MD-K 2.13: Bloed, Erytropoëse en Anemie | Premium Studiegids
MD-K 2.13 B loed: Er ytr opoëse en Anem ie
Volledige Fysiologische en Klinische Samenvatting voor de Geboortezorg
1. Fysiologie en B estanddelen van het Bloed
Bloed is een vloeibaar transportweefsel dat verantwoordelijk is voor de homeostase van het lichaam,
het gastransport (zuurstof en koolstofdioxide), de immunologische afweer en de bloedstolling. Het
bloedvolume bestaat fysiologisch uit bloedplasma (de vloeibare matrix met water, eiwitten en
zouten) en cellulaire bestanddelen (erytrocyten, leukocyten en trombocyten).
Erytrocyten (rode bloedcellen): Dit zijn biconcave, kernloze cellen die volgepakt zijn met het
transporteiwit hemoglobine (Hb). Zij overleven gemiddeld 120 dagen en zijn specifiek ontworpen om
de gaswisseling tussen de longblaasjes en de weefsels te faciliteren.
Reticulocyten: Dit zijn de directe, jonge voorlopers van de volwassen erytrocyten. Reticulocyten
worden vanuit het rode beenmerg in de bloedsomloop gesecreerd en bevatten in de eerste 1 tot 2
dagen nog microscopische restjes RNA. Het reticulocytengetal is een vitale indicator voor de actieve
beenmergactiviteit (erytropoëtische respons).
Leukocyten (witte bloedcellen): Cellulaire elementen van het immuunsysteem (zoals granulocyten,
lymfocyten en monocyten). Tijdens de zwangerschap stijgt het leukocytengetal fysiologisch van circa
4-11 x 10^9/l naar 12-14 x 10^9/l, en tijdens de baring onder invloed van stress en fysieke inspanning
tot wel 40 x 10^9/l. Dit moet niet worden verward met een acute infectie.
Trombocyten (bloedplaatjes): Kernloze celfragmenten afkomstig van megakaryocyten, essentieel
voor de primaire hemostase en stolselvorming. De fysiologische ondergrens tijdens de zwangerschap
ligt rond de 110 x 10^9/l.
2. Hem oglobine: Synthese, B ouw en Afbr aak
Hemoglobine (Hb) is een complex, tetrameer metalloproteïne met een molecuulgewicht van circa
64.500 Dalton. Het molecuul is specifiek opgebouwd uit vier globine-eiwitketens. Elke individuele
globineketen is in zijn tertiaire structuur fysiologisch gevouwen rond een hydrofobe pocket die een
actieve heemgroep herbergt. Deze heemgroep bestaat uit een protoporfyrine-ring met in het
centrum een tweewaardig ijzerion (Fe2+). Dit ijzerion is in staat om reversibel één molecuul zuurstof
(O2) te binden via een coördinatieve binding.
★ ERYTROPOËSE & ERYTROPOËTINE
Erytropoëse is de gereguleerde aanmaak van rode bloedcellen in het rode beenmerg.
Dit proces wordt aangestuurd door het hormoon Erytropoëtine (Epo), geproduceerd door de nieren in
respons op hypoxie.
Tijdens de zwangerschap stijgt de Epo-afgifte fysiologisch onder invloed van progesteron, prolactine
en humaan chorionsomatomammotrupin (hCS), wat de rodecelproductie met 20% tot 30% aanjaagt.
Afbraak van hemoglobine vindt na circa 120 dagen plaats in het reticulo-endotheliale systeem (met
name de milt en lever). Het globine-eiwit wordt afgebroken tot losse aminozuren voor hergebruik. De
Pagina 1
MD-K 2.13 B loed: Er ytr opoëse en Anem ie
Volledige Fysiologische en Klinische Samenvatting voor de Geboortezorg
1. Fysiologie en B estanddelen van het Bloed
Bloed is een vloeibaar transportweefsel dat verantwoordelijk is voor de homeostase van het lichaam,
het gastransport (zuurstof en koolstofdioxide), de immunologische afweer en de bloedstolling. Het
bloedvolume bestaat fysiologisch uit bloedplasma (de vloeibare matrix met water, eiwitten en
zouten) en cellulaire bestanddelen (erytrocyten, leukocyten en trombocyten).
Erytrocyten (rode bloedcellen): Dit zijn biconcave, kernloze cellen die volgepakt zijn met het
transporteiwit hemoglobine (Hb). Zij overleven gemiddeld 120 dagen en zijn specifiek ontworpen om
de gaswisseling tussen de longblaasjes en de weefsels te faciliteren.
Reticulocyten: Dit zijn de directe, jonge voorlopers van de volwassen erytrocyten. Reticulocyten
worden vanuit het rode beenmerg in de bloedsomloop gesecreerd en bevatten in de eerste 1 tot 2
dagen nog microscopische restjes RNA. Het reticulocytengetal is een vitale indicator voor de actieve
beenmergactiviteit (erytropoëtische respons).
Leukocyten (witte bloedcellen): Cellulaire elementen van het immuunsysteem (zoals granulocyten,
lymfocyten en monocyten). Tijdens de zwangerschap stijgt het leukocytengetal fysiologisch van circa
4-11 x 10^9/l naar 12-14 x 10^9/l, en tijdens de baring onder invloed van stress en fysieke inspanning
tot wel 40 x 10^9/l. Dit moet niet worden verward met een acute infectie.
Trombocyten (bloedplaatjes): Kernloze celfragmenten afkomstig van megakaryocyten, essentieel
voor de primaire hemostase en stolselvorming. De fysiologische ondergrens tijdens de zwangerschap
ligt rond de 110 x 10^9/l.
2. Hem oglobine: Synthese, B ouw en Afbr aak
Hemoglobine (Hb) is een complex, tetrameer metalloproteïne met een molecuulgewicht van circa
64.500 Dalton. Het molecuul is specifiek opgebouwd uit vier globine-eiwitketens. Elke individuele
globineketen is in zijn tertiaire structuur fysiologisch gevouwen rond een hydrofobe pocket die een
actieve heemgroep herbergt. Deze heemgroep bestaat uit een protoporfyrine-ring met in het
centrum een tweewaardig ijzerion (Fe2+). Dit ijzerion is in staat om reversibel één molecuul zuurstof
(O2) te binden via een coördinatieve binding.
★ ERYTROPOËSE & ERYTROPOËTINE
Erytropoëse is de gereguleerde aanmaak van rode bloedcellen in het rode beenmerg.
Dit proces wordt aangestuurd door het hormoon Erytropoëtine (Epo), geproduceerd door de nieren in
respons op hypoxie.
Tijdens de zwangerschap stijgt de Epo-afgifte fysiologisch onder invloed van progesteron, prolactine
en humaan chorionsomatomammotrupin (hCS), wat de rodecelproductie met 20% tot 30% aanjaagt.
Afbraak van hemoglobine vindt na circa 120 dagen plaats in het reticulo-endotheliale systeem (met
name de milt en lever). Het globine-eiwit wordt afgebroken tot losse aminozuren voor hergebruik. De
Pagina 1
