RISICOMANAGEMENT
Hoofdstuk 1
1.1
Blaise pascal grote stap in waarschijnlijkheidsanalyse: waarschijnlijkheid en uitkomst
beslissing beïnvloeden. Jacob Bernouille en Carl Friedrich gauss, eigen wijze koppeling
rekenkundig berekenen risico. Goede bron informatie voor uitspraak waarschijnlijkheid.
Gauss ontwikkelde normaal verdeling oftewel gauss kromme. Frank Knight twijfelde
wiskundige voorspelbaarheid toekomst.
H1 lezen
Hoofdstuk 2: basisbegrippen van risicomanagement
2.1
Risicomanagement proces waarmee wordt geprobeerd onzeker rond
behalen doelstellingen managen. Doel= bereiken doelstellingen. Risico’s
invloed hierop. Risico’s: gebeurtenissen onzeker of plaatsvinden. Geen
risico als je weet of t wel of niet plaatsvindt. Knight (1921) onderscheid
risico is een meetbare onzekerheid. Mensen kunnen zien als kans op
gebeurtenis, oorzaak gebeurtenis en gevolg ervan. In boek: onzekere
gebeurtenis met gevolgen voor doelstelling (meetbare en niet meetbare
gebeurtenissen).
Rsm kan betrekking hebben op doelstellingen: individuen, projecten,
processen en organisaties. (on)bewust en (in)formeel.
, “Het gedrag van individuen binnen de organisatie is bepalend voor de
werking van risicomanagement. Er kunnen regels en procedures worden
opgesteld, maar wanneer deze afspraken vervolgens niet worden
nageleefd, hebben de stappen die daarvoor zijn genomen vrijwel geen
waarde.”
Persoon verantwoordelijk behalen doelstellingen ook verantwoordelijk rsm rond
doelstellingen. (ook risico’s die gekoppeld aan doelstellingen). Eigenaar
doelstellingen=risico-eigenaar.
Als in organisatie risicomanagers of rsmafdeling wordt aangesteld wordt het tweede lijn
genoemd – three lines of defence model (3LoD) = organisatiestructuur bijdragen aan
versterken risicocultuur, verantwoordelijkheid nemen voor beheersen risico’s en
optimaliseren geïntegreerd samenwerken.
- Eerste lijn: eigenaar doelstelling en risico’s=lijnmanagement.
- Tweede lijn: controlerende functies (rsmmanagers of rsmafdeling). Rsmmanagers
ondersteunende, adviserende, coördinerende en bewakende rol en boordelen of
eerste lijn verantwoordelijkheid daadwerkelijk neemt.
- Derde lijn: internal audit= controleert samenwerking eerste en tweede lijn of
functioneert en velt objectief en onafhankelijk oordeel en geeft mogelijkheden tot
verbetering.
Tweede lijn integrale benadering risicomanagement: gezamenlijke effect beoordeeld van alle
organisatierisico’s op doelstelling = organisatierisicomanagement of Enterprise Risk
Management.
Rsmmanagers taak: waken over proces rsm en onderliggende verbanden tussen afdelingen,
beheersmaatregelen en verantwoordelijkheden onderzoeken. Rol rsmmanagers is expertrol.
Rsm opgevat als good governance (goed bestuur). Rsm benadrukt goed management
betekent ook personeel verantwoordelijk voor risico rondom resultaten bij doelstellingen.
Rsmmanager ondersteunt en adviseert eerste lijn bij managen risico’s. Taken zijn opstellen en
vervolgens borgen rsmproces binnen organisatie. Faciliterende rol bij uitvoeren risicoanalyse.
Om dit proces te ondersteunen moet binnen orga zorgdragen voor risicocultuur door middel
van trainingen.
Risicoadviseur: externe speler organisatie adviseren
Voordeel rsm korte termijn: vergroten risicoalertheid en -bewustwording bij personeel.
Voordeel rsm lange termijn: vergroten zekerheid realiseren organisatiedoelstellingen (COSO
2004) & basis uitkomsten besluitvormingen ondersteund (Hopkin 2017).
Nadelen: vrij moeilijk invoerbaar, vergt extra spanning en aanpassing, kosten vergeleken met
waarde, altijd risico’s.
, Verandermanagement.
2.2 soorten risico’s
Positieve en negatieve risico’s.
