Samenvatting Ondernemingsrecht en Arbeidsrecht | Hogeschool Zuyd

ONDERNEMINGSRECHT
Rechtspersonen
Rechtspersoon = zelfstandige drager van rechten/plichten en feitelijke handelingen
(onrechtmatige daad)
 Oprichten voor onbepaalde tijd
 Zelfstandig  schuldeiser kan daardoor niet bij de rechtspersoon betrokken personen
komen
 Rechtspersoon staat gelijk met een natuurlijk persoon  regels die op natuurlijk persoon
van toepassing zijn, zijn ook op rechtspersoon van toepassing
 Organen = oprichters, aandeelhouders, bestuur, AVA (= algemene vergadering)
 Redelijkheid en billijkheid = bestuur moet zich behoorlijk gedragen, anders zijn ze
hoofdelijk aansprakelijk

Publiekrechtelijk rechtspersonen kunnen privaatrechtelijke rechtshandelingen uitvoeren
(boek 2 is niet van toepassing op hun, maar de overige boeken wel)  openbare lichamen
hebben wel rechtspersoonlijkheid (art. 2:1 BW)

Oprichting rechtspersonen (rechtshandeling)
 Oprichters (tenzij volmacht voor anders) moeten naar notaris voor notariële akte
 Comparant = persoon die bij notaris verschijnt
 Passeren = ondertekenen door comparant en notaris van akte  rechtspersoon is vanaf
dat moment rechtsgeldig
 In oprichtingsakte moet verklaring van oprichting staan, statuten (naam rechtspersoon,
doel, vestigingsplaats), systeemvereisten, vermelding van bestuurders, aandeelhouders,
en overeenkomst tot storting op aandelen
 Inschrijving in handelsregister (geen verplichte voorwaarde)  bestuur is hoofdelijk
aansprakelijk indien rechtspersoon niet in handelsregister staat
 Rechtspersoon kan handelingen uitvoeren voordat rechtspersoon is opgericht
(aangeven dat handelende partijrechtspersoon in oprichting is). Bestuur van
rechtspersoon moet na oprichting handeling uitdrukkelijk of stilzwijgend bekrachtigen
(kan pas na inschrijving in handelsregister)  degene die namens rechtspersoon
handelde, is hoofdelijk aansprakelijk totdat rechtspersoon handeling bekrachtigd (ter
bescherming van leverancier)  wanneer rechtspersoon binnen 1 jaar failliet is wordt
vermoed dat bekend was dat rechtspersoon verplichtingen niet zou kunnen nakomen.
Degene die namens rechtspersoon handelde moet tegendeel bewijzen anders is hij
aansprakelijk.

Besluit orgaan om handelingen uit te voeren voor rechtspersoon
 De wil van orgaan is vereiste voor rechtspersoon voor het kunnen verrichten van
rechtshandelingen
 De wil moet gericht zijn op het rechtsgevolg
 Besluit moet tot stand komen door stemming over voorstel in bestuur

Ondernemingen met rechtspersoonlijkheid (art. 2:3 BW) = BV, NV, stichting, vereniging,
coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij
Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid (art. 2:3 BW) = eenmanszaak, maatschap,
VOF en CV  dit zijn allemaal personenvennootschappen (natuurlijke personen) en worden
opgericht door een overeenkomst

Onderneming = zelfstandige organisatie in economische verkeer die met arbeid en kapitaal
winst probeert te maken  illegale dingen vallen niet onder een onderneming, omdat zij niet
mogen meedoen aan het economische verkeer (drugs)

BV en NV hebben meestal als organisatie aandeelhouders (AVA), bestuur en RvC  bestuur en
RvC wordt gekozen door AVA door middel van meerderheidsstemmen
Bestuur = dagelijks organiseren van BV of NV
RvC (= raad van commissarissen) = houdt namens AVA toezicht op bestuur

,Handelsregister
 Bijgehouden door bestuursorgaan van de overheid (KvK)
 Doel = rechtszekerheid in het economisch verkeer bevorderen
 Gegevens: KvK-nummer, handelsnaam, datum van aanvang, bestuur en commissaris van
rechtspersoon (bevoegd om alleen of gezamenlijk te vertegenwoordigen), enz.
 Inschrijvingen en wijzigingen die betrekking hebben op privaatrechtelijke rechtspersonen
worden bekend gemaakt in Staatscourant
Schema ondernemingen




Interne aansprakelijkheid = bestuurder voert taak op onvoldoende verantwoordelijke wijze uit
waardoor rechtspersoon schade lijdt. Dit kan leiden tot aansprakelijkheid tegenover
rechtspersoon (BV of NV)  interne aansprakelijkheid door onbehoorlijk bestuur, onverantwoorde
winstuitkering, onverantwoorde inkoop eigen aandelen, onverantwoorde kapitaalvermindering en
verhaal enquêtekosten
 Onbehoorlijk bestuur (art. 2:9 BW) = bestuurder is aansprakelijk bij onbehoorlijk
bestuur, tenzij hem geen ernstig verwijt kan worden gemaakt en hij niet nalatig is geweest
in het treffen van maatregelen om gevolgen van onbehoorlijk bestuur af te wenden 
moet causaal verband zijn tussen schade en onbehoorlijk bestuur  onbehoorlijk bestuur
is ook wel onrechtmatige handelen van bestuurder jegens rechtspersoon (art. 6:162 BW)
 Staleman/van der Ven = gaat over decharge en over ernstig verwijt  hangt af van:
aard van activiteiten met voortvloeiende risico’s, taakverdeling binnen bestuur, geldende
richtlijnen voor bestuur, gegevens waarover bestuur (behoorde) te beschikken en de
inzicht en zorgvuldigheid die mogen worden verwacht van bestuurder
 Hele bestuur is verantwoordelijk voor beleid  bestuurders worden geacht controle op
elkaar uit te oefenen. Dus als 1 bestuurder onbehoorlijk handelt, is het hele bestuur
aansprakelijk

