Verlichting en Elektriciteit
Woensdag 24 september 2025
Verlichting (en elektriciteit)
+ kunst = max aantal licht regels (in lux)
!! Belang van licht = belangrijk
Lichttechniek:
‘Laat er licht zijn’
Licht breekt alles af, ook kleur vervaagd
-> slecht ontwerp + goed licht = oké resultaat
-> goed ontwerp + slecht licht = resultaat kraken
Belangrijke competenties
• Lichttechnische grootheden Ø, I, E, L
• Lichtkleur – kleurentemperatuur in K(elvin)
• Kleurenweergave index Ra CRI (hoe hoger CRI, hoe beter)
• Sfeer
• Impact van licht en verlichting op ruimte en omgeving
Kleurentemp/weergave (kan afhangen van regio)
-zuiden = kouder licht
-noorden = warmer licht
-België = midden
Sfeer = hetgeen wat een goed ontwerp bepaald.
-> welk licht heb je nodig voor een bepaalde sfeer?
Impact van licht
-> vb: licht op achterwand = zorgt voor diepte. -> kan veel mee gespeeld worden.
Hangen wat nauwer samen
Planningsproces
I. Analyse
= ruimtes bekijken, omgeving, wat wil je etc…
II. Lichtontwerp
= wat vraagt proberen uitwerken + bespreken
III. Ontwerp
= idee uitwerken
IV. Montage
= vooral aan elektricien vragen, eerst hun ding, op einde lamp
V. Onderhoud
= relatief, hangt af van duur vd lamp
Quote:
Website docent = Chrispype.be ‘Je moet niet nadenken, Pagina 1 van 55
maar je moet voordenken’.
,Opdrachten.
1. Analyse
➢ Wat zijn de ruimtes, lichtinval
➢ Welke materialen zijn er
Stap 1 (zie online)
& verder
2. Luxmeter opdracht
➢ Gekoppeld aan uitstap naar docent zijn studio
3. Schetsontwerp opdracht
➢ (zie je normaal ook bij atelier)
=> verdere uitleg, meer informatie mbt de opdrachten, zie chamilo.
Pagina 2 van 55
,Woensdag 1 oktober 2025
CCT = kleurentemperatuur
(= correlated – colour – temperature)
vb: warm licht
vb: koud licht
vb: 4500 k
vb: alles boven de 400k, koud licht
Oriëntatie
- hoe noordelijker, hoe warmer licht
- hoe zuidelijker, hoe kouder licht
Planningsproces
• Projectanalyse
• Lichtconcept (VLO)
• Lichtontwerp (DLO/ULO)
• Installatie
• Onderhoud
Verlichtingstaken = zijn functies die verlichting kunnen hebben.
- Algemeen licht
= doet je de ruimte lezen
- Specifiek licht
= licht specifieke taak. Vb: tandarts om goed in de mond te kunnen kijken
- Accent licht
= om iets eruit te laten springen. Vb: in museum, licht op een schilderij
= wat je wil zien binnen totale verlichting
- Decoratief licht
= gaat puur om de esthetiek, gebruikt voor sfeer, maar zegt dat niet
= esthetisch passend binnen ontwerp
- Oriëntatie / veiligheid
= vb nooduitgangen, trap. Geen goed licht bij oriëntatie zorgt voor onveiligheid
= vb in kantoor hangen daar grote normen aan vast
- Sfeerverlichting
= bepaalt (kan) sfeer in/van ruimte. Bubbels creëren
- Architecturaal
= belangrijke punten in de structuur / architectuur te tonen -> zeer belangrijk
Pagina 3 van 55
, Kwantitatief of kwalitatieve benadering?
Kwantitatieve benadering
-> heel veel licht, wat er gehaald moet worden
Kwalitatieve benadering
-> op zoek naar een sfeer in ruimte, belangrijk om in gesprek met de klant te gaan !!
Lichtconcept
--> eerste algemene opvatting van het ontwerp
- types verlichting?
- hoeveel licht mag en moet er zijn?
- welke behoeftes zijn er?
- welke benadering in licht zie je?
--> het moment om eerste schetsen, moodboards, conceptbundel aan de klant te
overleggen
- op 1 lijn met elkaar of niet
NIET fase van specifieke armaturen etc. of indeling van ruimtes.
