De mens maakt zichzelf en de aarde kapot
2020
Mick Gast & Iris Schagen
Nederlands
Meneer van der Grond
16-12-2020
, Elke 15 seconde verdwijnt er een voetbalveld aan regenwoud, elke dag worden er 1.7
miljoen dieren geslacht in Nederland. Dit kan voorkomen worden door een veganistisch dieet. De
gemiddelde Nederlander eet ruim 77 kilo vlees per jaar. (Wageningen University & Research, z.d.) Als
wij zo doorgaan blijft er niks meer over van onze aarde. In Nederland stijgt het aantal veganisten. In
2000 waren er ongeveer 16.000 veganisten, de schatting voor 2020 ligt rond de 50.000. Vooral in de
laatste twee jaar is het aantal aanzienlijk gestegen. Dit toont aan dat veganisme een steeds
populairdere levenswijze wordt. Steeds meer mensen realiseren zich dat veganisme de manier is om
de aarde te redden en het is ook nog eens goed voor je gezondheid (Kolk, 2017).
Maar wat is veganisme precies? `Veganisme is een levenswijze waarbij - voor zover praktisch
haalbaar - wordt afgezien van alle vormen van exploitatie van, en wreedheid naar, dieren voor eten,
kleding of andere doeleinden.’ (Dingemans, 2020). Eerst kijken we naar de voedingsstoffen van een
veganistisch dieet ten opzichte van een omnivorisch dieet. Daarna bespreken we de risico’s op
welvaartsziektes. Ten slotte gaan we in op ethische argumenten voor veganisme zoals dierenleed en
klimaatverandering.
Gezondheidseffecten
Om te beginnen bevat een volledig plantaardig dieet betere voedingsstoffen dan het dieet
van een omnivoor. Veganisten eten relatief veel groenten, fruit, noten, peulen en granen. Dit dieet is
rijk aan ijzer en vezels en arm aan verzadigde vetten en zout (Clarys et al, 2014). Een argument tegen
veganisme die vaak genoemd wordt is het feit dat plantaardig voedsel alleen maar non-heemijzer
bevat. Deze soort ijzer kan minder goed worden opgenomen dan heemijzer wat in dierlijke
producten zit. Desondanks hebben veganisten hoogstzelden een ijzertekort. Dit komt doordat
veganisten gemiddeld 4x zoveel ijzer consumeren en meer vitamine C binnen krijgen. Vitamine C
bevordert de opname van ijzer (Annick, 2018). Ook is non-heemijzer beter voor je lichaam dan
heemijzer. Heemijzer stimuleert de aanmaak van nitrosamine, die zijn volgens het Voedingscentrum
kankerwerkend (Schaaphok, 2019). Dus veganisten nemen gemiddeld evenveel ijzer op en lopen niet
het risico op kanker die je krijgt van heemijzer.
Bovendien bevat het dieet van een omnivoor veel verzadigde vetten. Verzadigde vetten
zitten voornamelijk in dierlijke producten zoals vet vlees en melkproducten. Verzadigde vetten
zorgen voor een ophoping van LDL (Low Density Lipoprotein) in je bloedvaten (Voedingscentrum,
n.d.). Een veganistisch dieet bevat uitsluitend onverzadigde vetten. Onverzadigde vetten creëren HDL
(High Density Lipoprotein). HDL is de antagonist van LDL. Hoe meer onverzadigde vetten je dus
consumeert, hoe minder LDL er in je bloed zit. LDL bevat voornamelijk cholesterol. De gemiddelde
cholesterol waarde van een veganist is 133 (mg/dl) en die van een omnivoor 210 (mg/dl). (Hoe vlees
de mens schaadt – van gezondheid tot mensenrechten | Onze missie, 2016). Veganisten hebben dus
minder vetophoping in hun bloed omdat ze betere vetten in hun voeding hebben.
Tevens brengt het eten van vlees veel nadelen met zich mee op het gebied van menselijke
gezondheid. Meerdere studies hebben bewezen dat veganisten zo'n 40% minder kans lopen op het
ontwikkelen van kanker. Het eten van vlees, voornamelijk rood vlees, wordt vooral gekoppeld aan
dikke darm kanker maar ook aan prostaat-, borst- en maagkanker. Rood vlees is afkomstig van
varkens, runderen en geiten. De meest prominente reden waarom rood vlees kankerverwekkend is
het feit dat dierlijke producten veel stoffen bevatten die de kans op kanker verhogen zoals vetten en
carcinogeen heterocyclische aminen (Wereld Kanker Onderzoek Fonds, z.d.). Het plantaardige
voedingspatroon bevat veel kankerverwerende ingrediënten zoals noten, groente en fruit, die zitten
vol met fytochemische stoffen. Een kwart van alle sterfgevallen in ons land worden veroorzaakt door
hart- en vaatziekten, de meeste hiervan worden veroorzaakt door slagaderverkalking.
