Samenvatting preventie SL
Week 21: Gezondheid en ziekte
Wat is gezondheid:
Wat is gezondheid? Zowel fysiek, mentaal en op sociaal niveau uiterst
kunnen functioneren.
Voorkomen is beter dan genezen: niet alleen voor een individu maar ook
voor de maatschappij. In de zorg moeten moeilijke beslissingen genomen
worden: wie krijgt welke zorg en hoeveel mag het kosten?
Het effect van preventie en voorlichting is lastig te meten, hier liggen
uitdagingen.
Positieve gezondheidsmodellen:
WHO (1948):
“Een toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden en
niet louter het ontbreken van ziekte of gebrek.”
De Wereldgezondheidsorganisatie, de WHO (1948), heeft een zeer brede
en idealistische definitie van gezondheid geformuleerd, die gezondheid
omschrijft als ‘een toestand van compleet welbevinden op fysiek, mentaal
en sociaal niveau, en niet alleen de afwezigheid van ziekte’. Doordat
gezondheid werd beschreven als een toestand van volledig welbevinden,
werd echter onbedoeld medicalisering bevorderd, om dat ideaal maar te
bereiken. Volgens de definitie is bijna iedereen ziek en heeft medische
hulp nodig.
Huber (positieve gezondheid) (2014)
“het vermogen om zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het
licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven.”
Bij de definitie van Huber ligt er nadruk op het vermogen van mensen om
zich aan te passen en bij de WHO op de toestand van gezondheid. De
nieuwe definitie maakt het ook makkelijker aandacht te geven aan de
cliënt en hun vermogen om gezond te zijn. Patiënten beschreven hierbij
dat zij een ziektediagnose hadden, maar nog een groot potentieel aan
gezondheid.
Onderdelen positieve gezondheidsmodel van Huber:
Lichaamsfuncties (medische feiten, medische waarnemingen,
lichamelijk functioneren, klachten/pijn en energie);
1
, Mentaal welbevinden (cognitief functioneren, emotionele
toestand, eigenwaarde/zelfrespect, gevoel controle hebben
“manageability’’, zelfmanagement/eigen regie, veerkracht en je
situatie begrijpen);
Zingeving/spirituele dimensies (zingeving “meaningfulness”,
doelen/idealen nastreven, toekomstperspectief en acceptatie);
Kwaliteit van leven (kwaliteit van leven/welbevinden, geluk
beleven, genieten, ervaren gezondheid, lekker in je vel zitten,
levenslust en balans);
Sociaal maatschappelijk participeren (sociale/communicatieve
vaardigheden, sociale contacten, betekenisvolle relaties,
geaccepteerd worden, maatschappelijke betrokkenheid en
betekenisvol werk);
Dagelijks functioneren (Basis Algemene Dagelijkse
Levensverrichtingen “ADL”, instrumentele ADL, werkvermogen en
gezondheidsvaardigheden).
Waarom voldoet de definiete van WHO niet meer?: Te
idealistisch en statisch (toestand). Mensen worden ouder en
kampen met chronische ziekten – Medicalisering.
Nieuwe definitie: Flexibel, met veerkracht, mensen voelen
zich in hun kracht aangesproken i.p.v. ziekte.
Doel nieuwe definitie: Gezondheidsbevordering en preventie
i.p.v. alleen behandeling van ziekten.
Ilness, sickness en disease:
Ilness (first person perspective): Het ziektegevoel dat iemand heeft en
hoe iemand er naar kijkt, maar de artsen kunnen niks diagnosticeren en
de maatschappij ziet er niks van.
Sickness (social perspective) : Hoe iemand met zijn/haar ziekte en
klachten omgaat. Sickness is dus de maatschappelijke perceptie van een
ziekte of aandoening , en niet perse een medische aandoening. Denk
hierbij bijvoorbeeld aan ADHD of depressie (je bent niet echt ziek maar
voelt je wel rot). De maatschappij zie je wel als ziek maar de artsen
kunnen lichamelijk niks vinden/vaststellen.
Disease (professional perspective): De ziekte zoals wij die
constateren, de meetbare stoornis volgens de diagnose van de arts. Het is
door de artsen vast te stellen, maar je hoeft je niet altijd ziek te voelen.
