Examen B1-K1-W2
____________________________________________________________________
Praktijkexamen : Ondersteunt de cliënt bij de zelfzorg
Naam : XXXXXX
Opleiding : Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg (online)
Cohort : 1 juni 2025
Stagebedrijf : XXXXXX
,Inhoudsopgave
Inleiding.......................................................................................................................................2
Beginsituatie, ondersteuningsvraag en doelen...........................................................................3
Ondersteuningsvraag van de cliënt.............................................................................................3
SMART-doelen..............................................................................................................................4
Plan van aanpak en begeleiding..................................................................................................5
Plan van aanpak...........................................................................................................................5
Begeleiding...................................................................................................................................6
Evaluatie & reflectie.....................................................................................................................8
Evaluatie.......................................................................................................................................8
Reflectie STARR-methode............................................................................................................8
Voorlichting................................................................................................................................10
Bronvermelding.........................................................................................................................11
1
,Inleiding
Voor de opleiding Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg aan de MBOzaak is één van
de examenopdrachten B1-K1-W2: ondersteunt de cliënt bij de zelfzorg. In het kader van deze
opdracht heb ik mijn examen uitgevoerd bij Passie voor Zorg.
XXXXXXX biedt een kleinschalige, stabiele woonomgeving en begeleiding aan jongeren die
extra ondersteuning nodig hebben. Met persoonlijke aandacht en een betrokken netwerk
wordt er samen gewerkt aan groei, zelfstandigheid en toekomstperspectief.
Tijdens deze opdracht heb ik een cliënt begeleid bij zijn persoonlijke verzorging. Hierbij stond
het ondersteunen en stimuleren van de zelfredzaamheid centraal. Door middel van
observaties, het opstellen van een ondersteuningsvraag, SMART-doelen en een plan van
aanpak heb ik methodisch gewerkt aan het verbeteren van de zelfzorg van de cliënt.
In dit verslag beschrijf ik de beginsituatie van de cliënt, de ondersteuningsvraag en de
gestelde doelen. Daarnaast licht ik toe hoe ik de begeleiding heb uitgevoerd en welke
methodieken en begeleidingsstijlen ik heb toegepast. Tot slot evalueer ik het proces en
reflecteer ik op mijn eigen handelen aan de hand van de STARR-methode.
,Beginsituatie, ondersteuningsvraag en doelen
Cliënt X is een jongen van 20 jaar met een licht tot matig verstandelijke beperking. Daarnaast
heeft hij ADHD en een autismespectrumstoornis, waardoor hij moeite heeft met
prikkelverwerking en sociale interacties. Cliënt X is van nature een angstige en onzekere
jongen die veel behoefte heeft aan structuur en duidelijkheid. Bij gebrek hieraan kan hij
boos, opstandig of grensoverschrijdend gedrag laten zien. Cliënt X heeft ondersteuning nodig
bij zelfzorg, plannen en organiseren. Met de juiste begeleiding en ondersteuning kan hij
nieuwe vaardigheden aanleren en zijn zelfredzaamheid vergroten.
Tijdens het observeren van cliënt X is het mij opgevallen dat cliënt X veel behoefte heeft aan
duidelijkheid en structuur. Als cliënt X voor gestructureerd wordt weet hij wat er gaat
gebeuren en wat er van hem verwacht wordt. Hier reageert hij positief op en werkt hij beter
mee met de begeleiding. Indien bepaalde dingen onduidelijk zijn voor cliënt X, merk ik dat hij
onrustig en gespannen wordt. Cliënt X heeft moeite met het reguleren van zijn emoties. Hij
kan bij frustratie snel boos reageren of gaan schelden. Ik merk als ik cliënt X op een rustige
manier benader en cliënt X eerst laat ventileren, dat hij sneller weer tot rust komt. Wat mij
ook is opgevallen dat cliënt X veel spullen heeft op zijn appartement, dit is weliswaar
geordend en overzichtelijk. Ik heb ook gemerkt dat hij vaak een volle wasmand met schone
kleding heeft, maar vaak uitstelt om dit te gaan vouwen en in zijn kledingkast te doen. Ik heb
gemerkt dat cliënt X regelmatig onverzorgd uitziet, zijn haar is warrig en zijn gezicht is
ongewassen, daarnaast ruikt hij onfris omdat hij niet dagelijks doucht en niet fris uit zijn
mond ruikt. Dit wordt ook bevestigd in gesprekken met collega’s.
