Post Master – Accountancy Nyenrode (2026)
Vak: Externe Verslaggeving voor Accountants (EVAC)
Deze samenvatting is gebaseerd op:
(a): The IFRS® Accounting Standards – Required Annotated 1 January 2025 (bestaande uit drie
boeken: Part A, Part B en Part C), ISBN 9781915712158.
(B): Bundel Cases, vragen en dilemma’s, Voorjaar 2026.
Dag 1: Opbrengstverantwoording
Voorbereiding
• IFRS 15, Revenue from contracts with customers.
Samenvatting dag 1
Opbrengsten verantwoording vanuit het vijfstappenmodel.
Note: Je moet tijdens de uitwerkingen alle vijf de stappen benoemen, tenzij specifiek een bepaalde
stap wordt gevraagd.
1. Identificeren van het contract [IFRS 15.9]
2. Identificeren van de prestatieverplichtingen (PO) [IFRS 15.22]
3. Bepalen van de transactieprijs (TP) [IFRS 15.47]
4. Alloceren van transactieprijs (TP) aan prestatieverplichtingen (PO) [IFRS 15.73]
5. Opbrengstverantwoording bij voldoen prestatieverplichting (PO) [IFRS 15.31].
Stap 1 – Identificeren van het contract met de klant [IFRS 15.9]
Definitie contract [IFRS 15] Een overeenkomst met één of meerdere partijen waaruit rechten en
verplichtingen uit voortkomen.
Een contract met een klant valt binnen de scope van [IFRS 15.9] indien het voldoet aan alle volgende
voorwaarden:
De partijen hebben het contract goedgekeurd en committeren zich aan de verplichtingen;
Rechten van partijen ten aanzien van leveringen goederen en diensten zijn duidelijk
Betalingsvoorwaarden zijn duidelijk.
Het contract Economische betekenis heeft;.
Het waarschijnlijk is dat de vergoeding wordt geïnd.
Meerdere contracten
Indien meerdere contracten gelijktijdig of kort na elkaar met dezelfde klant zijn afgesloten en
economisch samenhangen, moeten zij als één contract worden verwerkt indien zij [IFRS 15.17]:
1.Contracten worden als één pakket onderhandeld met één commercieel doel;
2.Het bedrag van de tegenprestatie die in het ene contract moet worden betaald, hangt af van de prijs
of prestatie van de andere contracten;
3.De goederen of diensten die in de contracten zijn beloofd, vormen één prestatieverplichting volgens
[IFRS 15.22 – 30].
,Contract modificatie
Een tussentijdse aanpassing van een overeenkomst wordt:
Als afzonderlijk contract verwerkt (IFRS 15.20)
indien de extra goederen of diensten distinct zijn én tegen hun stand-alone selling price worden
geleverd;
Verwerkt als aanpassing van het bestaande contract
Indien hieraan niet wordt voldaan, waarbij een cumulatieve inhaalaanpassing van de omzet kan
ontstaan.
Rechtsboven (blauw vak): De nieuwe goederen en diensten moeten als afzonderlijk
contract worden behandeld (IFRS 15.20).
Linksonder (groen vak): Zijn de resterende goederen en diensten onderscheiden van die welke
reeds zijn geleverd?
Rechtsmidden (groen vak): Verwerk de wijziging alsof deze onderdeel uitmaakt van het bestaande
contract en werk de transactieverkoopprijs en voortgangsmeting bij voor de enkele
prestatieverplichting (erken wijziging als **cumulatieve inhaalvergoeding aan opbrengsten) (IFRS
15.21b)
Rechtsboven-midden (roze vak): De resterende tegenprestatie wordt toegewezen aan de
resterende prestatieverplichtingen en de voortgangsmetingen voor gedeeltelijk niet-vervulde
prestatieverplichtingen worden bijgewerkt met opbrengsten erkend op cumulatieve inhaal basis
(IFRS 15.21a).
Onderaan links (blauw vak): In feite wordt het oorspronkelijke contract beëindigd en ontstaat er een
nieuw contract. Wijs de resterende transactieverkoopprijs toe aan de resterende goederen en diensten
(transactieverkoopprijs voor reeds vervulde prestatieverplichtingen wordt niet aangepast) (IFRS
15.21a).
