Methodologisch kwantitatief onderzoek (MKNO) – premaster
Architectuur klinisch wetenschappelijk onderzoek
Deductief
- top-down
- theorie bevestigen obv logica en emperisch onderzoek (aan de hand van
wat je weet trek je een conclusie)
inductief
- bottom-up logica
- theorie vormen obv waarnemingen -> er is sprake van een kans
component (mogelijkheid dat iets zo is) ,op basis van waarnemingen trek
je een conclusie
empirische cyclus
fase 1: probleemstelling
- literatuuronderzoek
- probleem formuleren en afbakenen
- vraagstelling of hypothese formuleren
fase 2: ontwerp en planningsfase
- keuze onderzoeksdesign
- populatie/steekproef (in en exclusie)
- variabelen (hoe ga je meten)
- tijdsplanning maken (hoelang heb ik nodig om mensen de includeren
fase 3: dataverzameling
- data uit registraties halen (of zelf doen)
- metingen uitvoeren
- interviews/focusgroepen/surveys (welke is passend bij de
onderzoeksvraag?)
fase 4: data analyse
- beschrijvende tabellen en figuren (je populatie beschrijven)
- beschrijvende frequenties- en associatiematen (hoe vaak kwam iets voor)
- statistische analyses
o primaire/secundaire analyses, subgroep analyses
fase 5: rapportage/disseminatie (communiceren ervan)
- wetenschappelijke publicatie
- presentatie op wetenschappelijke congres (contact dagen met patiënten
- online tools/websites, traditionele/social media
beste om zo vroeg mogelijk te delen, zo staan mensen meer open voor
jouw resultaten en conclusies die je gaat delen
,een wetenschappelijk artikel bestaat uit:
titel, abstract, keywords
introductie, methoden, resultaten, discussie & conclusie
acknowledgments (wie mee heeft gedaan), referenties en supplement
(dingen die je niet meer kwijt kon in je artikel maar wel belangrijk zijn.
Wat maakt bevindingen (of onderzoek) wetenschappelijk? Objectief,
controleerbaar/reproduceerbaar, precies, accuraat (met zoveel mogelijk
zekerheid een conclusie trekken), transparant (openbaar, open acces) ,
betrouwbaar en valide, generaliseerbaar (je wilt dat het toepasbaar is op een
groep buiten de steekproef)
Fasen van onderzoek: klinisch onderzoek
Laboratory (onderzoek op dieren) > early clinical > late clinical > market (hoe
implementeer je een medicijn bij de famaceuten)
Wat is klinisch onderzoek? Wetenschappelijk onderzoek dat een specifieke focus
heeft op het bestuderen van ziekte en of beloop van ziekte
Kwalitatief VS kwantitatief:
kwalitatief kwantitatief
Niet in cijfers uitgedrukt In cijfers uitgedrukt
Data kan niet geteld worden Data kan geteld worden
Geen statistische analyse mogelijk Statistische analyse mogelijk
Onderzoek kan worden ingezet op verschillenden momenten:
- gezond
- ziek (wat is het beloop, welke behandeling werk?)
voorbeeld vraag: gaat deze behandeling voor deze persoon werken? Je
wilt dan graag dat je resultaten naar de 0% of 100& gaan zodat je met
zekerheid ene conclusie kan trekken
,verschillende type kwantitatief onderzoek
diagnostisch
- helpt je om een goede diagnose te stellen voor de patiënt die voor je zit
- bevinding: wel of niet, je kijkt niet naar oorzaken
- verschillende onderzoeken
etiologisch
- is een bepaald risicofactor een veroorzaker van een bepaalde ziekte?
- Bevindingen: wel of geen risicofactor
- Aard: causaal verband
- Relevantie: primaire preventie en/of interventie sturen
Bijv roken
Prognostisch
- Voorspelt een bepaalde test het beloop van ziekte?
- Bevindingen: Wel voorspellend, niet voorspellend
- Aard: niet causaal (descriptief)
- Relevantie: behandeling sturen
- Meerdere testen tegelijk, meerdere factoren waar je naar kijkt
Bijv apgarscore bij kinderen
Therapeutisch
- Is een bepaalde behandeling in staat ziekte te voorkomen of genezen?
- Bevinding: wel of niet
- Aard: causaal (beschrijvend)
Bijv borstkanker behandelingen
Klinimetrisch onderzoek
- Is een meetinstrument in staat betrouwbaar en valide ziekeconstruct te
meten
Bijv pijnscore, kan je hier echt goed de pijn mee inschatten?
