Macht in Europa - HC 1
1951-2005: Toenemende Europese integratie
Brussel
- Europees machtcentrum
- 100.000 ‘Bruxpats’ uit de EU-landen (hoogopgeleidde migranten)
- 5.000 diplomaten
- 30.000 lobbyisten
- 1.500 journalisten
- Grote belangen maar weinig politiek theater
- Eeuwige probleem voor media: niet sexy
TIP:
- Probeer eens tijdens Generation YOU een brussel item te maken
- Is de EU wel of niet verantwoordelijk?
Hoe het begon
- EU ontstaan als reactie op WOII
- Uit idealisme, maar ook om Duitsland in te kapselen (duitsland moet niet te machtig
worden)
- VS eist Europese samenwerking bij besteding Marshall Plan
- 1950: Schuman-plan: Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) → om
zo de munitie in de hand te houden als EU
- Geestelijk vader: Jean Monnet
- Top Bureaucraat als vredestichter
“For centruries, emperors, kings and dictators have sought to impose unity on Europe by
force. For better or worse, they have failed. But under your inspiration….”
- Kennedy
EEG: NL, België, Duitsland, Frankrijk en Italie.
Eerste Verdragen:
1. 1950: EGKS
- Eerste experiment met supranationale overdracht van soevereiniteit
2. 1957: Verdrag van Rome
- Oprichting Europese Economische Gemeenschap
- Doelen:
1. Douane-Unie 1968
2. Interne markt 1987: Single European Act
- → het gaat over vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen
- 1992: EEG wordt EU
1. Meer dan een economische blok
2. Gezamenlijk buitenlands beleid
3. Gezamenlijk beleid op het terrein van justitie en veiligheid
4. Gemeenschappelijke munt: de Europese Monetaire Unie → EURO
,Geen grenzen
- Duizend en een juridische barrières opgeheven
- Miljarden geïnvesteerd in modernisering, lidstaten, wegen, spoorlijnen.
Onderwijs gelijkgetrokken (hoeveel waard is een HBO diploma in Frankrijk?)
- Multinationals aan banden gelegd (profiteren enorm) → grenzen stellen
- Grondrechten werden gehandhaafd
- Blijvende vrede leek gegarandeerd
Onderlinge verwevenheid
- Goed te zien door Brexit
- Zie powerpoint
Verworvenheden
- Gezamenlijk machtsblok met meer dan 500 miljoen inwoners
- Hechte samenwerking EU als voorbeeld wereldwijd
- Voor gezamenlijke aanpak gemeenschappelijke vraagstukken
- tegenspel aan ongrijpbare macht internationale concerns, financiële sector, de
it-bedrijven
- Zie miljardenboetes Amazon, Apple, Facebook, Google,,,
- EU-standaarden in de rest van de wereld gekopieerd (lijst aan regels)
EU wisselend enthousiasme
- Wie profiteert van de EU?
- Koopkracht stijgt
- Maar niet overal goed verdeeld
- Euro niet overal enthousiast ontvangen
- Aanpak crises (zie volgende HC)
- Kiezersopkomst Europees van 62% in 1979, 45 % in 2004 naar 50% in 2019
- Uitgesproken EU-voorstanders 72% in 1991 49% in 2000 naar 62% in 2022
- Impact Brexit, oorlog Oekraïne
Keerzijde Europese integratie
- Uitgegroeid tot een “amorfe technocratie”
- Alles berekend en tot in de details uitonderhandeld
- Van samenstelling van geitenkazen in Frankrijk……
- …..tot lengte van ladders glazenwassers in Amsterdam
- “Brussel” geridiculiseerd door media & politici
- Bureaucratie met neiging het werkterrein telkens weer verder uit te breiden
- In het almaar uitdijende Europese project immers geen duidelijke grenzen en
remmen
- Zeggenschap van de Europese burgers is minimaal
Botsingen (gevolg)
- Veel Europese regelingen gevolg van botsing belangen van lidstaten
- Hoe dan ook: Al die regels bleven irritant
- Ondermijnden de autoriteit van de EU dag na dag
- Botsing kon niet uitblijven
, - Botsing tussen het “europa van de Kantoren” en het “Europa van de Burgers” (Zie
Mak)
Europese commissie
- ‘De motor van de EU’
- Geen regering, wel de uitvoerende macht
- Verantwoordelijk door oa indienen en uitvoering wetten
- 27 commissarissen
- Voorzitter Ursula von der Leyen
- Vicevoorzitter Frans Timmermans - Green Deal
- Vice-voorzitter Josep Borrell Fontelles- buitenlandchef
- Voorgedragen door lidstaten, maar ze denken ‘Europees’
- Eu is eerder een technocratie (de Commissie en de Raad hebben geen politiek
profiel)
Hoe zit het met het Europees Parlement? (Zie powerpoint)
Europees Parlement met tanden?