Voorbeeld 5 (15.IE19-24) • Voorbeeld 7 (15.IE33-36) • Voorbeeld 8 (15.IE37-41)
Stap 2 – Identificeren van performance obligations [IFRS 15.22 – 23 + Appendix A]
Een prestatieverplichting (Performance obligation) is ofwel:
- Goed of dienst (of bundel van goederen of diensten) die: Onderscheiden is (Distinct)
- Een reeks onderscheidende goederen of diensten die:
a) Substantieel hetzelfde zijn; en
b) Hetzelfde patroon van overdracht aan de klant hebben
Elk onderscheiden goed of dienst in de reeks voldoet aan criteria [IFRS - 15.35] om over tijd te
worden voldaan;
, Dezelfde methode om voortgang naar volledige voldoening/afronding te meten zou worden
gebruikt.
Een goed of dienst dat aan de klant wordt beloofd is onderscheiden (Distinct) als aan beide volgende
criteria worden gehaald [IFRS-15.27]:
Criterium 1: Geschikt om onderscheiden te zijn: Kan de klant voordeel hebben uit het goed of
dienst, hetzij alleen hetzij samen met gemakkelijk beschikbare hulpmiddelen?
Criterium 2: Onderscheiden in de context van het contract: Is de belofte van het bedrijf om het
goed of dienst over te dragen afzonderlijk identificeerbaar van andere beloften in het contract?
Ja: Onderscheiden prestatieverplichting
Nee: Niet onderscheiden - Combineer met andere goederen en diensten
Uitzondering: Een reeks onderscheiden goederen of diensten die substantieel hetzelfde zijn en
hetzelfde patroon van overdracht hebben, kunnen één prestatieverplichting zijn. Zie Example 20 – 21
voor meer voorbeelden.
Factoren die aangeven dat twee of meer beloften (goods of service) niet afzonderlijk
identificeerbaar zijn [IFRS 15.29]:
1: Het bedrijf gebruikt goederen of diensten als input om de gecombineerde output te produceren of
leveren (Aanzienlijke integratiedienst)
2: Een of meer goederen of diensten wijzigen of personaliseren aanzienlijk, of worden aanzienlijk
gewijzigd of gepersonaliseerd door andere beloofde goederen of diensten
3: Goederen of diensten zijn:
1. Sterk afhankelijk van elkaar
2. Sterk met elkaar verbonden
Principal versus agent [IFRS 15 B34 – B38]
Indien meerdere partijen
betrokken zijn bij de levering, moet
worden beoordeeld of de entiteit
principal of agent is.
een principal
verantwoordt omzet
bruto;
een agent
verantwoordt omzet
netto (commissie).
, Is meer dan één partij betrokken bij het leveren van goederen of diensten aan de klant?
Nee: Geen principaal/agent-evaluatie.
Ja: Identificeer de gespecificeerde goederen of diensten die moeten worden geleverd.
Voor elk gespecificeerd goed of dienst, heeft de entiteit beschikkingsmacht (Control) voordat het aan
de klant wordt overgedragen? Overweeg de definitie van “Control” in [IFRS 15.33].
Indicatoren [IFRS 15.B37]:
Het bedrijf is primair verantwoordelijk voor vervulling en acceptabiliteit
Het bedrijf heeft voorraadrisco vóór of na overdracht aan klant
Het bedrijf heeft discretie in het bepalen van de prijs
Ja: Erken opbrengsten bruto als principaal voor de specifieke goederen of diensten
Nee: Erken opbrengsten netto als agent voor de specifieke goederen of diensten
Warranties (Garanties) [IFRS 15.B28 – B33]
Assurance warranties: Bevestigen dat het product voldoet aan de overeengekomen specificaties en
vormen geen afzonderlijke performance obligation; deze worden verwerkt volgens [IAS 37].
Service warranties: Leveren aanvullende diensten en vormen wél een afzonderlijke performance
obligation onder [IFRS 15].
Factoren om te overwegen of een
garantie een aanvullende dienst
biedt:
Is het wettelijk vereist?
Is het langer dan gebruikelijk?
Welke taken worden
uitgevoerd?
Bijvoorbeeld:
Verkoop van een auto + standaard garantie van 3 jaar of 36.000 KM (BOVAG/wettelijke
fabrieksgarantie) + additionele garantie van 3 jaar of 70.000 KM voor €5.000
Prestatieverplichting:
1) Auto + Standaard garantie (Garantie = IAS 37)
2) Additionele garantie (IFRS 15)
Stap 3 – Bepalen van de transactieprijs [IFRS 15.48]
De transactieprijs is het bedrag waarop de entiteit recht verwacht te hebben en omvat:
a): (Geschatte) Variabele Vergoeding en vervolgens toepassing van de Beperking (Constraint) [IFRS
15.50 - 59]
Vak: Externe Verslaggeving voor Accountants (EVAC)
Deze samenvatting is gebaseerd op:
(a): The IFRS® Accounting Standards – Required Annotated 1 January 2025 (bestaande uit drie
boeken: Part A, Part B en Part C), ISBN 9781915712158.
