HC1: VS als dominante wereldmacht, maar voor hoelang?
Deel 1 VS als politiek experiment- presidentschap Trump
De VS als experiment
- VS is gebouwd en bevochten door Europese kolonisten.
1. Amerikaanse revolutie (1765-1791)
2. Onafhankelijkheidsverklaring (4 juli 1776)
3. ‘No taxation without representation’- 13 koloniën maken zich los van het
Britse Rijk.
4. De oorspronkelijke bewoners (Native Americans) werden verdreven en
vermoord → was weinig aandach naar.
5. Er werd territorium veroverd, zoals Californië en Mexico
6. De rol van Slavernij van belang
- Strijd tussen staten en federale overheid
- VS is een experiment dat stoelt op 3 politieke ideeën:
1. Politieke gelijkheid
2. Natuurlijke rechten
3. Soevereiniteit van het volk.
- Goede vraag: voor wie gelden deze reden?
Strijd voor gelijke rechten:
- Afschaffing slavernij leidt tot burgeroorlog (1861-1865) tussen Noordelijke vrije staten
en zuidelijks slavenstaten
- TEGENREACTIE: moord op president Abraham Lincoln. (rassenscheiding)
- Zwarte protestbeweging: Martin Luther King
- President John F. Kennedy invoering Civil Rights Act (1964) → ‘honderd jaren van
uitstel zijn verlopen sinds president Lincoln de slaven bevrijdde en toch zijn hun
erfgenamen, hun kleinkinderen nog altijd niet volledig vrij’.
- Presidentschap Obama VS Trump
- Black Lives Matter (polarisatie)
VS als experiment
Ideeën van de Founding Fathers:
1. Romeinse Republiek als ideaalbeeld
- Congres, Senaat
2. Kritisch op uitwassen van de democratie…..
- Demos: volk aan de macht
- Volk vatbaar voor demagogen
- Macht van de meerderheid
3. ….daarom systeem van twee kamers
- One man, one vote voor volksvertegenwoordigers
- Getrapte verkiezingen voor Senatoren, 2 per staat (niet afhankelijk van de
inwoners)
,Politieke instituties in de VS
- Congres (Capitool) → bestaat uit:
1. Senaat, ofwel het hogerhuis: 100 zeters- elke staat 2
- Senatoren worden voor 6 jaar benoemd
- Elke twee jaar wordt een derde van de Senaat hernoemd
- Toetsen wetten en verantwoordelijk voor buitenlandbeleid
2. Huis van Afgevaardigden, ofwel het lagerhuis: 423 leden
- Voorzitter is de speaker, is invloedrijk
- Elke twee jaar verkiezingen
- Via tienjaarlijkse volkstelling wordt bepaald hoeveel
vertegenwoordigers
- Maken wetsvoorstellen en stemmen over wetsvoorstellen
3. Hooggerechtshof (9 leden)
- Benoemd door Senaat na nominatie van de president
- Bepalen of door Congres aangenomen wetten in overeenstemming
zijn met grondwet
- Uiteindelijk komen besluiten dus hier terecht
- Je zit hier voor je leven
- Rechters dus
- In naam zijn ze onafhankelijk
Macht van president VS
- Uitvoerende macht
- Opperbevelhebber van het leger (mag toestemming van het Congres korte oorlogen
voeren
- Veel invloed op buitenlandse politiek
- Op binnenlands niveau → afhankelijk van Congres (Mag wel voorstellen doen voor
wetgeving, State of Union)
- Als je geen meerderheid hebt, kan die een decreet uitvaardigen, dus alsnog voor
elkaar krijgen.
- Kan noodtoestand uitroepen
- Mag rechters voor Hooggerechtshof aanwijzen
- Mag maximaal 1 termijn worden herkozen (Alleen Franklin D. Roosevelt is vier keer
president geweest)
Politieke Stromingen VS:
1. Progressieven
- Grotere rol overheid, hervorming wetgeving, strijd tegen armoede
- UItbreiding macht president (als je pleit voor meer macht van de federale
overheid, dan pleit je ook automatisch naar meer macht van de president)
- Woodrow Wilson (Democraat en Theodore Roosevelt (Republikein)
wetgeving tegen monopolies en kartelvorming bedrijven.