Down-side risk (negatieve risico, zoals waardevermindering) voorkomen en upside risk
(positieve risico, zoals waardevermeerdering) benutten.
Negatieve risico’s=bedreigingen, dreiging meetbare schade gevolg meerdere gebeurtenissen.
Positieve risico’s= kansen
Statisch risico=zuiver risico.
- Alleen negatief uitvallen, zoals brand of waterschade. Risico’s die niet bewust worden
opgezocht.
Dynamisch risico=speculatief risico.
- Positief als negatief uitvallen, zoals investeringen. Risico’s bewust opgezocht. Belang
om downside te minimaliseren en upside te maximaliseren.
Pure kansen ontdekken ingebracht in strategische planningsproces - kansenmanagement.
Basis aard risico’s onderscheid: strategische risico’s en operationele risico’s
- Strategische risico’s: risico’s die organisatie bewust neemt in verwachting waarde te
creëren. Sterke relatie met missie en visie van organisatie en proces strategisch
management. Risico’s invloed door strategische beslissingen.
- Operationele risico’s: risico’s als gevolg van falende interne processen, mensen en
systemen of externe gebeurtenissen.
Compliance: naleving wet- en regelgeving
Hazard: vooral externe diverse gevaren, zoals natuurrampen of terroristische aanslagen
Financial risk: door financiële ontwikkelingen en instrumenten, zoals verloop valutakoersen
Reporting risk: betrouwbaarheid verslaglegging
“Operationele risico’s kunnen ontstaan door menselijk gedrag. Hierbij kan onderscheid
worden gemaakt tussen zaken waar fouten worden gemaakt (onbewust onbekwaam gedrag)
en zaken waar opzet in het spel is (bewust onbekwaam gedrag)”
2.3 oorzaak en gevolg
Oorzaak Doel
Oorzaak: onderscheid interne en externe oorzaken.
- Interne oorzaken: waar organisatie invloed op kan uitoefenen. Zaken vanuit micro-
omgeving (orga zelf).
- Externe oorzaken: nauwelijks tot geen invloed. Orga geconfronteerd.
Wel onderscheid meso-omgeving(bedrijfstak)en macro-omgeving(samenleving).
- meso omgeving: direct invloed
Hoofdstuk 1
1.1
Blaise pascal grote stap in waarschijnlijkheidsanalyse: waarschijnlijkheid en uitkomst
beslissing beïnvloeden. Jacob Bernouille en Carl Friedrich gauss, eigen wijze koppeling
rekenkundig berekenen risico. Goede bron informatie voor uitspraak waarschijnlijkheid.
Gauss ontwikkelde normaal verdeling oftewel gauss kromme. Frank Knight twijfelde
wiskundige voorspelbaarheid toekomst.
H1 lezen
Hoofdstuk 2: basisbegrippen van risicomanagement
2.1
Risicomanagement proces waarmee wordt geprobeerd onzeker rond
behalen doelstellingen managen. Doel= bereiken doelstellingen. Risico’s
invloed hierop. Risico’s: gebeurtenissen onzeker of plaatsvinden. Geen
risico als je weet of t wel of niet plaatsvindt. Knight (1921) onderscheid
risico is een meetbare onzekerheid. Mensen kunnen zien als kans op
gebeurtenis, oorzaak gebeurtenis en gevolg ervan. In boek: onzekere
gebeurtenis met gevolgen voor doelstelling (meetbare en niet meetbare
gebeurtenissen).
Rsm kan betrekking hebben op doelstellingen: individuen, projecten,
processen en organisaties. (on)bewust en (in)formeel.
, “Het gedrag van individuen binnen de organisatie is bepalend voor de
werking van risicomanagement. Er kunnen regels en procedures worden
opgesteld, maar wanneer deze afspraken vervolgens niet worden
nageleefd, hebben de stappen die daarvoor zijn genomen vrijwel geen
waarde.”
Persoon verantwoordelijk behalen doelstellingen ook verantwoordelijk rsm rond
doelstellingen. (ook risico’s die gekoppeld aan doelstellingen). Eigenaar
doelstellingen=risico-eigenaar.
Als in organisatie risicomanagers of rsmafdeling wordt aangesteld wordt het tweede lijn
genoemd – three lines of defence model (3LoD) = organisatiestructuur bijdragen aan
versterken risicocultuur, verantwoordelijkheid nemen voor beheersen risico’s en
optimaliseren geïntegreerd samenwerken.
