Samenvatting literatuur week 6 FRI: Erasmus universiteit

Eigendomsvoorbehoud – 3:92
Eigendomsvoorbehoud is een contractueel beding. Op grond van 3:92 houdt een
eigendomsvoorbehoud in dat zaak wordt overgedragen onder opschortende
voorwaarde van voldoening van de prestatie. Die opschortende voorwaarde is
vaak voldoening van de koopprijs.
 Als een leverancier van een machine eigendomsvoorbehoud bedingt, gaat
de eigendom van een machine pas over op de koper op het moment dat
koopprijs volledig is betaald.
 Omdat de leverancier eigenaar blijft van de machine kan een
eigendomsvoorbehoud ook in faillissement ingeroepen worden. De
leverancier heeft namelijk een zakelijk recht met betrekking tot de
machine. De leverancier onder eigendomsvoorbehoud heeft hierdoor een
sterke positie in faillissement.

Sterke positie in faillissement
Zolang zaken die onder eigendomsvoorbehoud zijn geleverd niet met
toestemming van de leverancier zijn doorverkocht of bv verwerkt in
productieteken van de schuldenaar, kan de leverancier het geleverde opeisen als
zijn eigendom.
 De curator of een pandhouder kan zich hier dan niet op verhalen.

Rabobank/Reuser 2016
 Meteor verkocht het systeem onder eigendomsvoorbehoud.
 Nadat het teeltsysteem was geplaatst, vestigde Revadap een
pandrecht op onder meer de inventaris ten behoeve van de Rabobank.
 Rabobank stelde zich op het standpunt dat zij een pandrecht had
op de voorwaardelijke eigendom van het teeltsysteem.
 In overleg met de curator betaalde de bank het resterende deel van de
koopprijs met rente. De Rabobank deed dit om ervoor te zorgen dat het
eigendomsvoorbehoud verviel. Op die manier kon de onvoorwaardelijke
eigendom van het teeltsysteem overgedragen worden aan de koper.

Rechtsvraag:
Kan een onvoorwaardelijk pandrecht gevestigd worden op een zaak die
onder eigendomsvoorbehoud is geleverd voordat de volledig koopprijs
is betaald?
Rechtbank en Hof:
Nee en gaven Reuser gelijk. Zij oordeelden dat Meteor door levering onder
eigendomsvoorbehoud een toekomstig goed bij voorbaat had geleverd aan
Revadap. Het goed werd pas tijdens faillissement door Revadap verkregen door
betaling van de koopprijs.
 Art. 35 lid 2 Fw staat er daarom aan in de weg dat een pandrecht is
gevestigd op het teeltsysteem.
 Daar staat namelijk dat een goed dat voor faillissement toekomstig is
geleverd maar pas tijdens faillissement door schuldenaar is verkregen in
de boedel valt.

Hoge raad:
Op basis van de wetsgeschiedenis en systeem van de wet komt de HR tot het
oordeel dat:
 De levering is voltooid op het moment dat de zaak in de macht van de
verkrijger is gebracht. Op dat moment heeft de verkrijger een
eigendomsrecht onder opschortende voorwaarde van volledige betaling
van de koopprijs.

,  De andere kant van deze medaille is dat de vervreemder eigenaar is onder
ontbindende voorwaarde van betaling van de koopprijs.

Door betaling van de koopprijs krijgt de koper een onvoorwaardelijk
eigendomsrecht en gaat het eigendomsrecht van de vervreemder teniet.

Antwoord op rechtsvraag in een zin:
Als voor faillissement een pandrecht is gevestigd op een zaak die onder
eigendomsvoorbehoud is overgedragen, blijft het pandrecht op de zaak rusten als
de koopsom pas tijdens faillissement wordt betaald.

Nadeel:
Curatoren worden vaak geconfronteerd dat overal een pand- of hypotheekrecht
op is gevestigd tbv een bank waardoor het salaris van een curator niet volledig
betaald kan worden. Door de benadering van de HR in deze zaak blijft er nog
minder over om de faillissementskosten en andere schuldeisers dan de bank te
betalen.

Voordeel:
Zorgt voor betere financierbaarheid van ondernemers.
 Een ondernemer kan namelijk ook een pandrecht vestigen op zaken die
onder eigendomsvoorbehoud zijn gevestigd.
 Banken krijgen zo meer zekerheid en zijn daarom eerder bereid geld uit te
lenen.