Uit het cliëntplan en in de rapportage komt naar voren dat cliënt X op het gebied van hygiëne
te wensen overlaat. Hij doucht niet dagelijks en trekt vaak kleding van de vorige dag aan,
daarnaast poetst hij nauwelijks zijn tanden. Cliënt X drinkt veel suikerhoudende dranken, met
name cola en ranja. Cliënt X wordt eraan herinnerd, maar laat het na om het op te pakken.
Cliënt X heeft ondersteuning en structuur nodig, zodat hij op het gebied van hygiëne
vooruitgang kan boeken. Cliënt X heeft vanuit de begeleiding hulp nodig bij de dagelijkse
persoonlijke verzorging.
Ondersteuningsvraag van de cliënt
Ik heb met cliënt X de punten besproken waar hij moeite mee heeft. Cliënt X erkent dat hij
meer zou moeten doen op het gebied van persoonlijke verzorging, maar geeft aan hier
moeite mee te hebben om het dagelijks te doen. Cliënt X geeft aan dat de motivatie
ontbreekt en vaak geen tijd heeft, omdat hij te laat opstaat. Cliënt X zou ondersteuning
vanuit de begeleiding op prijs stellen, vooral als het gaat om motivatie.
Cliënt X zou het fijn vinden als dit routine voor hem zou worden. Samen hebben wij zijn
ondersteuningsvraag geformuleerd en dat is als volgt:
Ik wil hulp bij mijn dagelijkse persoonlijke verzorging, zoals douchen, schone kleding aan
en tandenpoetsen.
3
____________________________________________________________________
Praktijkexamen : Ondersteunt de cliënt bij de zelfzorg
Naam : XXXXXX
Opleiding : Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg (online)
Cohort : 1 juni 2025
Stagebedrijf : XXXXXX
,Inhoudsopgave
Inleiding.......................................................................................................................................2
Beginsituatie, ondersteuningsvraag en doelen...........................................................................3
Ondersteuningsvraag van de cliënt.............................................................................................3
SMART-doelen..............................................................................................................................4
Plan van aanpak en begeleiding..................................................................................................5
Plan van aanpak...........................................................................................................................5
Begeleiding...................................................................................................................................6
Evaluatie & reflectie.....................................................................................................................8
Evaluatie.......................................................................................................................................8
Reflectie STARR-methode............................................................................................................8
Voorlichting................................................................................................................................10
Bronvermelding.........................................................................................................................11
1
,Inleiding
Voor de opleiding Persoonlijk Begeleider Maatschappelijke Zorg aan de MBOzaak is één van
de examenopdrachten B1-K1-W2: ondersteunt de cliënt bij de zelfzorg. In het kader van deze
opdracht heb ik mijn examen uitgevoerd bij Passie voor Zorg.
XXXXXXX biedt een kleinschalige, stabiele woonomgeving en begeleiding aan jongeren die
extra ondersteuning nodig hebben. Met persoonlijke aandacht en een betrokken netwerk
wordt er samen gewerkt aan groei, zelfstandigheid en toekomstperspectief.
Tijdens deze opdracht heb ik een cliënt begeleid bij zijn persoonlijke verzorging. Hierbij stond
het ondersteunen en stimuleren van de zelfredzaamheid centraal. Door middel van
observaties, het opstellen van een ondersteuningsvraag, SMART-doelen en een plan van
aanpak heb ik methodisch gewerkt aan het verbeteren van de zelfzorg van de cliënt.