Externe aansprakelijkheid = bestuurder voert taak op onvoldoende verantwoordelijke wijze
uit waardoor derde schade lijdt  uitgangspunt is dat rechtspersoon handelende persoon is en
daarom is rechtspersoon ook aansprakelijk, maar in sommige gevallen kan bestuurder door
derde partij aansprakelijk worden gesteld (eisen van onrechtmatige daad).
 Zinkend-schipregel = bestuurder is aansprakelijk op grond van onrechtmatige daad als
hij namens de rechtspersoon een overeenkomst aangaat met een derde en hij weet of
behoorde te weten dat rechtspersoon de uit de overeenkomst voortvloeiende
verplichtingen niet kan nakomen  bestuurder is dan aansprakelijk
 Verhaalsfrustratie = bestuurder is aansprakelijk als zijn handelen of nalaten als
bestuurder ten opzichte van de schuldeiser in de gegeven omstandigheden zodanig

, onzorgvuldig is dat hem daarvan persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt
(gaat om niet-nakomen van bestaande schuld)
 Faillissement = aansprakelijkheid bestuurder ontstaat als bestuur zijn taak kennelijk
onbehoorlijk heeft vervuld en het aannemelijk is dat dit een belangrijke oorzaak van het
faillissement is  bestuurders zullen moeten bewijzen dat er een andere oorzaak was voor
faillissement
 Hele bestuur is verantwoordelijk voor beleid  bestuurders worden geacht controle op
elkaar uit te oefenen. Dus als 1 bestuurder onbehoorlijk handelt, is het hele bestuur
aansprakelijk

Aandelen
Preferente aandelen = een type aandeel dat wordt uitgegeven aan aandeelhouders die
voorrang krijgen op dividenduitkering (vast percentage dividend wordt vastgesteld bij uitgifte
van aandeel)  geen stemrecht en bij veel winst zal jouw dividend niet stijgen  preferente
aandelen wordt vaak gebruikt als bedrijf in moeilijkheden zit. Door deze aandelen trekt bedrijf
investeerders aan waardoor bedrijf hoofd boven water kan houden
 Cumulatief preferente aandelen = gemist dividend wordt het jaar daarna met
voorrang uitgedeeld
Prioriteitsaandelen = aandeelhouder heeft meer zeggenschap waardoor de koers van het
bedrijf bepaald kan worden  normale aandeelhouders hebben minder te zeggen, waardoor
waarde van normaal aandeel lager ligt  prioriteitsaandelen bieden bescherming voor eventuele
overname van bedrijf, want voor overname moet iemand alle prioriteitsaandelen bezitten.

Stemrechtloze aandelen = wel recht op uitkering van dividend en mogen ook naar AVA, maar
stem telt niet mee
Winstrechtloze aandelen = wel stemrecht, maar geen uitkering van dividend  handig bij
familievennootschappen

Nominale waarde = bedrag waarvoor aandeel oorspronkelijk is uitgegeven (waarde dat op
aandeel stond toen je het kocht en dus niet verhoogd is na bijv. een jaar). Gekocht voor €10,
maar inmiddels is het €20. Nominale waarde is €10.
Maatschappelijk kapitaal = maximale bedrag dat bedrijf aan aandelen mag uitgeven (staat in
notariële akte). Als het aandeel een nominale waarde van €1.000 heeft en het maatschappelijk
kapitaal €1.000.000 is. Dan mag het bedrijf maximaal 1.000 aandelen uitgeven  €1.000.000 :
€1.000 = 1.000
Geplaatst kapitaal = totaalbedrag van nominale waarde van de door die vennootschap
uitgegeven aandelen (op de markt gebracht om verkocht te worden). Maatschappelijk kapitaal is
€1.000.000, maar je hebt nog maar 10.000 uitgegeven (= geplaatst kapitaal). Dus je hebt dan
nog 990.000 over
Gestort kapitaal = hetgeen dat aandeelhouder daadwerkelijk heeft betaald aan bv of nv. Wat
ervan jouw geld aan het bedrijf daadwerkelijk is betaald. Je belooft €1.000 te betalen, maar je
hebt €500 betaald.

NV BV
Hoeven niet op naam  aandeel op toonder Aandelen op naam  in de notariële akte kun
(als je het papiertje kan tonen, word je geacht je zien wie de aandeelhouders zijn
de eigenaar te zijn van dat aandeel  gevoelig Blokkeringsregeling = aandeel moet eerst
voor diefstal) aangeboden zijn bij medeaandeelhouders 
anders gewoon koopovereenkomst sluiten om
aandeel te vervreemden
Verschillen tussen geplaatst kapitaal en Verschillen tussen geplaatst kapitaal en
maatschappelijk bij NV en BV  NV moet maatschappelijk bij NV en BV
geplaatst kapitaal minimaal 20% zijn van
maatschappelijk kapitaal
Notariskosten zijn hoog Notariskosten zijn laag

Aandelen op naam moeten in aandeelhouderregister staan met de volgende
vereisten:
 Naam aandeelhouder
 Hoeveel aandelen aandeelhouder in bezit heeft
 Door welk rechtsfeit en welke datum hij de aandelen heeft verkregen