Werkgroep week 6 Burgerlijk
Procesrecht
Vraag 1: indirecte executiemiddelen
Fietje verzoekt als nevenvoorziening van haar man Dirk een bedrag van 4.000 per maand aan
partneralimentatie bij echtscheidingsprocedure. Zij wil dit met een dwangsom en/of
lijfsdwang doen voor het geval D niet aan de veroordeling voldoet.
Wat zal haar advocaat antwoorden?
De dwangsom en lijfsdwang kunnen ook in de verzoekschriftprocedure. Dwangsom (art.
611a-611i Rv) kan niet bij de veroordeling tot betaling van een geldsom, wat in de laatste zin
van art. 611a lid 1 Rv staat. Iedere andere verplichting kan worden afgedwongen met een
dwangsom, ook in het familierecht (al is dat niet altijd verstandig).
Ook de lijfsdwang (art. 585-600 Rv) kan niet bij een geldsom volgens art. 585a Rv
(hoofdregel), maar wel bij alimentatie volgens art. 585b Rv (uitzondering). De lijfsdwang is
echter een ultimum remedium en kan uitsluitend als andere dwangmiddelen geen zin
hebben en het beland van de schuldeiser toepassing van dit zware dwangmiddel
rechtvaardigt. Het moet duidelijk zijn dat de schuldenaar niet gaat betalen of niet wil
voldoen aan het vonnis en dat bijvoorbeeld verhaalsbeslag geen zin heeft. Zie art. 587 Rv.
In casu is niet gebleken dat uitsluitend lijfsdwang zal werken.
Vraag 2
a) Is het beslag een conservatoir of een executoriaal beslag en waarop wil verzoeker beslag
leggen?
Het gaat om een conservatoir beslag, want er is nog geen executoriale titel (nog geen vonnis)
volgens art. 430 jo. 700 Rv. Verzoeker wil beslag leggen op de roerende zaken die zich
bevinden in of nabij het bedrijfspand: zie onder nummer 4. Dus het gaat om conservatoir
verhaalsbeslag op roerende zaken volgens art. 711 Rv.
b) Waarom wordt gesproken over vrees voor verduistering?
Art 700 Rv gaat over de algemene bepalingen. Art. 711 Rv gaat over specifieke bepalingen
voor conservatoir beslag op roerende zaken. De eis van vrees voor verduistering wordt
daarin gesteld voor dit type beslag. Daarbij bestaat er dus vrees dat zaken verdwijnen indien
er niet meteen beslag op wordt gelegd.
Art. 711 bij conservatoir beslag op roerende zaken. De eis van vrees van verduistering wordt
daarin gesteld.
, c) Zal de verweerder worden opgeroepen om te worden gehoord alvorens de rechter
oordeelt op het verzoek?
Eerst moet gekeken worden naar de algemene bepalingen in art. 700 Rv: verlof worden
verleend. Art. 700 lid 2 Rv: de voorzieningenrechter beslist na summier onderzoek en gaat
daarbij af op de mededelingen van de verzoeker. De beslagene wordt in de regel niet
gehoord. Dat is bij sommige specifieke beslagen anders, dus kijken in de specifieke regeling.
Art. 711 Rv geeft geen uitzondering, dus de verzoeker wordt niet gehoord. De hoofdregel is
dat niemand wordt gehoord ondanks het feit dat beslag een erg ingrijpend middel is. Een
voorbeeld van een type beslag waarde verweerder wel wordt gehoord, is het beslag op
periodieke uitkeringen, zoals loon. Het is dus van belang om altijd art. 711 Rv na te lopen,
hier zijn namelijk uitzonderingen op deze hoofdregel neergelegd.
In art. 705 Rv is ook de mogelijkheid neergelegd om conservatoir beslag weer op te laten
heffen.
NB: deze inbreuk op hoor en wederhoor is gerechtvaardigd, vanwege het verrassingseffect
en
d) Waar vindt u de bijpassende beschikking en wat voor soort beschikking is dit?