Slagaderverkalking komt door een hoog cholesterolgehalte. Omnivoren hebben gemiddeld een hoger
1
2020
Mick Gast & Iris Schagen
Nederlands
Meneer van der Grond
16-12-2020
, Elke 15 seconde verdwijnt er een voetbalveld aan regenwoud, elke dag worden er 1.7
miljoen dieren geslacht in Nederland. Dit kan voorkomen worden door een veganistisch dieet. De
gemiddelde Nederlander eet ruim 77 kilo vlees per jaar. (Wageningen University & Research, z.d.) Als
wij zo doorgaan blijft er niks meer over van onze aarde. In Nederland stijgt het aantal veganisten. In
2000 waren er ongeveer 16.000 veganisten, de schatting voor 2020 ligt rond de 50.000. Vooral in de
laatste twee jaar is het aantal aanzienlijk gestegen. Dit toont aan dat veganisme een steeds
populairdere levenswijze wordt. Steeds meer mensen realiseren zich dat veganisme de manier is om
de aarde te redden en het is ook nog eens goed voor je gezondheid (Kolk, 2017).
Maar wat is veganisme precies? `Veganisme is een levenswijze waarbij - voor zover praktisch
haalbaar - wordt afgezien van alle vormen van exploitatie van, en wreedheid naar, dieren voor eten,
kleding of andere doeleinden.’ (Dingemans, 2020). Eerst kijken we naar de voedingsstoffen van een
veganistisch dieet ten opzichte van een omnivorisch dieet. Daarna bespreken we de risico’s op
welvaartsziektes. Ten slotte gaan we in op ethische argumenten voor veganisme zoals dierenleed en
klimaatverandering.
Gezondheidseffecten
Om te beginnen bevat een volledig plantaardig dieet betere voedingsstoffen dan het dieet
van een omnivoor. Veganisten eten relatief veel groenten, fruit, noten, peulen en granen. Dit dieet is
rijk aan ijzer en vezels en arm aan verzadigde vetten en zout (Clarys et al, 2014). Een argument tegen
veganisme die vaak genoemd wordt is het feit dat plantaardig voedsel alleen maar non-heemijzer
bevat. Deze soort ijzer kan minder goed worden opgenomen dan heemijzer wat in dierlijke
producten zit. Desondanks hebben veganisten hoogstzelden een ijzertekort. Dit komt doordat
veganisten gemiddeld 4x zoveel ijzer consumeren en meer vitamine C binnen krijgen. Vitamine C
bevordert de opname van ijzer (Annick, 2018). Ook is non-heemijzer beter voor je lichaam dan
heemijzer. Heemijzer stimuleert de aanmaak van nitrosamine, die zijn volgens het Voedingscentrum
kankerwerkend (Schaaphok, 2019). Dus veganisten nemen gemiddeld evenveel ijzer op en lopen niet
het risico op kanker die je krijgt van heemijzer.
Bovendien bevat het dieet van een omnivoor veel verzadigde vetten. Verzadigde vetten
zitten voornamelijk in dierlijke producten zoals vet vlees en melkproducten. Verzadigde vetten
zorgen voor een ophoping van LDL (Low Density Lipoprotein) in je bloedvaten (Voedingscentrum,
n.d.). Een veganistisch dieet bevat uitsluitend onverzadigde vetten. Onverzadigde vetten creëren HDL
(High Density Lipoprotein). HDL is de antagonist van LDL. Hoe meer onverzadigde vetten je dus
consumeert, hoe minder LDL er in je bloed zit. LDL bevat voornamelijk cholesterol. De gemiddelde
cholesterol waarde van een veganist is 133 (mg/dl) en die van een omnivoor 210 (mg/dl). (Hoe vlees
de mens schaadt – van gezondheid tot mensenrechten | Onze missie, 2016). Veganisten hebben dus
minder vetophoping in hun bloed omdat ze betere vetten in hun voeding hebben.
Tevens brengt het eten van vlees veel nadelen met zich mee op het gebied van menselijke
gezondheid. Meerdere studies hebben bewezen dat veganisten zo'n 40% minder kans lopen op het
ontwikkelen van kanker. Het eten van vlees, voornamelijk rood vlees, wordt vooral gekoppeld aan
dikke darm kanker maar ook aan prostaat-, borst- en maagkanker. Rood vlees is afkomstig van
varkens, runderen en geiten. De meest prominente reden waarom rood vlees kankerverwekkend is
het feit dat dierlijke producten veel stoffen bevatten die de kans op kanker verhogen zoals vetten en
carcinogeen heterocyclische aminen (Wereld Kanker Onderzoek Fonds, z.d.). Het plantaardige
voedingspatroon bevat veel kankerverwerende ingrediënten zoals noten, groente en fruit, die zitten
vol met fytochemische stoffen. Een kwart van alle sterfgevallen in ons land worden veroorzaakt door
hart- en vaatziekten, de meeste hiervan worden veroorzaakt door slagaderverkalking.
Slagaderverkalking komt door een hoog cholesterolgehalte. Omnivoren hebben gemiddeld een hoger
1