- Bevinding: Meetinstrument is welbetrouwbaar en valide, Meetinstrument is
niet betrouwbaar en valide
- Aard: beschrijvend
- Relevantie: betrouwbaar en klinische relevante diagnose stellen
, Design en data verzameling
Probleem doel en vraagstelling
Wat en waarom doe ik onderzoek?
Topic
Wat is het onderwerp waarop dit onderzoek betrekking heeft.
Bijv: Therapietrouw, fysieke activiteit
Probleemstelling
Formuleert voor het topic het probleem dat zal worden aangepakt en geeft, met
argumenten onderbouwd, de noodzaak van een onderzoek aan.
Bijv: Lage therapietrouw onder 1e generatie migranten
Doelstelling
Wat is het doel dat met dit onderzoek wordt nagestreefd in relatie tot het
probleemgebied en het topic.
Bijv: Evalueren effectiviteit digitale pillendoos / e-inhaler ter optimalisatie van
medicatietrouw bij 1e generatie migranten
Onderzoeksvraag c.q. hypothesen
Geeft specifiek weer met welke vraag/hypothese de onderzoeker dit doel wil
bereiken. Bijv. Wat is het
verschil in medicatietrouw tussen eerste generatie migranten die een digitale
pillendoos of e-inhaler gebruiken en diegenen die deze hulpmiddelen niet
gebruiken?
Ontwikkelfase van de onderzoeksvraag
Biedt een kader voor de ontwikkeling van het design en uitvoering(splan)
van de studie.
Een goede onderzoeksvraag ondersteunt de studie, een matige vraag
introduceert ‘ruis’ en onzorgvuldigheid (confounding/bias)
Een goede vraag is relevant, duidelijk afgebakend en in lijn met
vastgestelde prioriteiten en behoeften.
Verschillende vragen leiden tot verschillende vormen van evidentie
o Effectiviteit
o Adverse events
o Etiologie
o Diagnostiek
o Prognose
Formuleren onderzoeksvraag
Doorgaans 2 stappen
1. ‘Free form’ vraag
Gedefinieerd in ‘alledaagse taal’
Soms nog erg vaag
beschrijft de vraag waarin we geïnteresseerd zijn
Bijv: Welk effect heeft statines gebruik in COPD?
Architectuur klinisch wetenschappelijk onderzoek
Deductief
- top-down
- theorie bevestigen obv logica en emperisch onderzoek (aan de hand van
wat je weet trek je een conclusie)
inductief
- bottom-up logica
- theorie vormen obv waarnemingen -> er is sprake van een kans
component (mogelijkheid dat iets zo is) ,op basis van waarnemingen trek
je een conclusie
empirische cyclus
fase 1: probleemstelling
- literatuuronderzoek
- probleem formuleren en afbakenen
- vraagstelling of hypothese formuleren
fase 2: ontwerp en planningsfase
- keuze onderzoeksdesign
- populatie/steekproef (in en exclusie)
- variabelen (hoe ga je meten)
- tijdsplanning maken (hoelang heb ik nodig om mensen de includeren
fase 3: dataverzameling
- data uit registraties halen (of zelf doen)
- metingen uitvoeren
- interviews/focusgroepen/surveys (welke is passend bij de
onderzoeksvraag?)
fase 4: data analyse
- beschrijvende tabellen en figuren (je populatie beschrijven)
- beschrijvende frequenties- en associatiematen (hoe vaak kwam iets voor)
- statistische analyses
o primaire/secundaire analyses, subgroep analyses
fase 5: rapportage/disseminatie (communiceren ervan)
- wetenschappelijke publicatie
- presentatie op wetenschappelijke congres (contact dagen met patiënten
- online tools/websites, traditionele/social media
beste om zo vroeg mogelijk te delen, zo staan mensen meer open voor
jouw resultaten en conclusies die je gaat delen
,een wetenschappelijk artikel bestaat uit:
titel, abstract, keywords
introductie, methoden, resultaten, discussie & conclusie
acknowledgments (wie mee heeft gedaan), referenties en supplement
(dingen die je niet meer kwijt kon in je artikel maar wel belangrijk zijn.
