Praktijkexamen B1-K1-W6 | Crisissituaties | MBO Zaak | 2025/26

Examen B1-K1-W6




____________________________________________________________________

Praktijkexamen : Handelt in onvoorziene en/of crisissituaties
Naam : XXXX
Opleiding : Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg (online)
Cohort : 1 juni 2025
Stagebedrijf : XXXX

,Inhoudsopgave
Inleiding.......................................................................................................3
Procedures & signaleringsplan.....................................................................4
Observatie cliënt..........................................................................................6
Grenzen bewaken en veiligheid................................................................8
Helpende interventies...............................................................................9
Beschrijving van de situatie.......................................................................10
Uitvoering interventies en communicatie...............................................11
Evaluatie & reflectie...................................................................................13
Evaluatie met betrokken.........................................................................13
Reflectie op eigen handelen....................................................................15
Bronvermelding..........................................................................................16

,Inleiding
Voor de opleiding Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg niveau 4 aan de MBOzaak
werk ik aan de examenopdracht B1-K1-W6: handelt in onvoorziene en/of crisissituaties. In
deze examenopdracht staat centraal hoe ik als begeleider professioneel handel tijdens een
onverwachte ofe situatie met een cliënt, waarbij veiligheid, communicatie, observatie en
methodisch handelen van groot belang zijn.

Tijdens mijn stage bij XXXX ondersteun ik cliënten met ondersteuningsvragen binnen een
kleinschalige woonvoorziening. Hierbij kan het voorkomen dat cliënten door spanning,
overprikkeling of andere factoren gedrag laten zien dat kan leiden tot crisissituaties. Als
persoonlijk begeleider in opleiding is het belangrijk dat ik dergelijke situaties tijdig signaleer,
communiceer met collega’s, risico’s inschat, de-escalerend handel en werk aan de hand van
het cliëntplan, signaleringsplan en de richtlijnen van XXXX.

In dit verslag beschrijf ik een onvoorziene situatie met cliënt C, waarbij sprake was van
oplopende spanning en verbaal agressief gedrag. Ik licht toe welke signalen zichtbaar waren,
welke interventies zijn toegepast en hoe ik heb gehandeld om verdere escalatie te
voorkomen. Daarnaast verantwoord ik mijn handelen aan de hand van de theorie, zoals de-
escalatietechnieken, agressieregulatie en communicatieve vaardigheden. Tot slot evalueer en
reflecteer ik op mijn eigen handelen en beschrijf ik welke leerpunten ik meeneem voor
toekomstige onvoorziene en/of crisissituaties.




3

,Procedures & signaleringsplan
Binnen XXXX staat de veiligheid van cliënten en medewerkers altijd centraal, wordt er veel
waarde gehecht om agressie te voorkomen en is het van essentieel belang om te allen tijden
de-escalerend te handelen. Er kunnen zich situaties voordoen die uit de hand kunnen lopen
en hier dient het personeel adequaat op te reageren om de veiligheid van de cliënten en
medewerkers maximaal te kunnen waarborgen. Voor onvoorziene en/of crisissituaties zijn er
binnen XXXX procedures en duidelijke afspraken. Bij agressie wordt een protocol gehanteerd
met algemene aandachtspunten. Er wordt uitgelegd hoe om te gaan met agressie en
specifieke afspraken binnen XXXX worden benoemd.

Algemene aandachtpunten bij (eventuele) agressieve situaties
 Binnen XXXX staat veiligheid van cliënten en medewerkers altijd centraal.
 Tijdens crisissituaties wordt van medewerkers verwacht dat zij kalm en professioneel
handelen om verdere escalaties te voorkomen.
 Medewerkers reageren op agressief gedrag op een professionele en de-escalerende
manier.
 Bij de begeleiding van cliënten is voorspelbare en duidelijke communicatie belangrijk.
 Cliënten aanspreken op ongewenst gedrag en verwachtingen richting cliënten
uitspreken.

Afspraken & procedures
 Binnen de organisatie zijn afspraken opgesteld over het omgaan met
frustratieagressie. Bij deze vorm van agressie ontstaat het gedrag vanuit emoties,
zoals boosheid, angst of frustratie. Het belangrijkste hierbij is dat de cliënt zich
gehoord wil worden en zich serieus genomen voelt. Zodra de cliënt dit ervaart zal de
agressie verminderen.
 Bij frustratieagressie krijgt de cliënt eerst de ruimte om emoties te uiten, waarna de
begeleiding actief luistert en samenvat om spanning te verminderen.
 Van medewerkers wordt verwacht dat zij rustig en professioneel blijven handelen,
zodat de agressie niet persoonlijk wordt. We moeten actief luisteren, aandacht geven
en betrokkenheid tonen. De begeleiding erkent emoties van de cliënt en benoemt
wat zichtbaar is om de cliënt het gevoel te geven serieus genomen te worden.
Daarnaast ga je niet in discussie met de cliënt en stel je grenzen indien nodig. Je moet
duidelijk zijn wat je wel en niet kan betekenen voor de cliënt en maak goede
afspraken met de cliënt.
 Binnen XXXX worden duidelijke grenzen gesteld aan agressief gedrag.
 Bij agressie richting personeel en-of mede-cliënten wordt cliënt verzocht om naar
eigen appartement te gaan.
 Na incident met agressie wordt altijd een gesprek gevoerd met de betrokken cliënt,
bij minder jarige cliënten worden de ouders/voogd op de hoogte gesteld
 Na afloop van een incident wordt de situatie objectief gerapporteerd in het ECD en
verwerkt via een MIC-melding volgens protocol.
 Medewerkers kunnen gebruik maken van een decktelefoon met alarmfunctie om
ondersteuning te vragen bij noodsituaties.




4