(B): Bundel Cases, vragen en dilemma’s, Voorjaar 2026.
Dag 1: Opbrengstverantwoording
Voorbereiding
• IFRS 15, Revenue from contracts with customers.
Samenvatting dag 1
Opbrengsten verantwoording vanuit het vijfstappenmodel.
Note: Je moet tijdens de uitwerkingen alle vijf de stappen benoemen, tenzij specifiek een bepaalde
stap wordt gevraagd.
1. Identificeren van het contract [IFRS 15.9]
2. Identificeren van de prestatieverplichtingen (PO) [IFRS 15.22]
3. Bepalen van de transactieprijs (TP) [IFRS 15.47]
4. Alloceren van transactieprijs (TP) aan prestatieverplichtingen (PO) [IFRS 15.73]
5. Opbrengstverantwoording bij voldoen prestatieverplichting (PO) [IFRS 15.31].
Stap 1 – Identificeren van het contract met de klant [IFRS 15.9]
Definitie contract [IFRS 15] Een overeenkomst met één of meerdere partijen waaruit rechten en
verplichtingen uit voortkomen.
Een contract met een klant valt binnen de scope van [IFRS 15.9] indien het voldoet aan alle volgende
voorwaarden:
De partijen hebben het contract goedgekeurd en committeren zich aan de verplichtingen;
Rechten van partijen ten aanzien van leveringen goederen en diensten zijn duidelijk
Betalingsvoorwaarden zijn duidelijk.
Het contract Economische betekenis heeft;.
Het waarschijnlijk is dat de vergoeding wordt geïnd.
Meerdere contracten
Indien meerdere contracten gelijktijdig of kort na elkaar met dezelfde klant zijn afgesloten en
economisch samenhangen, moeten zij als één contract worden verwerkt indien zij [IFRS 15.17]:
1.Contracten worden als één pakket onderhandeld met één commercieel doel;
2.Het bedrag van de tegenprestatie die in het ene contract moet worden betaald, hangt af van de prijs
of prestatie van de andere contracten;
3.De goederen of diensten die in de contracten zijn beloofd, vormen één prestatieverplichting volgens
[IFRS 15.22 – 30].
,Contract modificatie
Een tussentijdse aanpassing van een overeenkomst wordt:
Als afzonderlijk contract verwerkt (IFRS 15.20)
indien de extra goederen of diensten distinct zijn én tegen hun stand-alone selling price worden
geleverd;
Verwerkt als aanpassing van het bestaande contract
Indien hieraan niet wordt voldaan, waarbij een cumulatieve inhaalaanpassing van de omzet kan
ontstaan.
Rechtsboven (blauw vak): De nieuwe goederen en diensten moeten als afzonderlijk
contract worden behandeld (IFRS 15.20).
Linksonder (groen vak): Zijn de resterende goederen en diensten onderscheiden van die welke
reeds zijn geleverd?
Rechtsmidden (groen vak): Verwerk de wijziging alsof deze onderdeel uitmaakt van het bestaande
contract en werk de transactieverkoopprijs en voortgangsmeting bij voor de enkele
prestatieverplichting (erken wijziging als **cumulatieve inhaalvergoeding aan opbrengsten) (IFRS
15.21b)
Rechtsboven-midden (roze vak): De resterende tegenprestatie wordt toegewezen aan de
resterende prestatieverplichtingen en de voortgangsmetingen voor gedeeltelijk niet-vervulde
prestatieverplichtingen worden bijgewerkt met opbrengsten erkend op cumulatieve inhaal basis
(IFRS 15.21a).
Onderaan links (blauw vak): In feite wordt het oorspronkelijke contract beëindigd en ontstaat er een
nieuw contract. Wijs de resterende transactieverkoopprijs toe aan de resterende goederen en diensten
(transactieverkoopprijs voor reeds vervulde prestatieverplichtingen wordt niet aangepast) (IFRS
15.21a).
