Praktijkintegratie: Advies vanuit de maatschappelijke context
Door:
Onderwijsinstelling: LOI
Social Work: Jeugd en Gezin
Studentnummer:
Docent:
Tiel, 4 september 2026
,Inhoudsopgave
Samenvatting ........................................................................................................................................... 2
Inleiding ................................................................................................................................................... 3
De organisatie ...................................................................................................................................... 3
De doelgroep........................................................................................................................................ 3
Probleemstelling en hoofd- en deelvragen .......................................................................................... 4
Het onderzoek ......................................................................................................................................... 5
Deskresearch........................................................................................................................................... 6
Klachtrecht ........................................................................................................................................... 6
De positie van de cliënten .................................................................................................................... 6
Kwetsbaarheid van de doelgroep ............................................................................................................ 7
Interviews ............................................................................................................................................. 8
LVB en ouderschap ............................................................................................................................... 10
Deskresearch ..................................................................................................................................... 10
Interviews ........................................................................................................................................... 10
Conclusie ............................................................................................................................................... 12
Aanbevelingen ................................................................................................................................... 13
Literatuurlijst .......................................................................................................................................... 14
Bijlagen .................................................................................................................................................. 16
Bijlage A: Primair Proces van. ........................................................................................................... 16
Bijlage B: Verkrijgen van informatie binnen de organisatie ............................................................... 17
Bijlage C: Planning Onderzoek .......................................................................................................... 18
Bijlage D: Vragenlijst gebruikt bij interviews met professionals ......................................................... 19
Bijlage E: Vragen gebruikt bij interviews met cliënten ....................................................................... 20
Bijlage F: Uitwerking interviews met begeleiders .............................................................................. 21
Bijlage G: Uitwerking interviews met cliënten .................................................................................... 33
Praktijkintegratie: Advies vanuit de maatschappelijke context
Versie 2026.2
,Samenvatting
Dit onderzoek richt zich op de ondersteuningsbehoefte van een 32-jarige vrouw met een licht
verstandelijke beperking (LVB) en een sterke kinderwens. Haar kwetsbare positie wordt mede bepaald
door haar onzekere woonsituatie, de opvoeding van haar huidige kind met gedragsproblemen en een
recente relatiewissel. Het doel van dit onderzoek is inzicht verkrijgen in de wijze waarop de organisatie
haar kan ondersteunen bij de mogelijke komst van een tweede kind en bij het realiseren van een stabiele
en verantwoorde opvoedsituatie.
Om dit te onderzoeken is kwalitatief onderzoek uitgevoerd naar de opvoedvaardigheden, kwetsbaarheid
en ondersteuningsbehoeften van cliënten met LVB. Hiervoor zijn deskresearch en literatuuronderzoek
uitgevoerd naar onder andere LVB, ouderschap, goed genoeg ouderschap, een stabiele en veilige
leefomgeving, de sociale basis en cliëntrechten. Daarnaast zijn acht semigestructureerde interviews
afgenomen: vier met professionals en vier met cliënten met LVB. De verzamelde gegevens zijn
vervolgens thematisch geanalyseerd en met elkaar vergeleken. Tevens zijn relevante wet- en
regelgeving en organisatieprotocollen onderzocht.
Uit het onderzoek blijkt dat cliënten met LVB vaak beschikken over belangrijke opvoedkwaliteiten, zoals
betrokkenheid, motivatie en het bieden van liefde en veiligheid. De grootste uitdagingen liggen
voornamelijk op praktisch en cognitief gebied, zoals plannen, organiseren, informatie verwerken en
omgaan met onverwachte situaties. Structuur, voorspelbaarheid, rust en een steunend sociaal netwerk
zijn belangrijke voorwaarden voor stabiel en goed genoeg ouderschap. Ondersteuning dient aan te
sluiten bij de mogelijkheden van de cliënt en bestaat onder andere uit duidelijke communicatie,
herhaling, visualisatie en samen oefenen.
Het belangrijkste advies is om de ondersteuning van cliënten met LVB binnen de organisatie verder af
te stemmen op hun cognitieve mogelijkheden. De eerste stap is het herzien van de protocollen samen
met cliënten met LVB, zodat informatie duidelijk, begrijpelijk en toegankelijk wordt aangeboden. Hiermee
wordt de eigen regie en inspraak van cliënten versterkt.
