Examen B1-K1-W3
____________________________________________________________________
Praktijkexamen : Ondersteund de cliënt bij wonen en huishouden
Naam : XXXX
Opleiding : Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg (online)
Cohort : 1 juni 2025
Stagebedrijf : XXXXX
,Inhoudsopgave
Inleiding.......................................................................................................................................3
Beschrijving cliënt........................................................................................................................4
Beschrijving van de leefomgeving...........................................................................................4
Behoeften, mogelijkheden en krachten van de cliënt.................................................................5
Ondersteuning bij de taken..........................................................................................................6
Ondersteuning bij koken..........................................................................................................6
Ondersteuning bij wassen........................................................................................................9
Bronvermelding.........................................................................................................................11
Bijlagen.......................................................................................................................................12
Bijlage 1..................................................................................................................................13
Bijlage 2..................................................................................................................................14
,Inleiding
Voor de opleiding Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg niveau 4 aan de MBOzaak werk ik aan
de examenopdracht B1-K1-W3: ondersteunt de cliënt bij wonen en huishouden. In deze opdracht
staat het ondersteunen van een cliënt bij taken op het gebied van wonen en huishouden centraal, met
als doel het vergroten van de zelfredzaamheid en het stimuleren van de eigen regie.
Ik loop stage bij XXXXX. Dit is een organisatie die jongeren een kleinschalige woonomgeving biedt
wanneer thuis wonen niet meer mogelijk is. Binnen deze organisatie wordt gewerkt met duidelijke
afspraken en een vaste dagelijkse structuur. Deze structuur helpt jongeren bij het ontwikkelen van
stabiliteit, overzicht en zelfstandigheid. Begeleiders ondersteunen jongeren op verschillende
leefgebieden, zoals zelfzorg, financiën, huishouden en sociale vaardigheden.
In deze examenopdracht staat het ondersteunen van één cliënt centraal binnen het leefgebied wonen
en huishouden. Het gaat om een 19-jarige cliënt met een licht verstandelijke beperking en bijkomende
problematiek, die ondersteuning nodig heeft bij het uitvoeren van huishoudelijke taken.
Tijdens de uitvoering van de examenopdracht maak ik gebruik van verschillende
begeleidingsmethodieken die aansluiten bij de ondersteuningsbehoefte van de cliënt.
Het verslag is als volgt opgebouwd: eerst beschrijf ik de cliënt en zijn leefomgeving. Vervolgens breng
ik de behoeften, mogelijkheden en krachten van de cliënt in kaart. Daarna licht ik toe welke taken en
werkzaamheden er zijn en hoe ik de cliënt heb ondersteund bij de gekozen taken koken en wassen.
Tot slot beschrijf ik hoe ik heb bijgedragen aan een veilige en prettige leefomgeving.
3
,Beschrijving cliënt
Voor deze examenopdracht heb ik ondersteuning geboden aan cliënt Z. Cliënt Z is een 19-jarige
jongen met een licht verstandelijke beperking. Daarnaast is er bij hem sprake van ADHD en een
autismespectrumstoornis. Cliënt Z heeft in zijn verleden verschillende ingrijpende gebeurtenissen
meegemaakt, waaronder een instabiele thuissituatie en meerdere hulpverleningstrajecten. Deze
ervaringen hebben invloed gehad op zijn gedrag en ontwikkeling. Hij kan daardoor angstig en onzeker
zijn en reageert soms boos of opstandig wanneer hij situaties niet begrijpt of zich onveilig voelt. Cliënt
Z heeft veel behoefte aan structuur, duidelijkheid en voorspelbaarheid 1. In de communicatie met
cliënt Z is het belangrijk om korte en eenvoudige zinnen te gebruiken. Vanwege zijn beperking heb ik
gebruik gemaakt van de LSD-methode1. LSD staat voor Luisteren, Samenvatten en Doorvragen en is
een effectieve gesprektechniek voor de begeleiding van mensen met een Licht Verstandelijke
Beperking (LVB). Deze gesprekstechniek biedt de cliënt structuur en emotionele veiligheid. De cliënt
voelt zich serieus genomen, wat helpt om vertrouwen op te bouwen en misverstanden voorkomt.
Door het samen te vatten en door te vragen check ik of de cliënt het heeft begrepen 3.
