Beschouwing
Toetsing van:
Privacy
HBR-2-OM-18-FA
Hogeschool Leiden Opleiding HBO-Rechten
Sanne de Hoogh (1152961) Docent: De heer G. Swemmelaar
Klas Re_2F Reguliere kans
Collegejaar 2, blok 4
Tooi(o)verstrekking?
, Het waarborgen van de openbare orde is een belangrijke taak van de politie. 1 Om rellen en escalaties
bij demonstraties te voorkomen, verkrijgt de politie van het Team Openbare Orde Inlichtingen
(hierna: TOOI) informatie over personen die mogelijk betrokken kunnen raken bij ongeregeldheden,
zogeheten ‘tooiverstrekkingen’.2 Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens (hierna: AP) gaat deze
informatieverzameling echter verder dan de wet toestaat. Deze werkwijze roept vragen op over de
balans tussen veiligheid en privacy; hoewel informatieverzameling kan bijdragen aan het voorkomen
van verstoringen, kan het tegelijkertijd een inbreuk vormen op de persoonlijke levenssfeer. 3
Dimensies van privacy
De werkzaamheden van het TOOI kunnen verschillende dimensies van privacy raken. De artikelen
die betrekking hebben op de genoemde privacydimensies worden toegelicht onder het kopje
‘Juridische grondslag’.
Vooral de informationele privacy staat onder druk. Informationele privacy is het recht op
bescherming van persoonsgegevens en persoonlijke informatie. 4 De politie heeft hier veel mee te
maken, omdat zij persoonsgegevens verzamelt, opslaat en analyseert. Het TOOI verzamelt
informatie over mogelijke ordeverstoorders. Volgens de AP werden hierbij ook bijzondere
persoonsgegevens, zoals politieke voorkeur, religie en seksuele geaardheid, geregistreerd. Daardoor
kreeg het team niet alleen inzicht in het gedrag, maar ook in persoonlijke kenmerken die een beeld
van iemands privéleven kunnen geven. Dit vergroot de impact op de informationele privacy. 5
De ruimtelijke privacy lijkt in deze casus minder relevant. Deze privacydimensie heeft betrekking op
het recht om zich in een fysieke ruimte terug te trekken zonder ongewenste inmenging. De
rechtsregel die hierbij hoort beschermt dit door regels te stellen aan het binnentreden van
woningen.6 Uit het artikel blijkt niet dat het TOOI woningen binnentreedt of huiszoekingen uitvoert.
Daarom is geen directe inbreuk op de ruimtelijke privacy vastgesteld. Wel kan het registreren van
iemands aanwezigheid op bepaalde locaties een inbreuk vormen. 7
Ook de vertrouwelijkheid van communicatie kan beperkt worden geraakt. Deze privacydimensie
beschermt communicatie, zoals brieven, telefoongesprekken, e-mails en berichtenverkeer. 8 Hoewel
niet blijkt dat het TOOI communicatie onderschept, gebruikt het team wel burgerinformanten om
informatie over personen te verzamelen. Hierdoor kan indirect informatie over de contacten worden
verkregen.9
Juridische grondslag
Informationele privacy houdt in dat persoonsgegevens niet zomaar mogen worden verzameld,
opgeslagen, gebruikt of gedeeld zonder een geldige wettelijke grondslag. Deze vorm van privacy
wordt onder meer beschermd door artikel 10 van de Grondwet. 10
1
‘Kerntaken politie’, politie.nl.
2
‘Wat is Team Openbare Orde Inlichtingen (TOOI)?’, politie.nl.
3
Quekel 2026.
4
Engelfriet 2012.
5
Quekel 2026.
6
‘Privacy’, justitia.nl.
7
Quekel 2026.
8
‘Privacy’, justitia.nl.
9
Quekel 2026.
10
‘Privacy’, justitia.nl.
Toetsing van:
Privacy
HBR-2-OM-18-FA
Hogeschool Leiden Opleiding HBO-Rechten
Sanne de Hoogh (1152961) Docent: De heer G. Swemmelaar
Klas Re_2F Reguliere kans
Collegejaar 2, blok 4
Tooi(o)verstrekking?
, Het waarborgen van de openbare orde is een belangrijke taak van de politie. 1 Om rellen en escalaties
bij demonstraties te voorkomen, verkrijgt de politie van het Team Openbare Orde Inlichtingen
(hierna: TOOI) informatie over personen die mogelijk betrokken kunnen raken bij ongeregeldheden,
zogeheten ‘tooiverstrekkingen’.2 Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens (hierna: AP) gaat deze
informatieverzameling echter verder dan de wet toestaat. Deze werkwijze roept vragen op over de
balans tussen veiligheid en privacy; hoewel informatieverzameling kan bijdragen aan het voorkomen
van verstoringen, kan het tegelijkertijd een inbreuk vormen op de persoonlijke levenssfeer. 3
Dimensies van privacy
De werkzaamheden van het TOOI kunnen verschillende dimensies van privacy raken. De artikelen
die betrekking hebben op de genoemde privacydimensies worden toegelicht onder het kopje
‘Juridische grondslag’.
Vooral de informationele privacy staat onder druk. Informationele privacy is het recht op
bescherming van persoonsgegevens en persoonlijke informatie. 4 De politie heeft hier veel mee te
maken, omdat zij persoonsgegevens verzamelt, opslaat en analyseert. Het TOOI verzamelt
informatie over mogelijke ordeverstoorders. Volgens de AP werden hierbij ook bijzondere
persoonsgegevens, zoals politieke voorkeur, religie en seksuele geaardheid, geregistreerd. Daardoor
kreeg het team niet alleen inzicht in het gedrag, maar ook in persoonlijke kenmerken die een beeld
van iemands privéleven kunnen geven. Dit vergroot de impact op de informationele privacy. 5
De ruimtelijke privacy lijkt in deze casus minder relevant. Deze privacydimensie heeft betrekking op
het recht om zich in een fysieke ruimte terug te trekken zonder ongewenste inmenging. De
rechtsregel die hierbij hoort beschermt dit door regels te stellen aan het binnentreden van
woningen.6 Uit het artikel blijkt niet dat het TOOI woningen binnentreedt of huiszoekingen uitvoert.
Daarom is geen directe inbreuk op de ruimtelijke privacy vastgesteld. Wel kan het registreren van
iemands aanwezigheid op bepaalde locaties een inbreuk vormen. 7
Ook de vertrouwelijkheid van communicatie kan beperkt worden geraakt. Deze privacydimensie
beschermt communicatie, zoals brieven, telefoongesprekken, e-mails en berichtenverkeer. 8 Hoewel
niet blijkt dat het TOOI communicatie onderschept, gebruikt het team wel burgerinformanten om
informatie over personen te verzamelen. Hierdoor kan indirect informatie over de contacten worden
verkregen.9
Juridische grondslag
Informationele privacy houdt in dat persoonsgegevens niet zomaar mogen worden verzameld,
opgeslagen, gebruikt of gedeeld zonder een geldige wettelijke grondslag. Deze vorm van privacy
wordt onder meer beschermd door artikel 10 van de Grondwet. 10
1
‘Kerntaken politie’, politie.nl.
2
‘Wat is Team Openbare Orde Inlichtingen (TOOI)?’, politie.nl.
3
Quekel 2026.
4
Engelfriet 2012.
5
Quekel 2026.
6
‘Privacy’, justitia.nl.
7
Quekel 2026.
8
‘Privacy’, justitia.nl.
9
Quekel 2026.
10
‘Privacy’, justitia.nl.
