TG 1.2 bronnen gezondheidsrecht
Wat is recht?
Recht gaat om rechtvaardigheid (normen+waarden) morele waarden
- Bestaat uit regels om chaos te voorkomen
- Rechtsbeginselen geven betekenis aan rechtsregels. (bijv. vertrouwensbeginsel:
verwachtingen beschermd)
Recht is object van rechtsgeleerdheid
1. Rechtsregels
2. Rechtsbeginselen
Functie
1. Oordeling door bijv regels
2. Correctie of handhaving
3. Morele en culturele waarde
4. Geschilbeslechting
5. Regelend
- Maatschappelijke ontwikkeling - ruimte vooruitgang
- Veiligheid - bescherming kwetsbare
- Zekerheid en voorspelbaarheid
Eigenschappen recht
- Rechtsfiguren: aanbod, overeenkomst, besluit
- Redeneren en consistentie
- Weinig statistiek
- Interpretatie, taalgerichtheid
- Fundament rechtsbeginselen vs bottum-ups (casus)
Wat zijn rechtsbeginselen
Er is geen bestaande wet aanwezig, rechtsbeginselen geven betekenis aan rechtsregels. Denk
aan vertrouwensbeginsel, gelijkheidsbeginsel etc.
Indeling van het recht
1. Nationaal
a. Alle wetten + verdragen NL vastgesteld
b. Publiek (staat)
c. Privaat (tussen burgers onderling)
2. Internationaal
a. Tussen staten → staat, bestuur en strafrecht
b. Privaat (tussen burgers onderling) → burger en civielrecht
3. Supernationaal
Nationale rechtsorde ieder verbindende bepalen. Verdragen= publieke overeenkomst staten
,Soorten recht
1. Staatsrecht
a. Inrichting en bevoegdheden staat (bevoegdheden en waterschappen)
b. Grondrechten formuleren
c. Organieke wetten
2. Bestuursrecht (administratief)
a. Regels overheid in verkeer met burger in acht nemen
b. Hoe omgaan met burger
c. Algemene wet bestuursrecht (Awb) → hoe besluiten nemen en voorbereiden
3. Strafrecht
a. Handhaving orde, bescherming maatschappij
b. Welke gedragingen strafbaar + straf
c. Wetboek van Strafboek
4. Privaatrecht
a. Verhouding tussen personen (natuur en rechtspersoon)
b. Ondernemingen, verenigingen → rechtspersoon
c. Burgerlijk Wetboek BW
Zorgverlening Recht
- Tussen patiënt en zorgaanbieder
- Geneeskunde Overeenkomst, WIDPIG etc
Zorgverzekeringsrecht
- Tussen patiënt en zorgverzekeraar
- Langdurige zorg, zorgverzekeringswet, wet toelating zorginstelling etc
Zorg Financieringsrecht
- Tussen verzekeraar en zorgaanbieder
- Zorgverzekeringswet, Langdurige zorg, BW
Rechtsbronnen:
Positief recht= welke regels op bepaald moment en land gelden
1. Rechtsbeginselen
- Als er geen regels of wetten zijn
- Gelijkheidsbeginsel, recht toegang zorg
- Geen logische structuur en geen maatstaf
- Direct geen effect menselijke gedragen
- Zin en betekenis rechtsregels
2. Wetten
- Door regering en parlement
- Voorschriften die zijn aangeboden zijn verordeningen (detaillering onderwerp)
- Wet formele zin → algemene maatregel bestuur → ministeriële regeling → provinciale
verordening → gemeentelijke verordening
3. Volkenrechtelijke verdragen en besluiten
- Gedragscode (geen oorlog)
- Organisatie erbij geroepen (EU en VN) en nemen speciale bevoegdheid over
- Mensenrechten
, - EVRM, IVBPR, IVESCR, AVG
4. Jurisprudentie
- Rechterlijke oordelen over toepasselijk wettelijke verdragen die na aanleiding concrete
beslissing wordt geformuleerd → uitspraak rechter
- Hoe wet wordt uitgelegd in specifieke situatie
- Interpretatie van wetgeving
5. Gewoonte
6. richtlijnen, protocollen, gedragsregels, verenigingsregels
7. Doctrine, uitleg rechtsregel
College aantekeningen
Aanpak casus:
1. Toestemming nodig?
a. Informed consent (familie, buiten bewustzijn)
b. Proxy informed consent
c. Consent independent physician
d. Deferred consent (patiënt alleen intensive care, spoed, persoon ten goede)
2. Zoek databanken (wetten en literatuur)
3. Geen info overige sites dan COMO (zelfstandig bestuursorgaan)
Fundamentele rechten
- Respect privacy
- Respect fysieke en mentale integriteit
- Niet absoluut
- Subsidiariteitsvereiste: minst ingrijpende middel wordt ingezet doel bereiken
- Proportionaliteitsvereiste: redelijke verhouding doel en ingezette middel
Bronnen:
- wetten.overheid.nl
- Eur-lex.nl
- Pubmed.cov
- Legalintelligence
- HUDOC.nl
De AVG zorgt niet voor harmonisatie. Het geeft advies aan EU-lidstaten om alternatieve
procedures wettelijk te regelen
Rechten- Rechtsbronnen
Antwoord geven op een Casus
1. Doorzoek de wetten die van toepassing zijn
2. Lees literatuur
3. Bekijk overige rechtsbronnen
1. Doorzoek de wetten die van toepassing zijn
- welke onderwerpen zijn er aan de gang
- 1e wat je doet is toestemming vragen
- Informed consent (familie, bij buiten bewustzijn)
- Proxy informed consent
, - Consent independent physician
- Deferred consent (patiënt alleen op intensive care, alleen bij spoed of het moet
de persoon ten goede komen)
Fundamentele rechten
- Respect voor privacy
- Respect voor fysieke en mentale integriteit
→ niet absoluut want:
1. Subsidiariteitsvereiste: minst ingrijpende middel worden ingezet om bepaald doel te
bereiken.
2. Proportionaliteitsvereiste: redelijke verhouding tussen doel en ingezette middelen.
2. Literatuur
- In wetten boek staan alle wetten maar deze staan ook op wetten.overheid.nl
3. Overige rechtsbronnen
- Eur-lex (Europese wetten databank)
- Pubmed.cov (Medische kwesties voor artsen, beleidsmakers etc
- Legalintelligence (juridische literatuur)
- como (houd weinig rekening met fundamentele rechten als privacy
- HUDOC.nl en rechtspraak.nl (uitspraken)
De avg zorgt niet voor harmonisatie, er is dan ook een advies aan EU-lidstaten om alternatieve
toestemmingsprocedures wettelijk te regelen. → conclusie onderzoek privacywet
Nationaal:
When is emergency research allowed without prior informed consent?
→ eerst doorzoeken databanken. Geen info? ga dan naar COMO dit is een zelfstandig
bestuursorgaan dat soms wel info heeft.
Conclusie:
Onderzoekers bepalen een redelijke termijn en reeds verzamelde onderzoeksgegevens mogen na
overlijden zonder toestemming van nabestaande worden gebruikt.
→ Het liefst wil je geen specifieke termijn door een jurist vastgesteld hebben, want dan zit je er aan
vast en kunnen gegevens verloren gaan.
Casus: mag je nu deze persoon onderzoeken:
Er is geen duidelijk antwoord. In het belang van wetenschappelijk onderzoek maken de wetten in dit
geval ruimte. Wet geeft mogelijkheid om handelingen te verrichten bij spoedonderzoek. In deze
casus is er sprake van spoed. Familie bereiken in de nacht is moeilijk en emotioneel. Het gaat erom
wat de persoon zelf had gewild en dat kan hij nu zelf niet aangeven. Maar weet je de mening van je
naaste over wetenschappelijk onderzoek? Je kunt de toestemming niet krijgen , dus je begint met je
onderzoek. Je hebt wel goedkeuring nodig voor uitgestelde toestemming. Kijk altijd verder dan je
neus lang is. Zeg niet zomaar ja tegen dit onderzoek!
→ lees ook aantekeningenschrift 1.3 TG en 3.5 TG