Lesdoelen
• Je kan beschrijven hoe een enzym een bepaalde reactie katalyseert.
• Je kan de basis van verschillende soorten enzymreacties beschrijven.
• Je kan verschillende vormen van enzymremming en enzymregulatie onderscheiden en
uitleggen hoe en waarom zij verschillen.
• Je kan uitleggen van enzymkinetiek is en het verloop van een enzymatische reactie
beschrijven.
• Je kan modelleren hoe gekatalyseerde reacties verlopen volgens Michaelis Menten
kinetiek en de kinetische parameters van enzymen op basis van experimentele data
berekenen aan de hand van een Lineweaver-Burk plot.
• Je kan aan de hand van te berekenen of gegeven Km en Vmax waarden in aan en
afwezigheid van een enzyminhibitor beredeneren of deze inhibitor competitief of non-
competitief is.
Deel 1: enzymreacties
EC-nummer: Het EC-nummer (Enzyme Commission number) is een internationaal
gestandaardiseerd nummer dat enzymen classificeert op basis van de reactie die zij
katalyseren. Deze classificatie is onafhankelijk van het organisme waarin het enzym voorkomt of
van de aminozuursequentie.
Een EC-nummer bestaat uit vier niveaus:
EC x.y.z.w
• x – hoofdklasse (1–7)
• y – subklasse (algemeen reactietype)
• z – sub-subklasse (aard van substraat/cofactor)
• w – uniek identificerend volgnummer
EC-klasse Naam Kernreactie
EC 1 Oxidoreductasen Elektronoverdracht (redox)
EC 2 Transferasen Overdracht van functionele groepen
EC 3 Hydrolasen Hydrolytische splitsing
EC 4 Lyasen Niet-hydrolytische bindingbreuk/-vorming
EC 5 Isomerasen Intramoleculaire herschikking
EC 6 Ligases Bindingvorming gekoppeld aan ATP
EC 7 Translocases Transport over membranen
EC 1: Oxidoreductasen
Oxidoreductasen katalyseren oxidatie-reductiereacties, waarbij elektronen of waterstofatomen
worden overgedragen tussen moleculen. Vaak zijn cofactoren zoals NAD⁺, NADP⁺ of
FAD betrokken.
EC 2: Transferasen
Transferasen katalyseren de overdracht van een functionele groep van een donor naar een
acceptor. De binding in de donor wordt verbroken terwijl een nieuwe binding in
het acceptormolecuul ontstaat.
EC 3: Hydrolasen
Hydrolasen katalyseren reacties waarbij bindingen worden gesplitst door additie van water. Dit
is essentieel bij katabole processen.
, EC 4: Lyasen
Lyasen katalyseren bindingbreuk of -vorming zonder gebruik van water of ATP.
Vaak ontstaan dubbele bindingen of wordt CO₂ afgesplitst.
EC 5: Isomerasen
Isomerasen katalyseren intramoleculaire herschikkingen.
Er worden geen atomen toegevoegd of verwijderd; alleen de structuur verandert.
EC 6: Ligases
Ligases katalyseren de vorming van nieuwe bindingen (C–C, C–O, C–N) gekoppeld aan ATP-
hydrolyse.
EC 7: Translocases
Translocases katalyseren het transport van moleculen of ionen over biologische membranen,
vaak gekoppeld aan ATP-hydrolyse of ionengradiënten.
• Je kan beschrijven hoe een enzym een bepaalde reactie katalyseert.
• Je kan de basis van verschillende soorten enzymreacties beschrijven.
• Je kan verschillende vormen van enzymremming en enzymregulatie onderscheiden en
uitleggen hoe en waarom zij verschillen.
• Je kan uitleggen van enzymkinetiek is en het verloop van een enzymatische reactie
beschrijven.
• Je kan modelleren hoe gekatalyseerde reacties verlopen volgens Michaelis Menten
kinetiek en de kinetische parameters van enzymen op basis van experimentele data
berekenen aan de hand van een Lineweaver-Burk plot.
• Je kan aan de hand van te berekenen of gegeven Km en Vmax waarden in aan en
afwezigheid van een enzyminhibitor beredeneren of deze inhibitor competitief of non-
competitief is.
Deel 1: enzymreacties
EC-nummer: Het EC-nummer (Enzyme Commission number) is een internationaal
gestandaardiseerd nummer dat enzymen classificeert op basis van de reactie die zij
katalyseren. Deze classificatie is onafhankelijk van het organisme waarin het enzym voorkomt of
van de aminozuursequentie.
Een EC-nummer bestaat uit vier niveaus:
EC x.y.z.w
• x – hoofdklasse (1–7)
• y – subklasse (algemeen reactietype)
• z – sub-subklasse (aard van substraat/cofactor)
• w – uniek identificerend volgnummer
EC-klasse Naam Kernreactie
EC 1 Oxidoreductasen Elektronoverdracht (redox)
EC 2 Transferasen Overdracht van functionele groepen
EC 3 Hydrolasen Hydrolytische splitsing
EC 4 Lyasen Niet-hydrolytische bindingbreuk/-vorming
EC 5 Isomerasen Intramoleculaire herschikking
EC 6 Ligases Bindingvorming gekoppeld aan ATP
EC 7 Translocases Transport over membranen
EC 1: Oxidoreductasen
Oxidoreductasen katalyseren oxidatie-reductiereacties, waarbij elektronen of waterstofatomen
worden overgedragen tussen moleculen. Vaak zijn cofactoren zoals NAD⁺, NADP⁺ of
FAD betrokken.
EC 2: Transferasen
Transferasen katalyseren de overdracht van een functionele groep van een donor naar een
acceptor. De binding in de donor wordt verbroken terwijl een nieuwe binding in
het acceptormolecuul ontstaat.
EC 3: Hydrolasen
Hydrolasen katalyseren reacties waarbij bindingen worden gesplitst door additie van water. Dit
is essentieel bij katabole processen.
, EC 4: Lyasen
Lyasen katalyseren bindingbreuk of -vorming zonder gebruik van water of ATP.
Vaak ontstaan dubbele bindingen of wordt CO₂ afgesplitst.
EC 5: Isomerasen
Isomerasen katalyseren intramoleculaire herschikkingen.
Er worden geen atomen toegevoegd of verwijderd; alleen de structuur verandert.
EC 6: Ligases
Ligases katalyseren de vorming van nieuwe bindingen (C–C, C–O, C–N) gekoppeld aan ATP-
hydrolyse.
EC 7: Translocases
Translocases katalyseren het transport van moleculen of ionen over biologische membranen,
vaak gekoppeld aan ATP-hydrolyse of ionengradiënten.
