STEAL .......................................................................................................................... 9
SAMENWERKING IN HERHAALDE SPELEN ........................................................................................................... 10
PUBLIEKE-GOED SPEL ........................................................................................................................................ 10
EXPERIMENTELE RESULTATEN ............................................................................................................................ 11
NASH EVENWICHT ............................................................................................................................................. 12
BATTLE OF SEXES ........................................................................................................................................................ 12
LINKS EN RECHTS RIJDEN .............................................................................................................................................. 13
SEGREGATIE .............................................................................................................................................................. 13
PRODUCTIE EN WELVAART ................................................................................................................................. 14
ENKELE CRUCIALE FACTOREN......................................................................................................................................... 14
arbeidsverdeling en specialisatie .......................................................................................................................... 14
technologische vooruitgang ................................................................................................................................. 14
specialisatie en handel ........................................................................................................................................ 15
PRODUCTIEMOGELIJKHEDENCURVE .................................................................................................................. 15
OPPORTUNITEITSKOST ....................................................................................................................................... 16
CONSUMPTIEMOGELIJKHEDEN .......................................................................................................................... 17
EASTERLIN PARADOX ......................................................................................................................................... 18
Verklaren door 1ste wet van Gossen: ...................................................................................................................... 18
Verklaren door correlatie vs causaliteit ................................................................................................................. 18
MODULE 02 VRAAG EN AANBOD ......................................................................................................................... 20
DE VRAAG .......................................................................................................................................................... 20
ALGEBRA VAN DE VRAAG ............................................................................................................................................... 20
PARTIËLE VRAAG ......................................................................................................................................................... 20
CONSUMENTENSURPLUS .............................................................................................................................................. 21
DE MARKTVRAAG ........................................................................................................................................................ 21
HET AANBOD ..................................................................................................................................................... 22
1
, PARTIEEL AANBOD....................................................................................................................................................... 22
PRODUCENTENSURPLUS............................................................................................................................................... 22
MARKTAANBOD .......................................................................................................................................................... 23
ALGEBRA VAN HET AANBOD ........................................................................................................................................... 23
PRIJSVORMING .................................................................................................................................................. 24
ALGEBRA VAN PRIJSVORMING ......................................................................................................................................... 24
VERSCHUIVING VAN VRAAG EN AANBOD ............................................................................................................ 25
PROEVEN ........................................................................................................................................................... 26
DE ONZICHTBARE HAND ............................................................................................................................................... 26
CASE 1: PHILIP MORRIS .............................................................................................................................................. 26
CASE 2: BESCHERMING TEGEN EXPLODERENDE TANK IN FORD PINTO ....................................................................................... 27
MODULE 3 ELASTICITEITEN EN SHOKKEN ............................................................................................................ 28
EIGEN PRIJSELASTICITEIT VAN DE VRAAG ........................................................................................................... 28
ALGEBRA .................................................................................................................................................................. 29
VERBAND HELLING ...................................................................................................................................................... 30
EIGEN PRIJSELASTICITEIT VAN HET AANBOD ....................................................................................................... 31
VERBAND MET HELLING ................................................................................................................................................ 31
KRUISELINGSE PRIJSELASTICITEIT ...................................................................................................................... 32
INKOMENSELASTICITEIT VAN DE VRAAG ............................................................................................................................. 32
2
,MODULE 0 DE ECONOMISCHE INVALSHOEK
Economie ((Economics)= het studeren van de economische wetenschappen
≠ De economie (the economy)
→ Onderwerp niet zo zeer belangrijk maar de specifieke invalshoek bepaalt essentie
3
, DE POSITIEVE WETENSCHAP VAN KEUZE
Als je een keuze moet maken heb je verschillende keuzemogellijkheden en je hebt een aantal beperkingen: prijs, duur, (voorkeuren)
Positieve: Deel van de economie gaat over die keuzes en tracht de keuzes te voorspellen adhv data, beschrijving van de realiteit en zo
voorspellingen te maken (= een beschrijving van hoe realiteit zal zijn) .