- Europees Parlement wint aan invloed
- Wetten en bijna alle grote verdragen moeten via parlement
- Ook EU-begroting en benoeming van de complete commissie
- Maar 2019: benoeming nieuwe Commissievoorzitter Ursula von der Leyen..
- Geen echte vertegenwoordiging van de Europese bevolking
- Europese kiezers stemmen op basis van nationale politieke thema’s
- Europese democratie als optelsom van nationale democratieën
- Nauwelijks een algemeen Europees publiek debat
Vanaf hier → powerpoint
2005: NEE/NON tegen Europese grondwet
- EU niet al te democratisch
- Tegelijkertijd uitbreiding met 10 nieuwe lidstaten (bijna een verdubbeling)
- 2002: Conventie over de Toekomst van Europa
- Concept voor een Europese Grondwet
- Referenda
2005 als historisch breekpunt
- Ieder groot Europees verdrag bevatte, vanaf de jaren vijftig kiemen voor het
volgende verdrag
1951-2005: Toenemende Europese integratie
Brussel
- Europees machtcentrum
- 100.000 ‘Bruxpats’ uit de EU-landen (hoogopgeleidde migranten)
- 5.000 diplomaten
- 30.000 lobbyisten
- 1.500 journalisten
- Grote belangen maar weinig politiek theater
- Eeuwige probleem voor media: niet sexy
TIP:
- Probeer eens tijdens Generation YOU een brussel item te maken
- Is de EU wel of niet verantwoordelijk?
Hoe het begon
- EU ontstaan als reactie op WOII
- Uit idealisme, maar ook om Duitsland in te kapselen (duitsland moet niet te machtig
worden)
- VS eist Europese samenwerking bij besteding Marshall Plan
- 1950: Schuman-plan: Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) → om
zo de munitie in de hand te houden als EU
- Geestelijk vader: Jean Monnet
- Top Bureaucraat als vredestichter
“For centruries, emperors, kings and dictators have sought to impose unity on Europe by
force. For better or worse, they have failed. But under your inspiration….”
- Kennedy
EEG: NL, België, Duitsland, Frankrijk en Italie.
Eerste Verdragen:
1. 1950: EGKS
- Eerste experiment met supranationale overdracht van soevereiniteit
2. 1957: Verdrag van Rome
- Oprichting Europese Economische Gemeenschap
- Doelen:
1. Douane-Unie 1968
2. Interne markt 1987: Single European Act
- → het gaat over vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen
- 1992: EEG wordt EU
1. Meer dan een economische blok
2. Gezamenlijk buitenlands beleid
3. Gezamenlijk beleid op het terrein van justitie en veiligheid
4. Gemeenschappelijke munt: de Europese Monetaire Unie → EURO
,Geen grenzen
- Duizend en een juridische barrières opgeheven
- Miljarden geïnvesteerd in modernisering, lidstaten, wegen, spoorlijnen.