Praktijkintegratie: Advies vanuit de maatschappelijke context
Versie 2026.2
, Inleiding
Sinds begin 2025 ondersteun ik een vrouwelijke cliënt, 32 jaar, met een licht verstandelijke beperking
(hierna: LVB). In november van hetzelfde jaar heeft zij een nieuwe relatie met een man gekregen, nadat
haar relatie met een vrouw is verbroken. Hierbij is een onderwerp duidelijk naar voren gekomen: Haar
kinderwens is groot. Gedurende dezelfde periode moet zij verplicht verhuizen, omdat haar appartement
op de slooplijst staat. Gezien de cliënt haar beperking, de onzekere woonsituatie en de opvoeding van
een al bestaand kind met gedragsproblemen is haar positie erg kwetsbaar. Dit onderzoek gaat dieper
in op de kwetsbare positie van de cliënt en ondersteuning die zij nodig heeft voor een stabiele en
verantwoorde manier van opvoeden.
De organisatie
Dit onderzoek wordt geschreven in opdracht van de organisatie (hierna: de organisatie). De organisatie
levert ambulante ondersteuning aan volwassenen en jeugdigen en hun gezin in hun eigen leefomgeving.
Indien nodig kan dit ook op locatie van de organisatie plaats vinden. Dit wordt tevens weergegeven in
het primaire proces, zoals te zien is in bijlage A.
De organisatie heeft hiervoor contracten met
verschillende regio’s. Het verkrijgen van
gegevens binnen de organisatie wordt
beschreven in bijlage B. De hulpvragen van
cliënten binnen de organisatie hebben
betrekking op alle leefgebieden en zijn praktisch
van aard. Als sociaal werker bied ik de
ambulante ondersteuning aan de cliënten en
help ik hen met diverse hulpvragen die
voortvloeien uit gesprekken met de sociale
toegang. De organisatie telt 12 vaste
medewerkers en 13 ZZP’ers. Dit is te zien in het
organigram hiernaast:
De doelgroep
De doelgroep die in dit onderzoek behandeld wordt betreft cliënten met een LVB. Uit het E-
cliëntendossier, blijkt dat de doelgroep op dit moment uit 24 cliënten bestaat. Dit is 12% van het totaal
aantal cliënten van de organisatie. Leeftijden variëren van 8 jaar tot en met 65, waarbij de grootste groep
cliënten tussen de 20 en de 30 jaar zijn. De hulpvragen van deze cliënten zijn divers en mede afhankelijk
van de achtergrond die zij hebben en de situatie waar zij zich in verkeren.
Colak et al. (2022) benoemt dat mensen met LVB een IQ hebben van tussen de 50 en 85, waarbij tussen
de 70 en 85 ook sprake moet zijn van (ernstige) bijkomende problematiek. Er moet sprake zijn van een
beperking in de adaptieve vaardigheden en het is een ontwikkelstoornis. Zij hebben moeite met lezen
en schrijven, klokkijken, herkennen en reguleren van emoties, verwerken van veel informatie,
geldbeheer en het plannen van huiswerk of het huishouden. Jong & Lastig?! (z.d.) legt uit dat in het
onderzoek van Drost 12 kwaliteiten naar voren zijn gekomen. Enkele voorbeelden hiervan zijn:
vriendelijk, altijd in voor leuke dingen, behulpzaam, goed richten op één taak, eerlijk en direct.
Kenniscentrum LVB (2026) verbindt dit met de volgende beperkingen:
• Lager intellectueel functioneren op de volgende gebieden: verbaal begrip, abstract denken,
ruimtelijk inzicht, analytisch denken, werkgeheugen en verwerkingssnelheid.
• Aan kunnen passen met behulp van: conceptuele vaardigheden, sociale vaardigheden en
praktische vaardigheden.
Missie, visie en doel
De missie, visie en het doel van de organisatie worden beschreven in het strategisch plan. De missie
luidt als volgt: “Het zorgvuldig voorbereiden en begeleiden van mensen om weer zelfstandig te kunnen
functioneren in de maatschappij zonder enige vorm van hulp of zorg.” organisatie (2026) De visie
volgens organisatie (2026) is dat de cliënt en diens omgeving centraal staat en iedereen de mogelijkheid
moet hebben tot passende ondersteuning, waarbij begeleiders samenwerken me de cliënt om doelen
te behalen. Het doel van organisatie (2026) is om cliënten te ondersteunen bij het zelfstandig worden
met behulp van de omgeving.
Praktijkintegratie: Advies vanuit de maatschappelijke context
Versie 2026.2