Economische agent (homo economicus)= maakt enkel rationele keuze (rede, logica en feiten)
- De beste keuze (volgens zijn/ haar voorkeuren afhankelijk van het doel)
Bv: Als het jouw voorkeur is om te doneren aan goed doel om mensen te helpen
DAN geld afgeven aan goed doel = rationeel handelen
Bv: Als het jouw voorkeur is om rijk te worden
DAN geld NIET afgeven aan goed doel = rationeel handelen
- Uit de mogelijke keuzes bepaald door beperkingen
➔ bestaat niet!!
Rationaliteit gaat niet over de inhoud van de voorkeuren want mogelijkheid op
- Altruïsme
- Imperfecte info
- Beslissingsfouten
Eenvoudige economische kringloop
Output markt= van ondernemingen gaan er
goederen naar gezinnen →Betaling van gezin
naar onderneming
Arbeidsmartken= gezinnen gaan werken
→Krijgen loon
Financiële markten= regelen de geldstromen
Maar wat onbreekt hier nog aan?
- Overheid: stuurt markten bij door bv: subsidies, belastingen, verboden goederen
- Het lijkt alsof de economie afzonderlijk staat en niet in de maatschappij is ingebed
(als er iets geproduceerd wordt lijkt het geen impact te hebben op de maatschappij er rond)
Bv: uitstoot van schadelijke broeikasgassen, tewerkstelling,…
4
INHOUDSTAFEL ................................................................................................................................................... 1
MODULE 0 DE ECONOMISCHE INVALSHOEK ......................................................................................................... 3
DE POSITIEVE WETENSCHAP VAN KEUZE .............................................................................................................. 4
DE NORMATIEVE WETENSCHAP VAN EVALUATIE EN BELEID .................................................................................. 5
CONSUMPTIE ....................................................................................................................................................... 5
PRODUCTIE ......................................................................................................................................................... 6
KAPITAALGOEDEREN EN INVESTERINGEN ............................................................................................................................. 6
TOEGEVOEGDE WAARDE ...................................................................................................................................... 7
IN DE BROODJESZAAK ..................................................................................................................................................... 7
INKOMEN .................................................................................................................................................................... 7
ECONOMISCHE GROEI.................................................................................................................................................... 8
MODULE 1 SPELTHEORIE EN PRODUCTIE .............................................................................................................. 9
GOLDEN BALLS - SPLIT OR STEAL .......................................................................................................................... 9
SAMENWERKING IN HERHAALDE SPELEN ........................................................................................................... 10
PUBLIEKE-GOED SPEL ........................................................................................................................................ 10
EXPERIMENTELE RESULTATEN ............................................................................................................................ 11
NASH EVENWICHT ............................................................................................................................................. 12
BATTLE OF SEXES ........................................................................................................................................................ 12
LINKS EN RECHTS RIJDEN .............................................................................................................................................. 13
SEGREGATIE .............................................................................................................................................................. 13
PRODUCTIE EN WELVAART ................................................................................................................................. 14
ENKELE CRUCIALE FACTOREN......................................................................................................................................... 14
arbeidsverdeling en specialisatie .......................................................................................................................... 14
technologische vooruitgang ................................................................................................................................. 14
specialisatie en handel ........................................................................................................................................ 15
PRODUCTIEMOGELIJKHEDENCURVE .................................................................................................................. 15
OPPORTUNITEITSKOST ....................................................................................................................................... 16
CONSUMPTIEMOGELIJKHEDEN .......................................................................................................................... 17
EASTERLIN PARADOX ......................................................................................................................................... 18
Verklaren door 1ste wet van Gossen: ...................................................................................................................... 18
Verklaren door correlatie vs causaliteit ................................................................................................................. 18