Wat maakt bevindingen (of onderzoek) wetenschappelijk? Objectief,
controleerbaar/reproduceerbaar, precies, accuraat (met zoveel mogelijk
zekerheid een conclusie trekken), transparant (openbaar, open acces) ,
betrouwbaar en valide, generaliseerbaar (je wilt dat het toepasbaar is op een
groep buiten de steekproef)
Fasen van onderzoek: klinisch onderzoek
Laboratory (onderzoek op dieren) > early clinical > late clinical > market (hoe
implementeer je een medicijn bij de famaceuten)
Wat is klinisch onderzoek? Wetenschappelijk onderzoek dat een specifieke focus
heeft op het bestuderen van ziekte en of beloop van ziekte
Kwalitatief VS kwantitatief:
kwalitatief kwantitatief
Niet in cijfers uitgedrukt In cijfers uitgedrukt
Data kan niet geteld worden Data kan geteld worden
Geen statistische analyse mogelijk Statistische analyse mogelijk
Onderzoek kan worden ingezet op verschillenden momenten:
- gezond
- ziek (wat is het beloop, welke behandeling werk?)
voorbeeld vraag: gaat deze behandeling voor deze persoon werken? Je
wilt dan graag dat je resultaten naar de 0% of 100& gaan zodat je met
zekerheid ene conclusie kan trekken
,verschillende type kwantitatief onderzoek
diagnostisch
- helpt je om een goede diagnose te stellen voor de patiënt die voor je zit
- bevinding: wel of niet, je kijkt niet naar oorzaken
- verschillende onderzoeken
etiologisch
- is een bepaald risicofactor een veroorzaker van een bepaalde ziekte?
- Bevindingen: wel of geen risicofactor
- Aard: causaal verband
- Relevantie: primaire preventie en/of interventie sturen
Bijv roken
Prognostisch
- Voorspelt een bepaalde test het beloop van ziekte?
- Bevindingen: Wel voorspellend, niet voorspellend
- Aard: niet causaal (descriptief)
- Relevantie: behandeling sturen
- Meerdere testen tegelijk, meerdere factoren waar je naar kijkt
Bijv apgarscore bij kinderen
Therapeutisch
- Is een bepaalde behandeling in staat ziekte te voorkomen of genezen?
- Bevinding: wel of niet
- Aard: causaal (beschrijvend)
Bijv borstkanker behandelingen
Klinimetrisch onderzoek
- Is een meetinstrument in staat betrouwbaar en valide ziekeconstruct te
meten
Bijv pijnscore, kan je hier echt goed de pijn mee inschatten?
- Bevinding: Meetinstrument is welbetrouwbaar en valide, Meetinstrument is
niet betrouwbaar en valide
- Aard: beschrijvend
- Relevantie: betrouwbaar en klinische relevante diagnose stellen
, Design en data verzameling
Probleem doel en vraagstelling
Wat en waarom doe ik onderzoek?
Topic
Wat is het onderwerp waarop dit onderzoek betrekking heeft.
Bijv: Therapietrouw, fysieke activiteit
Probleemstelling
Formuleert voor het topic het probleem dat zal worden aangepakt en geeft, met
argumenten onderbouwd, de noodzaak van een onderzoek aan.
Bijv: Lage therapietrouw onder 1e generatie migranten
Doelstelling
Wat is het doel dat met dit onderzoek wordt nagestreefd in relatie tot het
probleemgebied en het topic.
Bijv: Evalueren effectiviteit digitale pillendoos / e-inhaler ter optimalisatie van
medicatietrouw bij 1e generatie migranten
Onderzoeksvraag c.q. hypothesen
Geeft specifiek weer met welke vraag/hypothese de onderzoeker dit doel wil
bereiken. Bijv. Wat is het
verschil in medicatietrouw tussen eerste generatie migranten die een digitale
pillendoos of e-inhaler gebruiken en diegenen die deze hulpmiddelen niet
gebruiken?
Ontwikkelfase van de onderzoeksvraag
Biedt een kader voor de ontwikkeling van het design en uitvoering(splan)
van de studie.
Een goede onderzoeksvraag ondersteunt de studie, een matige vraag
introduceert ‘ruis’ en onzorgvuldigheid (confounding/bias)
Een goede vraag is relevant, duidelijk afgebakend en in lijn met
vastgestelde prioriteiten en behoeften.
Verschillende vragen leiden tot verschillende vormen van evidentie
o Effectiviteit
o Adverse events
o Etiologie
o Diagnostiek
o Prognose
Formuleren onderzoeksvraag
Doorgaans 2 stappen
1. ‘Free form’ vraag
Gedefinieerd in ‘alledaagse taal’
Soms nog erg vaag
beschrijft de vraag waarin we geïnteresseerd zijn
Bijv: Welk effect heeft statines gebruik in COPD?