Onderwijs gelijkgetrokken (hoeveel waard is een HBO diploma in Frankrijk?)
- Multinationals aan banden gelegd (profiteren enorm) → grenzen stellen
- Grondrechten werden gehandhaafd
- Blijvende vrede leek gegarandeerd
Onderlinge verwevenheid
- Goed te zien door Brexit
- Zie powerpoint
Verworvenheden
- Gezamenlijk machtsblok met meer dan 500 miljoen inwoners
- Hechte samenwerking EU als voorbeeld wereldwijd
- Voor gezamenlijke aanpak gemeenschappelijke vraagstukken
- tegenspel aan ongrijpbare macht internationale concerns, financiële sector, de
it-bedrijven
- Zie miljardenboetes Amazon, Apple, Facebook, Google,,,
- EU-standaarden in de rest van de wereld gekopieerd (lijst aan regels)
EU wisselend enthousiasme
- Wie profiteert van de EU?
- Koopkracht stijgt
- Maar niet overal goed verdeeld
- Euro niet overal enthousiast ontvangen
- Aanpak crises (zie volgende HC)
- Kiezersopkomst Europees van 62% in 1979, 45 % in 2004 naar 50% in 2019
- Uitgesproken EU-voorstanders 72% in 1991 49% in 2000 naar 62% in 2022
- Impact Brexit, oorlog Oekraïne
Keerzijde Europese integratie
- Uitgegroeid tot een “amorfe technocratie”
- Alles berekend en tot in de details uitonderhandeld
- Van samenstelling van geitenkazen in Frankrijk……
- …..tot lengte van ladders glazenwassers in Amsterdam
- “Brussel” geridiculiseerd door media & politici
- Bureaucratie met neiging het werkterrein telkens weer verder uit te breiden
- In het almaar uitdijende Europese project immers geen duidelijke grenzen en
remmen
- Zeggenschap van de Europese burgers is minimaal
Botsingen (gevolg)
- Veel Europese regelingen gevolg van botsing belangen van lidstaten
- Hoe dan ook: Al die regels bleven irritant
- Ondermijnden de autoriteit van de EU dag na dag
- Botsing kon niet uitblijven
, - Botsing tussen het “europa van de Kantoren” en het “Europa van de Burgers” (Zie
Mak)
Europese commissie
- ‘De motor van de EU’
- Geen regering, wel de uitvoerende macht
- Verantwoordelijk door oa indienen en uitvoering wetten
- 27 commissarissen
- Voorzitter Ursula von der Leyen
- Vicevoorzitter Frans Timmermans - Green Deal
- Vice-voorzitter Josep Borrell Fontelles- buitenlandchef
- Voorgedragen door lidstaten, maar ze denken ‘Europees’
- Eu is eerder een technocratie (de Commissie en de Raad hebben geen politiek
profiel)
Hoe zit het met het Europees Parlement? (Zie powerpoint)
Europees Parlement met tanden?
- Europees Parlement wint aan invloed
- Wetten en bijna alle grote verdragen moeten via parlement
- Ook EU-begroting en benoeming van de complete commissie
- Maar 2019: benoeming nieuwe Commissievoorzitter Ursula von der Leyen..
- Geen echte vertegenwoordiging van de Europese bevolking
- Europese kiezers stemmen op basis van nationale politieke thema’s
- Europese democratie als optelsom van nationale democratieën
- Nauwelijks een algemeen Europees publiek debat
Vanaf hier → powerpoint
2005: NEE/NON tegen Europese grondwet
- EU niet al te democratisch
- Tegelijkertijd uitbreiding met 10 nieuwe lidstaten (bijna een verdubbeling)
- 2002: Conventie over de Toekomst van Europa
- Concept voor een Europese Grondwet
- Referenda
2005 als historisch breekpunt
- Ieder groot Europees verdrag bevatte, vanaf de jaren vijftig kiemen voor het
volgende verdrag