Puur conceptueel
Lichtontwerp
--> klant geeft een go
- gaan akkoord met je beeld en concept
--> het moment dat het concept concreet wordt gemaakt
- keuze armaturen
- opmaak lichtpalen
- vastleggen lichtsterktes
- verzamel technische fiches en installatiedocumenten
- budgettering
- etc
Installatie
--> lichtontwerp wordt uitgevoerd
- meestal door externe installateurs
-> goede voorbereiding
- duidelijke plannen
- duidelijke principedetails
Pagina 4 van 55
Woensdag 24 september 2025
Verlichting (en elektriciteit)
+ kunst = max aantal licht regels (in lux)
!! Belang van licht = belangrijk
Lichttechniek:
‘Laat er licht zijn’
Licht breekt alles af, ook kleur vervaagd
-> slecht ontwerp + goed licht = oké resultaat
-> goed ontwerp + slecht licht = resultaat kraken
Belangrijke competenties
• Lichttechnische grootheden Ø, I, E, L
• Lichtkleur – kleurentemperatuur in K(elvin)
• Kleurenweergave index Ra CRI (hoe hoger CRI, hoe beter)
• Sfeer
• Impact van licht en verlichting op ruimte en omgeving
Kleurentemp/weergave (kan afhangen van regio)
-zuiden = kouder licht
-noorden = warmer licht
-België = midden
Sfeer = hetgeen wat een goed ontwerp bepaald.
-> welk licht heb je nodig voor een bepaalde sfeer?
Impact van licht
-> vb: licht op achterwand = zorgt voor diepte. -> kan veel mee gespeeld worden.
Hangen wat nauwer samen
Planningsproces
I. Analyse
= ruimtes bekijken, omgeving, wat wil je etc…
II. Lichtontwerp
= wat vraagt proberen uitwerken + bespreken
III. Ontwerp
= idee uitwerken
IV. Montage
= vooral aan elektricien vragen, eerst hun ding, op einde lamp
V. Onderhoud
= relatief, hangt af van duur vd lamp
Quote:
Website docent = Chrispype.be ‘Je moet niet nadenken, Pagina 1 van 55
maar je moet voordenken’.
,Opdrachten.
1. Analyse
➢ Wat zijn de ruimtes, lichtinval
➢ Welke materialen zijn er
Stap 1 (zie online)
& verder
2. Luxmeter opdracht
➢ Gekoppeld aan uitstap naar docent zijn studio
3. Schetsontwerp opdracht
➢ (zie je normaal ook bij atelier)
=> verdere uitleg, meer informatie mbt de opdrachten, zie chamilo.
Pagina 2 van 55
,Woensdag 1 oktober 2025
CCT = kleurentemperatuur
(= correlated – colour – temperature)
vb: warm licht
vb: koud licht
vb: 4500 k
vb: alles boven de 400k, koud licht
Oriëntatie
- hoe noordelijker, hoe warmer licht
- hoe zuidelijker, hoe kouder licht
Planningsproces
• Projectanalyse
• Lichtconcept (VLO)
• Lichtontwerp (DLO/ULO)
• Installatie
• Onderhoud
Verlichtingstaken = zijn functies die verlichting kunnen hebben.
- Algemeen licht
= doet je de ruimte lezen
- Specifiek licht
= licht specifieke taak. Vb: tandarts om goed in de mond te kunnen kijken
- Accent licht
= om iets eruit te laten springen. Vb: in museum, licht op een schilderij
= wat je wil zien binnen totale verlichting
- Decoratief licht
= gaat puur om de esthetiek, gebruikt voor sfeer, maar zegt dat niet
= esthetisch passend binnen ontwerp
- Oriëntatie / veiligheid
= vb nooduitgangen, trap. Geen goed licht bij oriëntatie zorgt voor onveiligheid
= vb in kantoor hangen daar grote normen aan vast
- Sfeerverlichting
= bepaalt (kan) sfeer in/van ruimte. Bubbels creëren
- Architecturaal
= belangrijke punten in de structuur / architectuur te tonen -> zeer belangrijk
Pagina 3 van 55
, Kwantitatief of kwalitatieve benadering?
Kwantitatieve benadering
-> heel veel licht, wat er gehaald moet worden
Kwalitatieve benadering
-> op zoek naar een sfeer in ruimte, belangrijk om in gesprek met de klant te gaan !!
Lichtconcept
--> eerste algemene opvatting van het ontwerp
- types verlichting?
- hoeveel licht mag en moet er zijn?
- welke behoeftes zijn er?
- welke benadering in licht zie je?
--> het moment om eerste schetsen, moodboards, conceptbundel aan de klant te
overleggen
- op 1 lijn met elkaar of niet
NIET fase van specifieke armaturen etc. of indeling van ruimtes.
Puur conceptueel
Lichtontwerp
--> klant geeft een go
- gaan akkoord met je beeld en concept
--> het moment dat het concept concreet wordt gemaakt
- keuze armaturen
- opmaak lichtpalen
- vastleggen lichtsterktes
- verzamel technische fiches en installatiedocumenten
- budgettering
- etc
Installatie
--> lichtontwerp wordt uitgevoerd
- meestal door externe installateurs
-> goede voorbereiding
- duidelijke plannen
- duidelijke principedetails
Pagina 4 van 55