Onder de zwarte streep komt de (stempel)handtekening van de voorzieningenrechter te
staan. In een verzoekschrift moet hiervoor altijd ruimte worden gelaten, zodat de
voorzieningenrechter een stempel kan zetten dat het verlof wordt verleend. Het gaat dus om
een verlofbeschikking en dat is de eindbeslissing.
Beschikking staat in het verzoekschrift. Advocaat heeft al gezegd wat voorzieningenrechter
moet zeggen en hier komt een ondertekening onder van voorzieningenrechter.
e) Stel het verlof wordt gegeven en verzoekster dient de eis in hoofdzaak binnen 14 dagen
aanhangig te maken. Wat gebeurt er als de beslaglegger er niet in slaagt de zaak tijdig
aanhangig te maken?
Art. 700 lid 3 Rv -> verlof wordt verleend onder de voorwaarde dat de eis in de hoofdzaak
binnen 14 dagen wordt ingesteld. Het doel (ratio) is later immers altijd om een executoriale
titel te verkrijgen. Gebeurt dit niet, dan vervalt het beslag!
Er wordt vaak geprocedeerd over de vraag wat een eis in hoofdzaak is. Een eis in hoofdzaak
instellen is ook een kort geding aanhangig maken. Het instellen van een kort geding leidt dus
ook tot een executoriale titel. Deze rechtsregel volgt uit het belangrijke arrest
Ajax/Reule, zie r.o. 3.4.2:
“3.4.2 Uit de enkele tekst van art. 700 lid 3 valt niet af te leiden welke betekenis moet
worden toegekend aan het begrip 'eis in de hoofdzaak' als gehanteerd in deze bepaling.
Ook de wetsgeschiedenis geeft te dien aanzien geen duidelijk antwoord. In de memorie van
toelichting is het derde lid van art. 700 als volgt toegelicht (Parl. Gesch. Wijziging Rv. e.a.w.
(Inv. 3, 5 en 6), blz. 310):
Procesrecht
Vraag 1: indirecte executiemiddelen
Fietje verzoekt als nevenvoorziening van haar man Dirk een bedrag van 4.000 per maand aan
partneralimentatie bij echtscheidingsprocedure. Zij wil dit met een dwangsom en/of
lijfsdwang doen voor het geval D niet aan de veroordeling voldoet.
Wat zal haar advocaat antwoorden?
De dwangsom en lijfsdwang kunnen ook in de verzoekschriftprocedure. Dwangsom (art.
611a-611i Rv) kan niet bij de veroordeling tot betaling van een geldsom, wat in de laatste zin
van art. 611a lid 1 Rv staat. Iedere andere verplichting kan worden afgedwongen met een
dwangsom, ook in het familierecht (al is dat niet altijd verstandig).
Ook de lijfsdwang (art. 585-600 Rv) kan niet bij een geldsom volgens art. 585a Rv
(hoofdregel), maar wel bij alimentatie volgens art. 585b Rv (uitzondering). De lijfsdwang is
echter een ultimum remedium en kan uitsluitend als andere dwangmiddelen geen zin
hebben en het beland van de schuldeiser toepassing van dit zware dwangmiddel
rechtvaardigt. Het moet duidelijk zijn dat de schuldenaar niet gaat betalen of niet wil
voldoen aan het vonnis en dat bijvoorbeeld verhaalsbeslag geen zin heeft. Zie art. 587 Rv.
In casu is niet gebleken dat uitsluitend lijfsdwang zal werken.
Vraag 2
a) Is het beslag een conservatoir of een executoriaal beslag en waarop wil verzoeker beslag
leggen?
Het gaat om een conservatoir beslag, want er is nog geen executoriale titel (nog geen vonnis)
volgens art. 430 jo. 700 Rv. Verzoeker wil beslag leggen op de roerende zaken die zich
bevinden in of nabij het bedrijfspand: zie onder nummer 4. Dus het gaat om conservatoir
verhaalsbeslag op roerende zaken volgens art. 711 Rv.
b) Waarom wordt gesproken over vrees voor verduistering?