- Eerste lijn: eigenaar doelstelling en risico’s=lijnmanagement.
- Tweede lijn: controlerende functies (rsmmanagers of rsmafdeling). Rsmmanagers
ondersteunende, adviserende, coördinerende en bewakende rol en boordelen of
eerste lijn verantwoordelijkheid daadwerkelijk neemt.
- Derde lijn: internal audit= controleert samenwerking eerste en tweede lijn of
functioneert en velt objectief en onafhankelijk oordeel en geeft mogelijkheden tot
verbetering.
Tweede lijn integrale benadering risicomanagement: gezamenlijke effect beoordeeld van alle
organisatierisico’s op doelstelling = organisatierisicomanagement of Enterprise Risk
Management.
Rsmmanagers taak: waken over proces rsm en onderliggende verbanden tussen afdelingen,
beheersmaatregelen en verantwoordelijkheden onderzoeken. Rol rsmmanagers is expertrol.
Rsm opgevat als good governance (goed bestuur). Rsm benadrukt goed management
betekent ook personeel verantwoordelijk voor risico rondom resultaten bij doelstellingen.
Rsmmanager ondersteunt en adviseert eerste lijn bij managen risico’s. Taken zijn opstellen en
vervolgens borgen rsmproces binnen organisatie. Faciliterende rol bij uitvoeren risicoanalyse.
Om dit proces te ondersteunen moet binnen orga zorgdragen voor risicocultuur door middel
van trainingen.
Risicoadviseur: externe speler organisatie adviseren
Voordeel rsm korte termijn: vergroten risicoalertheid en -bewustwording bij personeel.
Voordeel rsm lange termijn: vergroten zekerheid realiseren organisatiedoelstellingen (COSO
2004) & basis uitkomsten besluitvormingen ondersteund (Hopkin 2017).
Nadelen: vrij moeilijk invoerbaar, vergt extra spanning en aanpassing, kosten vergeleken met
waarde, altijd risico’s.
, Verandermanagement.
2.2 soorten risico’s
Positieve en negatieve risico’s.
Down-side risk (negatieve risico, zoals waardevermindering) voorkomen en upside risk
(positieve risico, zoals waardevermeerdering) benutten.
Negatieve risico’s=bedreigingen, dreiging meetbare schade gevolg meerdere gebeurtenissen.
Positieve risico’s= kansen
Statisch risico=zuiver risico.
- Alleen negatief uitvallen, zoals brand of waterschade. Risico’s die niet bewust worden
opgezocht.
Dynamisch risico=speculatief risico.
- Positief als negatief uitvallen, zoals investeringen. Risico’s bewust opgezocht. Belang
om downside te minimaliseren en upside te maximaliseren.
Pure kansen ontdekken ingebracht in strategische planningsproces - kansenmanagement.
Basis aard risico’s onderscheid: strategische risico’s en operationele risico’s
- Strategische risico’s: risico’s die organisatie bewust neemt in verwachting waarde te
creëren. Sterke relatie met missie en visie van organisatie en proces strategisch
management. Risico’s invloed door strategische beslissingen.
- Operationele risico’s: risico’s als gevolg van falende interne processen, mensen en
systemen of externe gebeurtenissen.
Compliance: naleving wet- en regelgeving
Hazard: vooral externe diverse gevaren, zoals natuurrampen of terroristische aanslagen
Financial risk: door financiële ontwikkelingen en instrumenten, zoals verloop valutakoersen
Reporting risk: betrouwbaarheid verslaglegging
“Operationele risico’s kunnen ontstaan door menselijk gedrag. Hierbij kan onderscheid
worden gemaakt tussen zaken waar fouten worden gemaakt (onbewust onbekwaam gedrag)
en zaken waar opzet in het spel is (bewust onbekwaam gedrag)”
2.3 oorzaak en gevolg
Oorzaak Doel
Oorzaak: onderscheid interne en externe oorzaken.
- Interne oorzaken: waar organisatie invloed op kan uitoefenen. Zaken vanuit micro-
omgeving (orga zelf).
- Externe oorzaken: nauwelijks tot geen invloed. Orga geconfronteerd.
Wel onderscheid meso-omgeving(bedrijfstak)en macro-omgeving(samenleving).
- meso omgeving: direct invloed