Voorbeeld 5 (15.IE19-24) • Voorbeeld 7 (15.IE33-36) • Voorbeeld 8 (15.IE37-41)
Stap 2 – Identificeren van performance obligations [IFRS 15.22 – 23 + Appendix A]
Een prestatieverplichting (Performance obligation) is ofwel:
- Goed of dienst (of bundel van goederen of diensten) die: Onderscheiden is (Distinct)
- Een reeks onderscheidende goederen of diensten die:
a) Substantieel hetzelfde zijn; en
b) Hetzelfde patroon van overdracht aan de klant hebben
Elk onderscheiden goed of dienst in de reeks voldoet aan criteria [IFRS - 15.35] om over tijd te
worden voldaan;
, Dezelfde methode om voortgang naar volledige voldoening/afronding te meten zou worden
gebruikt.
Een goed of dienst dat aan de klant wordt beloofd is onderscheiden (Distinct) als aan beide volgende
criteria worden gehaald [IFRS-15.27]:
Criterium 1: Geschikt om onderscheiden te zijn: Kan de klant voordeel hebben uit het goed of
dienst, hetzij alleen hetzij samen met gemakkelijk beschikbare hulpmiddelen?
Criterium 2: Onderscheiden in de context van het contract: Is de belofte van het bedrijf om het
goed of dienst over te dragen afzonderlijk identificeerbaar van andere beloften in het contract?
Ja: Onderscheiden prestatieverplichting
Nee: Niet onderscheiden - Combineer met andere goederen en diensten
Uitzondering: Een reeks onderscheiden goederen of diensten die substantieel hetzelfde zijn en
hetzelfde patroon van overdracht hebben, kunnen één prestatieverplichting zijn. Zie Example 20 – 21
voor meer voorbeelden.
Factoren die aangeven dat twee of meer beloften (goods of service) niet afzonderlijk
identificeerbaar zijn [IFRS 15.29]:
1: Het bedrijf gebruikt goederen of diensten als input om de gecombineerde output te produceren of
leveren (Aanzienlijke integratiedienst)
2: Een of meer goederen of diensten wijzigen of personaliseren aanzienlijk, of worden aanzienlijk
gewijzigd of gepersonaliseerd door andere beloofde goederen of diensten
3: Goederen of diensten zijn:
1. Sterk afhankelijk van elkaar
2. Sterk met elkaar verbonden
Principal versus agent [IFRS 15 B34 – B38]
Indien meerdere partijen
betrokken zijn bij de levering, moet
worden beoordeeld of de entiteit
principal of agent is.
een principal
verantwoordt omzet
bruto;
een agent
verantwoordt omzet
netto (commissie).
, Is meer dan één partij betrokken bij het leveren van goederen of diensten aan de klant?
Nee: Geen principaal/agent-evaluatie.
Ja: Identificeer de gespecificeerde goederen of diensten die moeten worden geleverd.
Voor elk gespecificeerd goed of dienst, heeft de entiteit beschikkingsmacht (Control) voordat het aan
de klant wordt overgedragen? Overweeg de definitie van “Control” in [IFRS 15.33].
Indicatoren [IFRS 15.B37]:
Het bedrijf is primair verantwoordelijk voor vervulling en acceptabiliteit
Het bedrijf heeft voorraadrisco vóór of na overdracht aan klant
Het bedrijf heeft discretie in het bepalen van de prijs
Ja: Erken opbrengsten bruto als principaal voor de specifieke goederen of diensten
Nee: Erken opbrengsten netto als agent voor de specifieke goederen of diensten
Warranties (Garanties) [IFRS 15.B28 – B33]
Assurance warranties: Bevestigen dat het product voldoet aan de overeengekomen specificaties en
vormen geen afzonderlijke performance obligation; deze worden verwerkt volgens [IAS 37].
Service warranties: Leveren aanvullende diensten en vormen wél een afzonderlijke performance
obligation onder [IFRS 15].
Factoren om te overwegen of een
garantie een aanvullende dienst
biedt:
Is het wettelijk vereist?
Is het langer dan gebruikelijk?
Welke taken worden
uitgevoerd?
Bijvoorbeeld:
Verkoop van een auto + standaard garantie van 3 jaar of 36.000 KM (BOVAG/wettelijke
fabrieksgarantie) + additionele garantie van 3 jaar of 70.000 KM voor €5.000
Prestatieverplichting:
1) Auto + Standaard garantie (Garantie = IAS 37)
2) Additionele garantie (IFRS 15)
Stap 3 – Bepalen van de transactieprijs [IFRS 15.48]
De transactieprijs is het bedrag waarop de entiteit recht verwacht te hebben en omvat:
a): (Geschatte) Variabele Vergoeding en vervolgens toepassing van de Beperking (Constraint) [IFRS
15.50 - 59]