2
Week 21: Gezondheid en ziekte
Wat is gezondheid:
Wat is gezondheid? Zowel fysiek, mentaal en op sociaal niveau uiterst
kunnen functioneren.
Voorkomen is beter dan genezen: niet alleen voor een individu maar ook
voor de maatschappij. In de zorg moeten moeilijke beslissingen genomen
worden: wie krijgt welke zorg en hoeveel mag het kosten?
Het effect van preventie en voorlichting is lastig te meten, hier liggen
uitdagingen.
Positieve gezondheidsmodellen:
WHO (1948):
“Een toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden en
niet louter het ontbreken van ziekte of gebrek.”
De Wereldgezondheidsorganisatie, de WHO (1948), heeft een zeer brede
en idealistische definitie van gezondheid geformuleerd, die gezondheid
omschrijft als ‘een toestand van compleet welbevinden op fysiek, mentaal
en sociaal niveau, en niet alleen de afwezigheid van ziekte’. Doordat
gezondheid werd beschreven als een toestand van volledig welbevinden,
werd echter onbedoeld medicalisering bevorderd, om dat ideaal maar te
bereiken. Volgens de definitie is bijna iedereen ziek en heeft medische
hulp nodig.
Huber (positieve gezondheid) (2014)
“het vermogen om zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het
licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven.”
Bij de definitie van Huber ligt er nadruk op het vermogen van mensen om
zich aan te passen en bij de WHO op de toestand van gezondheid. De
nieuwe definitie maakt het ook makkelijker aandacht te geven aan de
cliënt en hun vermogen om gezond te zijn. Patiënten beschreven hierbij
dat zij een ziektediagnose hadden, maar nog een groot potentieel aan
gezondheid.
Onderdelen positieve gezondheidsmodel van Huber:
Lichaamsfuncties (medische feiten, medische waarnemingen,
lichamelijk functioneren, klachten/pijn en energie);
1
, Mentaal welbevinden (cognitief functioneren, emotionele
toestand, eigenwaarde/zelfrespect, gevoel controle hebben
“manageability’’, zelfmanagement/eigen regie, veerkracht en je
situatie begrijpen);
Zingeving/spirituele dimensies (zingeving “meaningfulness”,
doelen/idealen nastreven, toekomstperspectief en acceptatie);
Kwaliteit van leven (kwaliteit van leven/welbevinden, geluk
beleven, genieten, ervaren gezondheid, lekker in je vel zitten,
levenslust en balans);
Sociaal maatschappelijk participeren (sociale/communicatieve
vaardigheden, sociale contacten, betekenisvolle relaties,
geaccepteerd worden, maatschappelijke betrokkenheid en
betekenisvol werk);
Dagelijks functioneren (Basis Algemene Dagelijkse
Levensverrichtingen “ADL”, instrumentele ADL, werkvermogen en
gezondheidsvaardigheden).
Waarom voldoet de definiete van WHO niet meer?: Te
idealistisch en statisch (toestand). Mensen worden ouder en
kampen met chronische ziekten – Medicalisering.
Nieuwe definitie: Flexibel, met veerkracht, mensen voelen
zich in hun kracht aangesproken i.p.v. ziekte.
Doel nieuwe definitie: Gezondheidsbevordering en preventie
i.p.v. alleen behandeling van ziekten.
Ilness, sickness en disease:
Ilness (first person perspective): Het ziektegevoel dat iemand heeft en
hoe iemand er naar kijkt, maar de artsen kunnen niks diagnosticeren en
de maatschappij ziet er niks van.
Sickness (social perspective) : Hoe iemand met zijn/haar ziekte en
klachten omgaat. Sickness is dus de maatschappelijke perceptie van een
ziekte of aandoening , en niet perse een medische aandoening. Denk
hierbij bijvoorbeeld aan ADHD of depressie (je bent niet echt ziek maar
voelt je wel rot). De maatschappij zie je wel als ziek maar de artsen
kunnen lichamelijk niks vinden/vaststellen.
Disease (professional perspective): De ziekte zoals wij die
constateren, de meetbare stoornis volgens de diagnose van de arts. Het is
door de artsen vast te stellen, maar je hoeft je niet altijd ziek te voelen.
2