MODULE 02 VRAAG EN AANBOD ......................................................................................................................... 20
DE VRAAG .......................................................................................................................................................... 20
ALGEBRA VAN DE VRAAG ............................................................................................................................................... 20
PARTIËLE VRAAG ......................................................................................................................................................... 20
CONSUMENTENSURPLUS .............................................................................................................................................. 21
DE MARKTVRAAG ........................................................................................................................................................ 21
HET AANBOD ..................................................................................................................................................... 22
1
, PARTIEEL AANBOD....................................................................................................................................................... 22
PRODUCENTENSURPLUS............................................................................................................................................... 22
MARKTAANBOD .......................................................................................................................................................... 23
ALGEBRA VAN HET AANBOD ........................................................................................................................................... 23
PRIJSVORMING .................................................................................................................................................. 24
ALGEBRA VAN PRIJSVORMING ......................................................................................................................................... 24
VERSCHUIVING VAN VRAAG EN AANBOD ............................................................................................................ 25
PROEVEN ........................................................................................................................................................... 26
DE ONZICHTBARE HAND ............................................................................................................................................... 26
CASE 1: PHILIP MORRIS .............................................................................................................................................. 26
CASE 2: BESCHERMING TEGEN EXPLODERENDE TANK IN FORD PINTO ....................................................................................... 27
MODULE 3 ELASTICITEITEN EN SHOKKEN ............................................................................................................ 28
EIGEN PRIJSELASTICITEIT VAN DE VRAAG ........................................................................................................... 28
ALGEBRA .................................................................................................................................................................. 29
VERBAND HELLING ...................................................................................................................................................... 30
EIGEN PRIJSELASTICITEIT VAN HET AANBOD ....................................................................................................... 31
VERBAND MET HELLING ................................................................................................................................................ 31
KRUISELINGSE PRIJSELASTICITEIT ...................................................................................................................... 32
INKOMENSELASTICITEIT VAN DE VRAAG ............................................................................................................................. 32
2
,MODULE 0 DE ECONOMISCHE INVALSHOEK
Economie ((Economics)= het studeren van de economische wetenschappen
≠ De economie (the economy)
→ Onderwerp niet zo zeer belangrijk maar de specifieke invalshoek bepaalt essentie
3
, DE POSITIEVE WETENSCHAP VAN KEUZE
Als je een keuze moet maken heb je verschillende keuzemogellijkheden en je hebt een aantal beperkingen: prijs, duur, (voorkeuren)
Positieve: Deel van de economie gaat over die keuzes en tracht de keuzes te voorspellen adhv data, beschrijving van de realiteit en zo
voorspellingen te maken (= een beschrijving van hoe realiteit zal zijn) .
Economische agent (homo economicus)= maakt enkel rationele keuze (rede, logica en feiten)
- De beste keuze (volgens zijn/ haar voorkeuren afhankelijk van het doel)
Bv: Als het jouw voorkeur is om te doneren aan goed doel om mensen te helpen
DAN geld afgeven aan goed doel = rationeel handelen
Bv: Als het jouw voorkeur is om rijk te worden
DAN geld NIET afgeven aan goed doel = rationeel handelen
- Uit de mogelijke keuzes bepaald door beperkingen
➔ bestaat niet!!
Rationaliteit gaat niet over de inhoud van de voorkeuren want mogelijkheid op
- Altruïsme
- Imperfecte info
- Beslissingsfouten
Eenvoudige economische kringloop
Output markt= van ondernemingen gaan er
goederen naar gezinnen →Betaling van gezin
naar onderneming
Arbeidsmartken= gezinnen gaan werken
→Krijgen loon
Financiële markten= regelen de geldstromen
Maar wat onbreekt hier nog aan?
- Overheid: stuurt markten bij door bv: subsidies, belastingen, verboden goederen
- Het lijkt alsof de economie afzonderlijk staat en niet in de maatschappij is ingebed
(als er iets geproduceerd wordt lijkt het geen impact te hebben op de maatschappij er rond)
Bv: uitstoot van schadelijke broeikasgassen, tewerkstelling,…
4