Ondanks de beperkingen van cliënt Z heeft hij ook verschillende krachten. Cliënt Z wil graag
zelfstandig zijn en vindt het belangrijk om eigen keuzes te maken. Met duidelijke begeleiding kan de
cliënt praktische taken uitvoeren en hiervan leren om zich verder te ontwikkelen. Cliënt Z reageert
goed op een rustige en positieve benadering. Tijdens het observeren van de cliënt met individuele
begeleidingsmomenten heb ik gezien dat de cliënt verzorgd overkomt. Hij hecht veel waarde aan
persoonlijke hygiëne en zorgt ervoor dat hij dagelijks doucht, schone kleding draagt en zijn tanden
poetst. Dit laat zien dat de cliënt bepaalde vaardigheden op het gebied van zelfzorg zelfstandig kan
uitvoeren. Dit is een belangrijke kracht van de cliënt.
Voor mij als begeleider betekent dit dat ondersteuning moet aansluiten bij zijn niveau, met duidelijke
structuur, stappenplan en aandacht voor veiligheid en prikkelreductie. Hierbij is het belangrijk om zijn
eigen regie te stimuleren en hem succeservaringen te laten opdoen.
Beschrijving van de leefomgeving
Cliënt Z beschikt over een eigen appartement. In dit appartement heeft hij een eigen woon- en
slaapkamer en een klein keukentje waar hij zelfstandig of met begeleiding kan koken. Voor bepaalde
huishoudelijke taken, zoals het wassen van kleding, maakt hij gebruik van de gezamenlijke wasruimte
binnen de woonvoorziening waar een wasmachine en een droger aanwezig zijn. Het appartement van
Cliënt Z ziet er over het algemeen netjes uit. Alle spullen hebben een logische vaste plek, wat zorgt
voor overzicht en structuur. Dit is belangrijk voor cliënt Z, omdat hij hierdoor zijn spullen makkelijker
kan vinden en minder snel onrust ervaart. Cliënt Z pakt zijn huishoudelijke taken goed, af en toe moet
hij eraan herinnerd worden. Hierin heeft hij weinig begeleiding in nodig. Cliënt Z houdt de keuken
goed bij, hij zorgt ervoor dat de wasbak niet uitpuilt met vuile vaat en dat het er opgeruimd uitziet.
Cliënt Z doet wekelijks de was.
1
Cliëntplan Z, XXXXX
1 MBOZaak
4
____________________________________________________________________
Praktijkexamen : Ondersteund de cliënt bij wonen en huishouden
Naam : XXXX
Opleiding : Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg (online)
Cohort : 1 juni 2025
Stagebedrijf : XXXXX
,Inhoudsopgave
Inleiding.......................................................................................................................................3
Beschrijving cliënt........................................................................................................................4
Beschrijving van de leefomgeving...........................................................................................4
Behoeften, mogelijkheden en krachten van de cliënt.................................................................5
Ondersteuning bij de taken..........................................................................................................6
Ondersteuning bij koken..........................................................................................................6
Ondersteuning bij wassen........................................................................................................9
Bronvermelding.........................................................................................................................11
Bijlagen.......................................................................................................................................12
Bijlage 1..................................................................................................................................13
Bijlage 2..................................................................................................................................14
,Inleiding
Voor de opleiding Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg niveau 4 aan de MBOzaak werk ik aan
de examenopdracht B1-K1-W3: ondersteunt de cliënt bij wonen en huishouden. In deze opdracht
staat het ondersteunen van een cliënt bij taken op het gebied van wonen en huishouden centraal, met
als doel het vergroten van de zelfredzaamheid en het stimuleren van de eigen regie.
Ik loop stage bij XXXXX. Dit is een organisatie die jongeren een kleinschalige woonomgeving biedt
wanneer thuis wonen niet meer mogelijk is. Binnen deze organisatie wordt gewerkt met duidelijke
afspraken en een vaste dagelijkse structuur. Deze structuur helpt jongeren bij het ontwikkelen van
stabiliteit, overzicht en zelfstandigheid. Begeleiders ondersteunen jongeren op verschillende
leefgebieden, zoals zelfzorg, financiën, huishouden en sociale vaardigheden.
In deze examenopdracht staat het ondersteunen van één cliënt centraal binnen het leefgebied wonen
en huishouden. Het gaat om een 19-jarige cliënt met een licht verstandelijke beperking en bijkomende
problematiek, die ondersteuning nodig heeft bij het uitvoeren van huishoudelijke taken.
Tijdens de uitvoering van de examenopdracht maak ik gebruik van verschillende
begeleidingsmethodieken die aansluiten bij de ondersteuningsbehoefte van de cliënt.
