Medical Pharmacology & Therapeutics, 6th ed
Chapter 19; Opioid Analgesics and Management of Pain
Pijn en Perceptie
Pijn is hoog subjectief per individu en psychologische factoren bepalen in grote mate in
hoeverre men de pijn ervaart. Pijn kan acuut zijn waarbij het aanhoudt totdat de stimuli is
verdwenen, wat we de nociceptieve pijn noemen. Dit kan chronisch worden bij o.a. Lang
aanhoudende chronische weefselschade. Als de pijn op een gegeven moment door gaat zonder
stimuli noemen we het neuropathische pijn. De pijnstimuli gaan via 2 systemen door het CNS;
1. Fast Fibres: via de neospinothalamische route, op mechanische en thermale stimuli.
Deze pijn is erg scherp gelokaliseerd.
2. Slow Fibres: via de paleospinothalamische route, op chemische stimuli, slecht
gelokaliseerd.
Pijnstillende medicatie
NSAID’s en opiaten zijn de hoofdklassen van pijnmedicatie. Ze werken op verschillende plekken
in de pijn-transmissie routes.
NAIDS’s
Deze medicijnen blokkeren de perifere generatie van nociceptieve pijnstimuli. PGE’s verhogen
de Ca2+ en Na+ influx naar nociceptoren en verhogen de sensitiviteit voor thermale,
mechanische of chemische stimuli. Daarom remmen NSAID’s de productie van PGE’s via de
COX-1 en COX-2 systemen. De sensitiviteit wordt dus verminderd.
Opiaten
Geven hun effect via de specifieke receptoren die dicht gerelateerd zijn met de neuronale
routes die pijn doorgeven van de periferie naar het CNS. Ze werken op de spinal cord en het
limbische systeem en stimuleren de lange, descending, inhibiterende routes van de
middenhersenen naar de dorsale hoorn.
● Opiaten pijnstillers
Codeine, heroïne, fentanyl, methadon, morfine, oxycodon, tramadol
Werkingmechanisme
De hersenen produceren verschillende endogene opioïde peptide neurotransmitters, afkomstig
van POMC en PPE. Hieronder vallen de enkephalines, dynorphines, endorfines en
endomorfines. De postsynapthische acties remmen de neuronale depolarisatie en de
presynaptische acties remmen de afgifte van neurotransmitters.
Effecten op het CNS
- Pijnstilling
- Euphoria en dysphoria
- Respiratoire depressie: verminderde reactie op hoge Co2 waarden
- Suppressie van hoesten
- Braken
- Miosis
- Endocriene effecten: remming van de HPA-axis
Perifere effecten
- GI; Remming van het systeem met bijwerkingen van dien
- Cardiovasculair: -
Chapter 19; Opioid Analgesics and Management of Pain
Pijn en Perceptie
Pijn is hoog subjectief per individu en psychologische factoren bepalen in grote mate in
hoeverre men de pijn ervaart. Pijn kan acuut zijn waarbij het aanhoudt totdat de stimuli is
verdwenen, wat we de nociceptieve pijn noemen. Dit kan chronisch worden bij o.a. Lang
aanhoudende chronische weefselschade. Als de pijn op een gegeven moment door gaat zonder
stimuli noemen we het neuropathische pijn. De pijnstimuli gaan via 2 systemen door het CNS;
1. Fast Fibres: via de neospinothalamische route, op mechanische en thermale stimuli.
Deze pijn is erg scherp gelokaliseerd.
2. Slow Fibres: via de paleospinothalamische route, op chemische stimuli, slecht
gelokaliseerd.
Pijnstillende medicatie
NSAID’s en opiaten zijn de hoofdklassen van pijnmedicatie. Ze werken op verschillende plekken
in de pijn-transmissie routes.
NAIDS’s
Deze medicijnen blokkeren de perifere generatie van nociceptieve pijnstimuli. PGE’s verhogen
de Ca2+ en Na+ influx naar nociceptoren en verhogen de sensitiviteit voor thermale,
mechanische of chemische stimuli. Daarom remmen NSAID’s de productie van PGE’s via de
COX-1 en COX-2 systemen. De sensitiviteit wordt dus verminderd.
Opiaten
Geven hun effect via de specifieke receptoren die dicht gerelateerd zijn met de neuronale
routes die pijn doorgeven van de periferie naar het CNS. Ze werken op de spinal cord en het
limbische systeem en stimuleren de lange, descending, inhibiterende routes van de
middenhersenen naar de dorsale hoorn.
● Opiaten pijnstillers
Codeine, heroïne, fentanyl, methadon, morfine, oxycodon, tramadol
Werkingmechanisme
De hersenen produceren verschillende endogene opioïde peptide neurotransmitters, afkomstig
van POMC en PPE. Hieronder vallen de enkephalines, dynorphines, endorfines en
endomorfines. De postsynapthische acties remmen de neuronale depolarisatie en de
presynaptische acties remmen de afgifte van neurotransmitters.
Effecten op het CNS
- Pijnstilling
- Euphoria en dysphoria
- Respiratoire depressie: verminderde reactie op hoge Co2 waarden
- Suppressie van hoesten
- Braken
- Miosis
- Endocriene effecten: remming van de HPA-axis
Perifere effecten
- GI; Remming van het systeem met bijwerkingen van dien
- Cardiovasculair: -