Art 700 Rv gaat over de algemene bepalingen. Art. 711 Rv gaat over specifieke bepalingen
voor conservatoir beslag op roerende zaken. De eis van vrees voor verduistering wordt
daarin gesteld voor dit type beslag. Daarbij bestaat er dus vrees dat zaken verdwijnen indien
er niet meteen beslag op wordt gelegd.
Art. 711 bij conservatoir beslag op roerende zaken. De eis van vrees van verduistering wordt
daarin gesteld.
, c) Zal de verweerder worden opgeroepen om te worden gehoord alvorens de rechter
oordeelt op het verzoek?
Eerst moet gekeken worden naar de algemene bepalingen in art. 700 Rv: verlof worden
verleend. Art. 700 lid 2 Rv: de voorzieningenrechter beslist na summier onderzoek en gaat
daarbij af op de mededelingen van de verzoeker. De beslagene wordt in de regel niet
gehoord. Dat is bij sommige specifieke beslagen anders, dus kijken in de specifieke regeling.
Art. 711 Rv geeft geen uitzondering, dus de verzoeker wordt niet gehoord. De hoofdregel is
dat niemand wordt gehoord ondanks het feit dat beslag een erg ingrijpend middel is. Een
voorbeeld van een type beslag waarde verweerder wel wordt gehoord, is het beslag op
periodieke uitkeringen, zoals loon. Het is dus van belang om altijd art. 711 Rv na te lopen,
hier zijn namelijk uitzonderingen op deze hoofdregel neergelegd.
In art. 705 Rv is ook de mogelijkheid neergelegd om conservatoir beslag weer op te laten
heffen.
NB: deze inbreuk op hoor en wederhoor is gerechtvaardigd, vanwege het verrassingseffect
en
d) Waar vindt u de bijpassende beschikking en wat voor soort beschikking is dit?
Onder de zwarte streep komt de (stempel)handtekening van de voorzieningenrechter te
staan. In een verzoekschrift moet hiervoor altijd ruimte worden gelaten, zodat de
voorzieningenrechter een stempel kan zetten dat het verlof wordt verleend. Het gaat dus om
een verlofbeschikking en dat is de eindbeslissing.
Beschikking staat in het verzoekschrift. Advocaat heeft al gezegd wat voorzieningenrechter
moet zeggen en hier komt een ondertekening onder van voorzieningenrechter.
e) Stel het verlof wordt gegeven en verzoekster dient de eis in hoofdzaak binnen 14 dagen
aanhangig te maken. Wat gebeurt er als de beslaglegger er niet in slaagt de zaak tijdig
aanhangig te maken?
Art. 700 lid 3 Rv -> verlof wordt verleend onder de voorwaarde dat de eis in de hoofdzaak
binnen 14 dagen wordt ingesteld. Het doel (ratio) is later immers altijd om een executoriale
titel te verkrijgen. Gebeurt dit niet, dan vervalt het beslag!
Er wordt vaak geprocedeerd over de vraag wat een eis in hoofdzaak is. Een eis in hoofdzaak
instellen is ook een kort geding aanhangig maken. Het instellen van een kort geding leidt dus
ook tot een executoriale titel. Deze rechtsregel volgt uit het belangrijke arrest
Ajax/Reule, zie r.o. 3.4.2:
“3.4.2 Uit de enkele tekst van art. 700 lid 3 valt niet af te leiden welke betekenis moet
worden toegekend aan het begrip 'eis in de hoofdzaak' als gehanteerd in deze bepaling.
Ook de wetsgeschiedenis geeft te dien aanzien geen duidelijk antwoord. In de memorie van
toelichting is het derde lid van art. 700 als volgt toegelicht (Parl. Gesch. Wijziging Rv. e.a.w.
(Inv. 3, 5 en 6), blz. 310):