In dit verslag beschrijf ik de beginsituatie van de cliënt, de ondersteuningsvraag en de
gestelde doelen. Daarnaast licht ik toe hoe ik de begeleiding heb uitgevoerd en welke
methodieken en begeleidingsstijlen ik heb toegepast. Tot slot evalueer ik het proces en
reflecteer ik op mijn eigen handelen aan de hand van de STARR-methode.
,Beginsituatie, ondersteuningsvraag en doelen
Cliënt X is een jongen van 20 jaar met een licht tot matig verstandelijke beperking. Daarnaast
heeft hij ADHD en een autismespectrumstoornis, waardoor hij moeite heeft met
prikkelverwerking en sociale interacties. Cliënt X is van nature een angstige en onzekere
jongen die veel behoefte heeft aan structuur en duidelijkheid. Bij gebrek hieraan kan hij
boos, opstandig of grensoverschrijdend gedrag laten zien. Cliënt X heeft ondersteuning nodig
bij zelfzorg, plannen en organiseren. Met de juiste begeleiding en ondersteuning kan hij
nieuwe vaardigheden aanleren en zijn zelfredzaamheid vergroten.
Tijdens het observeren van cliënt X is het mij opgevallen dat cliënt X veel behoefte heeft aan
duidelijkheid en structuur. Als cliënt X voor gestructureerd wordt weet hij wat er gaat
gebeuren en wat er van hem verwacht wordt. Hier reageert hij positief op en werkt hij beter
mee met de begeleiding. Indien bepaalde dingen onduidelijk zijn voor cliënt X, merk ik dat hij
onrustig en gespannen wordt. Cliënt X heeft moeite met het reguleren van zijn emoties. Hij
kan bij frustratie snel boos reageren of gaan schelden. Ik merk als ik cliënt X op een rustige
manier benader en cliënt X eerst laat ventileren, dat hij sneller weer tot rust komt. Wat mij
ook is opgevallen dat cliënt X veel spullen heeft op zijn appartement, dit is weliswaar
geordend en overzichtelijk. Ik heb ook gemerkt dat hij vaak een volle wasmand met schone
kleding heeft, maar vaak uitstelt om dit te gaan vouwen en in zijn kledingkast te doen. Ik heb
gemerkt dat cliënt X regelmatig onverzorgd uitziet, zijn haar is warrig en zijn gezicht is
ongewassen, daarnaast ruikt hij onfris omdat hij niet dagelijks doucht en niet fris uit zijn
mond ruikt. Dit wordt ook bevestigd in gesprekken met collega’s.
Uit het cliëntplan en in de rapportage komt naar voren dat cliënt X op het gebied van hygiëne
te wensen overlaat. Hij doucht niet dagelijks en trekt vaak kleding van de vorige dag aan,
daarnaast poetst hij nauwelijks zijn tanden. Cliënt X drinkt veel suikerhoudende dranken, met
name cola en ranja. Cliënt X wordt eraan herinnerd, maar laat het na om het op te pakken.
Cliënt X heeft ondersteuning en structuur nodig, zodat hij op het gebied van hygiëne
vooruitgang kan boeken. Cliënt X heeft vanuit de begeleiding hulp nodig bij de dagelijkse
persoonlijke verzorging.
Ondersteuningsvraag van de cliënt
Ik heb met cliënt X de punten besproken waar hij moeite mee heeft. Cliënt X erkent dat hij
meer zou moeten doen op het gebied van persoonlijke verzorging, maar geeft aan hier
moeite mee te hebben om het dagelijks te doen. Cliënt X geeft aan dat de motivatie
ontbreekt en vaak geen tijd heeft, omdat hij te laat opstaat. Cliënt X zou ondersteuning
vanuit de begeleiding op prijs stellen, vooral als het gaat om motivatie.
Cliënt X zou het fijn vinden als dit routine voor hem zou worden. Samen hebben wij zijn
ondersteuningsvraag geformuleerd en dat is als volgt:
Ik wil hulp bij mijn dagelijkse persoonlijke verzorging, zoals douchen, schone kleding aan
en tandenpoetsen.
3
