Samenvatting VOS experimenteel onderzoek UU – cijfer 7,01

HOORCOLLEGE 4 – EXPERIMENTEEL ONDERZOEK – MEERWEG ANOVA
Groepen onderscheiden, zijn ze verschillend in de afhankelijke variabele?; voorbeeld
opvoedingsstress



Onderwerpen

- Padmodellen
- Meerwerg ANOVA
o Beschrijvende statistieken
o Gemiddeldendiagram
- Hoofd- en interactie-effecten
- Toetsing effecten
- F-ratio
- Effectgrootte
- Post hoc toetsen
- ANOVA als regressieanalyse
o Dummyvariabelen
- Assumpties



Padmodellen

Multipele regressie-model

Multipele lineaire regressie

- Eén afhankelijke variabele (Y)
o Meetniveau: minimaal interval
- Meer dan één predictor (X1, X2, …)
o Meetniveau: minimaal interval (X1) of dichotoom (X2)



Padmodel MLR



Modelvergelijking




Moderatie-model

Moderatie

- Eén afhankelijke variabele (Y)
o Meetniveau: minimaal interval

, - Eén predictor (X)
o Meetniveau: minimaal interval
- Eén moderator (M)
o Meetniveau: minimaal interval of nominaal (dichotoom)
o M is van invloed op X en Y – interactie- effect, representeert het effect van
M op de relatie van X op Y.



Padmodellen




Bij moderatieanalyse: expliciet de vraag, is er een derde variabele M die van invloed is op
de relatie X op Y



Mediatie-model

Mediatie

- Eén afhankelijke variabele (Y)
o Meetniveau: minimaal interval
- Eén predictor (X)
o Meetniveau: minimaal interval of dichotoom
- Eén mediator (M)
o Meetniveau: minimaal interval of ratio
- Meditatie zit tussen X en Y in.



Padmodellen




De vraag: is de relatie tussen X en Y gedeeltelijk of volledig door M gemedieerd wordt.

,ANOVA-model

Eenweg ANOVA Padmodel

- Eén afhankelijke variabele (Y)
- Eén factor (ANOVA)



Meerweg ANOVA Padmodel

- Eén afhankelijke variabele (Y)
- Meer dan één factor (X1, X2,…)




NB. Bij variantieanalyse heet onafhankelijke variabele een factor, bij regressieanalyse een
predictor.

Het aantal factoren geeft aan welke factor ding we moeten gebruiken, eenweg, tweeweg
of drieweg..



Meerweg ANOVA

Meerweg ANOVA

Onderzoeksvraag

- Verschillende groepen gebaseerd op meer dan één factor (bijvoorbeeld wel of niet
training, lager of hogere sociale economische..) op het gemiddelde van een
variabele Y?

Meetniveau variabelen

- Afhankelijke variabele (Y): minimaal interval
- Onafhankelijke variabelen (X1, X2, …): nominaal met a categorieën

Model

- We vergelijken de gemiddelden van Y voor de te onderscheiden groepen
 Gemiddeldenmodel

Passende analysetechniek

 Variantieanalyse = (meerweg ANOVA) = factorial ANOVA
 Verschillende spreidingen onderscheiden; of groepen verschillend



Doel meerweg ANOVA

Onderzoeksvraag

, - Verschillen groepen gebaseerd op meer dan één factor op het gemiddelde van
een variabele Y?



Doelen analyse

- Beschrijven van verschillen tussen en binnen groepen
- Toetsen hypothesen over verschillen tussen groepen (effecten)
- Kwantificeren van verschillen (effectgrootte)
- Kwalificeren van verschillen (klein, middelmatig, groot)
- Voorspellen van iemands waarde met model
o Puntschatting
o Intervalschatting (voorkeur van docent)



Voorbeeld Sesamstraat

Voorbeeld Kennis van getallen

Onderzoeksvraag

Verschillen groepen gebaseerd op leeftijd en sekse in hun kennis van getallen?

Afhankelijke variabele

- Prenumb (kennis van getallen)

Factoren

- Age3 (leeftijd)
o 1 = jong = jonger dan 47 maanden
o 2 = midden = tussen 47 en 58 maanden
o 3 = oud = ouder dan 58 maanden
- Sex (sekse)
o 1 = jongen
o 2 = meisje

Padmodel voorbeeld