Het verslag is als volgt opgebouwd: eerst beschrijf ik de cliënt en zijn leefomgeving. Vervolgens breng
ik de behoeften, mogelijkheden en krachten van de cliënt in kaart. Daarna licht ik toe welke taken en
werkzaamheden er zijn en hoe ik de cliënt heb ondersteund bij de gekozen taken koken en wassen.
Tot slot beschrijf ik hoe ik heb bijgedragen aan een veilige en prettige leefomgeving.
3
,Beschrijving cliënt
Voor deze examenopdracht heb ik ondersteuning geboden aan cliënt Z. Cliënt Z is een 19-jarige
jongen met een licht verstandelijke beperking. Daarnaast is er bij hem sprake van ADHD en een
autismespectrumstoornis. Cliënt Z heeft in zijn verleden verschillende ingrijpende gebeurtenissen
meegemaakt, waaronder een instabiele thuissituatie en meerdere hulpverleningstrajecten. Deze
ervaringen hebben invloed gehad op zijn gedrag en ontwikkeling. Hij kan daardoor angstig en onzeker
zijn en reageert soms boos of opstandig wanneer hij situaties niet begrijpt of zich onveilig voelt. Cliënt
Z heeft veel behoefte aan structuur, duidelijkheid en voorspelbaarheid 1. In de communicatie met
cliënt Z is het belangrijk om korte en eenvoudige zinnen te gebruiken. Vanwege zijn beperking heb ik
gebruik gemaakt van de LSD-methode1. LSD staat voor Luisteren, Samenvatten en Doorvragen en is
een effectieve gesprektechniek voor de begeleiding van mensen met een Licht Verstandelijke
Beperking (LVB). Deze gesprekstechniek biedt de cliënt structuur en emotionele veiligheid. De cliënt
voelt zich serieus genomen, wat helpt om vertrouwen op te bouwen en misverstanden voorkomt.
Door het samen te vatten en door te vragen check ik of de cliënt het heeft begrepen 3.
Ondanks de beperkingen van cliënt Z heeft hij ook verschillende krachten. Cliënt Z wil graag
zelfstandig zijn en vindt het belangrijk om eigen keuzes te maken. Met duidelijke begeleiding kan de
cliënt praktische taken uitvoeren en hiervan leren om zich verder te ontwikkelen. Cliënt Z reageert
goed op een rustige en positieve benadering. Tijdens het observeren van de cliënt met individuele
begeleidingsmomenten heb ik gezien dat de cliënt verzorgd overkomt. Hij hecht veel waarde aan
persoonlijke hygiëne en zorgt ervoor dat hij dagelijks doucht, schone kleding draagt en zijn tanden
poetst. Dit laat zien dat de cliënt bepaalde vaardigheden op het gebied van zelfzorg zelfstandig kan
uitvoeren. Dit is een belangrijke kracht van de cliënt.
Voor mij als begeleider betekent dit dat ondersteuning moet aansluiten bij zijn niveau, met duidelijke
structuur, stappenplan en aandacht voor veiligheid en prikkelreductie. Hierbij is het belangrijk om zijn
eigen regie te stimuleren en hem succeservaringen te laten opdoen.
Beschrijving van de leefomgeving
Cliënt Z beschikt over een eigen appartement. In dit appartement heeft hij een eigen woon- en
slaapkamer en een klein keukentje waar hij zelfstandig of met begeleiding kan koken. Voor bepaalde
huishoudelijke taken, zoals het wassen van kleding, maakt hij gebruik van de gezamenlijke wasruimte
binnen de woonvoorziening waar een wasmachine en een droger aanwezig zijn. Het appartement van
Cliënt Z ziet er over het algemeen netjes uit. Alle spullen hebben een logische vaste plek, wat zorgt
voor overzicht en structuur. Dit is belangrijk voor cliënt Z, omdat hij hierdoor zijn spullen makkelijker
kan vinden en minder snel onrust ervaart. Cliënt Z pakt zijn huishoudelijke taken goed, af en toe moet
hij eraan herinnerd worden. Hierin heeft hij weinig begeleiding in nodig. Cliënt Z houdt de keuken
goed bij, hij zorgt ervoor dat de wasbak niet uitpuilt met vuile vaat en dat het er opgeruimd uitziet.
Cliënt Z doet wekelijks de was.
1
Cliëntplan Z, XXXXX
1 MBOZaak
4
