Samenvatting tijdvak 9
Paragraaf 9.1
Verstoord machtsevenwicht
Als je het kenmerkend aspect ‘’het voeren van twee wereldoorlogen’’ moet
koppelen, moet het voeren van gevechten te zien zijn op foto’s.
Totale oorlog = burgers worden ook betrokken bij de oorlog
Industriële revolutie —> wereld wordt kleiner (verbeterde transport en
communicatie) —> opkomst nationalisme
De VS voerde een nieuw politiek systeem in: isolationisme = zij wilden zich zo
min mogelijk bemoeien met de internationale politiek.
1871: Bismarck (regeringsleider van Pruisen) maakte een eenheidsstaat van
Duitsland. ← gezamenlijke vijand: oorlogen met Denemarken, Oostenrijk en
Frankrijk (Frans-Duitse oorlog). De snelle economische groei en militairisme
(vereren leger) zorgde voor een blijvende verstoring van het machtsevenwicht.
Er ontstonden twee min of meer even sterke machtsblokken:
1. Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Italië (Driebond) (Later Centralen)
2. Groot-Brittanië en Frankrijk later ook Rusland, voelden zich bedreigd door
Duitsland (groei van Duitse economie, vlootwet Du wil 2/3 van Britse vloot).
—> wapenwedloop: elk land wilde sterker zijn en meer en betere wapens hebben
dan andere landen, hierdoor werden er steeds meer wapens geproduceerd.
In het zuidoosten van Europa waren er twee veelvolkerenstaten: Turkije en O-
H. Veel van deze volkeren streefden naar een eigen, onafhankelijke staat.
Een moord met grote gevolgen
Oorzaken EWO:
1. Nationalisme
2. Militairisme
Samenvatting tijdvak 9 1
, 3. Frans-Duitse oorlog —> Fransen willen wraak! (Duitse keizerrijk uitgeroepen in
spiegelzaal van Versailles)
4. Bondgenootschappen
5. Wapenwedloop
6. Modern imperialisme (alle landen willen Afrika in handen hebben)
Aanleiding EWO (vervangbaar) = de moord op Frans-Ferdinand (kroonprins O-
H) in Bosnië door Servische nationalisten die Bosnië bij Servië wilden hebben.
—> O-H stelt eisen aan Servië (alles is goed behalve een groot
politieonderzoek naar de moord) —> O-H verklaart Servië de oorlog. Door de
bondgenootschappen raakten er vele andere landen betrokken.
Rusland steunt Servië. Du vraagt Russische troepen om weg te gaan bij de
Duitse grens —> oorlogsverklaring tussen Duitsland en Rusland. —> Duitsland
verklaart Frankrijk de oorlog (bondgenootscha Rusland en Frankrijk).
De centralen wilden een snelle aanvalsoorlog, eerst Frankrijk, daarna Rusland
—> tweefrontenoorlog
Op 4 augustus trokken de Duitsers België in —> G-B raakt betrokken door
bondgenootschap met België.
Groot optimisme om te vechten (nationalisme en militairisme)
In Noord-Frankrijk slaagden de Fransen en Britten erin Duitsland te stoppen.
Verdediging was sterker dan de aanval —> oorlog loopt vast in loopgraven.
Nieuwe wapens: tanks en vliegtuigen.
Vrede van Brest-Litovsk 1918: einde oostfront —> alle Duitsers gaan naar het
Westfront.
Duitsland is oorlogsmoe, deelname VS (Amerikanen waren nog fris en
gemotiveerd):
1. Amerikaanse schepen worden onderschept door Duitsers
2. Isolationisme vermindert
3. Amerikaanse banken gaan zeuren bij de regering (grote leningen aan Frankrijk
en G-B)
4. Duitsland probeert de VS en Mexico in oorlog te brengen
Samenvatting tijdvak 9 2
Paragraaf 9.1
Verstoord machtsevenwicht
Als je het kenmerkend aspect ‘’het voeren van twee wereldoorlogen’’ moet
koppelen, moet het voeren van gevechten te zien zijn op foto’s.
Totale oorlog = burgers worden ook betrokken bij de oorlog
Industriële revolutie —> wereld wordt kleiner (verbeterde transport en
communicatie) —> opkomst nationalisme
De VS voerde een nieuw politiek systeem in: isolationisme = zij wilden zich zo
min mogelijk bemoeien met de internationale politiek.
1871: Bismarck (regeringsleider van Pruisen) maakte een eenheidsstaat van
Duitsland. ← gezamenlijke vijand: oorlogen met Denemarken, Oostenrijk en
Frankrijk (Frans-Duitse oorlog). De snelle economische groei en militairisme
(vereren leger) zorgde voor een blijvende verstoring van het machtsevenwicht.
Er ontstonden twee min of meer even sterke machtsblokken:
1. Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Italië (Driebond) (Later Centralen)
2. Groot-Brittanië en Frankrijk later ook Rusland, voelden zich bedreigd door
Duitsland (groei van Duitse economie, vlootwet Du wil 2/3 van Britse vloot).
—> wapenwedloop: elk land wilde sterker zijn en meer en betere wapens hebben
dan andere landen, hierdoor werden er steeds meer wapens geproduceerd.
In het zuidoosten van Europa waren er twee veelvolkerenstaten: Turkije en O-
H. Veel van deze volkeren streefden naar een eigen, onafhankelijke staat.
Een moord met grote gevolgen
Oorzaken EWO:
1. Nationalisme
2. Militairisme
Samenvatting tijdvak 9 1
, 3. Frans-Duitse oorlog —> Fransen willen wraak! (Duitse keizerrijk uitgeroepen in
spiegelzaal van Versailles)
4. Bondgenootschappen
5. Wapenwedloop
6. Modern imperialisme (alle landen willen Afrika in handen hebben)
Aanleiding EWO (vervangbaar) = de moord op Frans-Ferdinand (kroonprins O-
H) in Bosnië door Servische nationalisten die Bosnië bij Servië wilden hebben.
—> O-H stelt eisen aan Servië (alles is goed behalve een groot
politieonderzoek naar de moord) —> O-H verklaart Servië de oorlog. Door de
bondgenootschappen raakten er vele andere landen betrokken.
Rusland steunt Servië. Du vraagt Russische troepen om weg te gaan bij de
Duitse grens —> oorlogsverklaring tussen Duitsland en Rusland. —> Duitsland
verklaart Frankrijk de oorlog (bondgenootscha Rusland en Frankrijk).
De centralen wilden een snelle aanvalsoorlog, eerst Frankrijk, daarna Rusland
—> tweefrontenoorlog
Op 4 augustus trokken de Duitsers België in —> G-B raakt betrokken door
bondgenootschap met België.
Groot optimisme om te vechten (nationalisme en militairisme)
In Noord-Frankrijk slaagden de Fransen en Britten erin Duitsland te stoppen.
Verdediging was sterker dan de aanval —> oorlog loopt vast in loopgraven.
Nieuwe wapens: tanks en vliegtuigen.
Vrede van Brest-Litovsk 1918: einde oostfront —> alle Duitsers gaan naar het
Westfront.
Duitsland is oorlogsmoe, deelname VS (Amerikanen waren nog fris en
gemotiveerd):
1. Amerikaanse schepen worden onderschept door Duitsers
2. Isolationisme vermindert
3. Amerikaanse banken gaan zeuren bij de regering (grote leningen aan Frankrijk
en G-B)
4. Duitsland probeert de VS en Mexico in oorlog te brengen
Samenvatting tijdvak 9 2