- Groot binnen Democratische Partij en onafhankelijken (Bernie Sanders)
2. Conservatieven
- Macht overheid beperken, lage belastingen
- Weinig regels voor het bedrijfsleven, laat de markt het werk doen
- Grote rol christelijke geloof, anti abortus en homohuwelijk
, - Groot binnen Republikeinse partij
3. Populisten
- GEwone man versus elite/bedrijfsleven
- ‘Systeem is kapot, overheid is corrupt’. Oplossing: minder overheid
- Leider spreekt namens ‘hele volk’
- linkse Populist Party: William Bryan en autoritaire populist Donald Trump
Politieke voorgangers Trump:
- President Willem Mckinley (1897-1901)
1. Oorlog tegen Spanje, overname overzeese kolonieen
2. Hoge invoerrechten
3. Probeerde canada in te lijven als Amerikaanse staat
4. Onderhandelingen ver bouw Panamakanaal
- Richard Nixom (1969-1974)
1. Zwarmaken tegenstanders verdeeldheid zaaien
2. REcht en orde, conservatief rechts geluid
3. Morele politiek, gevecht tegen het communisme
4. Onder leiding wer Republikeinse Partij de partij van het volk
5. Trad af vanwege Watergateschandaal (afluisteren democraten)
- Ronald Reagan (1981-1989)
1. Regen de elite, volk vs overheid - ‘overheid is het probleem’
2. Lage belastingen, vermindering overheidsingrijpen
THE American Dream:
- The Epic Dream (1931) - James Truslow Adams
- Jaren ‘50: Amerika biedt kansen voor iedereen ongeacht je afkomst
- ‘I have a dream’ van Martin Luther King
- Presidentschap Obama → eye opening → toch een teleurstelling door oa de
financiële crisis.
- Occupy Beweging 1 versus 99 procent.
- Make America Great Again - droom van Trump, komt dus telkens terug
MAGA droom Trump
- Oude ultra conservatieve ideologie (nieuw leven ingeblazen)
- Succes door verdwijnende middenklasse: steeds grotere ongelijkheid
- Afkeer tegen culturele (media, wetenschap) en politiek-liberale elite.
- Brede achterban: conservatieve christenen, alt-right, tech miljardairs, rechtse online
beweging. → ook een hele jonge internet beweging.
- Informatie-oorlog speelt → ‘fill the internet with bullshit’
1. Begrip waarheid in twijfel trekken
2. complottheorieën
→ in deze beweging is een Autoritair leiderschap nodig (volgens Trump)
Competitief autoritarisme
→ Democratie en autoritarisme: doorlopend en geleidelijk proces
- Democracy Index: VS 7,85 percent, NL 9
Deel 1 VS als politiek experiment- presidentschap Trump
De VS als experiment
- VS is gebouwd en bevochten door Europese kolonisten.
1. Amerikaanse revolutie (1765-1791)
2. Onafhankelijkheidsverklaring (4 juli 1776)
3. ‘No taxation without representation’- 13 koloniën maken zich los van het
Britse Rijk.
4. De oorspronkelijke bewoners (Native Americans) werden verdreven en
vermoord → was weinig aandach naar.
5. Er werd territorium veroverd, zoals Californië en Mexico
6. De rol van Slavernij van belang
- Strijd tussen staten en federale overheid
- VS is een experiment dat stoelt op 3 politieke ideeën:
1. Politieke gelijkheid
2. Natuurlijke rechten
3. Soevereiniteit van het volk.
- Goede vraag: voor wie gelden deze reden?
Strijd voor gelijke rechten:
- Afschaffing slavernij leidt tot burgeroorlog (1861-1865) tussen Noordelijke vrije staten
en zuidelijks slavenstaten
- TEGENREACTIE: moord op president Abraham Lincoln. (rassenscheiding)
- Zwarte protestbeweging: Martin Luther King
- President John F. Kennedy invoering Civil Rights Act (1964) → ‘honderd jaren van
uitstel zijn verlopen sinds president Lincoln de slaven bevrijdde en toch zijn hun
erfgenamen, hun kleinkinderen nog altijd niet volledig vrij’.
- Presidentschap Obama VS Trump
- Black Lives Matter (polarisatie)
VS als experiment
Ideeën van de Founding Fathers:
1. Romeinse Republiek als ideaalbeeld
- Congres, Senaat
2. Kritisch op uitwassen van de democratie…..
- Demos: volk aan de macht
- Volk vatbaar voor demagogen
- Macht van de meerderheid
3. ….daarom systeem van twee kamers
- One man, one vote voor volksvertegenwoordigers
- Getrapte verkiezingen voor Senatoren, 2 per staat (niet afhankelijk van de
inwoners)
,Politieke instituties in de VS
- Congres (Capitool) → bestaat uit:
1. Senaat, ofwel het hogerhuis: 100 zeters- elke staat 2
- Senatoren worden voor 6 jaar benoemd
- Elke twee jaar wordt een derde van de Senaat hernoemd
- Toetsen wetten en verantwoordelijk voor buitenlandbeleid
2. Huis van Afgevaardigden, ofwel het lagerhuis: 423 leden
- Voorzitter is de speaker, is invloedrijk
- Elke twee jaar verkiezingen
- Via tienjaarlijkse volkstelling wordt bepaald hoeveel
vertegenwoordigers
- Maken wetsvoorstellen en stemmen over wetsvoorstellen
3. Hooggerechtshof (9 leden)
- Benoemd door Senaat na nominatie van de president
- Bepalen of door Congres aangenomen wetten in overeenstemming
zijn met grondwet
- Uiteindelijk komen besluiten dus hier terecht
- Je zit hier voor je leven
- Rechters dus
- In naam zijn ze onafhankelijk
Macht van president VS
- Uitvoerende macht
- Opperbevelhebber van het leger (mag toestemming van het Congres korte oorlogen
voeren
- Veel invloed op buitenlandse politiek
- Op binnenlands niveau → afhankelijk van Congres (Mag wel voorstellen doen voor
wetgeving, State of Union)
- Als je geen meerderheid hebt, kan die een decreet uitvaardigen, dus alsnog voor
elkaar krijgen.
- Kan noodtoestand uitroepen
- Mag rechters voor Hooggerechtshof aanwijzen
- Mag maximaal 1 termijn worden herkozen (Alleen Franklin D. Roosevelt is vier keer
president geweest)
Politieke Stromingen VS:
1. Progressieven
- Grotere rol overheid, hervorming wetgeving, strijd tegen armoede
- UItbreiding macht president (als je pleit voor meer macht van de federale
overheid, dan pleit je ook automatisch naar meer macht van de president)
- Woodrow Wilson (Democraat en Theodore Roosevelt (Republikein)
wetgeving tegen monopolies en kartelvorming bedrijven.
- Groot binnen Democratische Partij en onafhankelijken (Bernie Sanders)
2. Conservatieven
- Macht overheid beperken, lage belastingen
- Weinig regels voor het bedrijfsleven, laat de markt het werk doen
- Grote rol christelijke geloof, anti abortus en homohuwelijk
, - Groot binnen Republikeinse partij
3. Populisten
- GEwone man versus elite/bedrijfsleven
- ‘Systeem is kapot, overheid is corrupt’. Oplossing: minder overheid
- Leider spreekt namens ‘hele volk’
- linkse Populist Party: William Bryan en autoritaire populist Donald Trump
Politieke voorgangers Trump:
- President Willem Mckinley (1897-1901)
1. Oorlog tegen Spanje, overname overzeese kolonieen
2. Hoge invoerrechten
3. Probeerde canada in te lijven als Amerikaanse staat
4. Onderhandelingen ver bouw Panamakanaal
- Richard Nixom (1969-1974)
1. Zwarmaken tegenstanders verdeeldheid zaaien
2. REcht en orde, conservatief rechts geluid
3. Morele politiek, gevecht tegen het communisme
4. Onder leiding wer Republikeinse Partij de partij van het volk
5. Trad af vanwege Watergateschandaal (afluisteren democraten)
- Ronald Reagan (1981-1989)
1. Regen de elite, volk vs overheid - ‘overheid is het probleem’
2. Lage belastingen, vermindering overheidsingrijpen
THE American Dream:
- The Epic Dream (1931) - James Truslow Adams
- Jaren ‘50: Amerika biedt kansen voor iedereen ongeacht je afkomst
- ‘I have a dream’ van Martin Luther King
- Presidentschap Obama → eye opening → toch een teleurstelling door oa de
financiële crisis.
- Occupy Beweging 1 versus 99 procent.
- Make America Great Again - droom van Trump, komt dus telkens terug
MAGA droom Trump
- Oude ultra conservatieve ideologie (nieuw leven ingeblazen)
- Succes door verdwijnende middenklasse: steeds grotere ongelijkheid
- Afkeer tegen culturele (media, wetenschap) en politiek-liberale elite.
- Brede achterban: conservatieve christenen, alt-right, tech miljardairs, rechtse online
beweging. → ook een hele jonge internet beweging.
- Informatie-oorlog speelt → ‘fill the internet with bullshit’
1. Begrip waarheid in twijfel trekken
2. complottheorieën
→ in deze beweging is een Autoritair leiderschap nodig (volgens Trump)
Competitief autoritarisme
→ Democratie en autoritarisme: doorlopend en geleidelijk proces
- Democracy Index: VS 7,85 percent, NL 9
