Samenvatting Methodologie deel 1: Onderzoeksvoorstel & Design semester 2 (KULEUVEN)

Methodologie deel 1:
Onderzoeksvoorstel en
onderzoeksdesign
Onderzoeksvoorstel
‘Onderzoek stap voor stap’
Deel 1: Fundamentele keuzes en hun combinaties


1 Fundamentele keuzes en hun combinaties
Of zij dat nu willen of niet, iedereen die empirisch criminologisch
onderzoek doet, zal onvermijdelijk een antwoord moeten formuleren op 5
fundamentele vragen:

1.1Vijf fundamentele keuzes
1. Positivistisch – constructivistisch

2. Deductief – inductief

3. Waardevrij – normatief

4. Verklarend – beschrijvend

5. Kwantitatieve data – kwalitatieve data

Vijf keuzes verwijzen naar vijf fundamentele vragen die beantwoord
moeten worden bij elk empirisch onderzoek.
- Of je het nu wil of niet, bij een onderzoek heb je zoizo een standpunt
ingenomen.
Het is niet een of/of keuze: het zijn uiteinden op een continuüm.

- Indien niet expliciet, dan impliciet
- In de praktijk vaak door de globale onderzoeksstrategie
( ‘kwantitatief’ vs. ‘kwalitatief’) aan te geven
- Begrip hiervan is essentieel om de sterktes en beperkingen van een
onderzoek te begrijpen
- Niet alle vijf even fundamenteel



A) Positivistisch – constructivistisch
- De meest fundamentele: verwijst naar ontologie en epistemologie
o Ontologie (leer over wat er is/bestaat)

, o Epistemologie (leer over kennis)
- Positivisme
o Er is een externe wereld buiten ons die kenbaar is door de
wetenschappelijke methode
o Dankzij wetenschap kunnen we de wereld leren kennen.
o Weten zoals wetten van de fysica maar dan over wetten van
de mens
 Methoden zijn sterk geïnspireerd door
natuurwetenschappelijk onderzoek
o Empirisch onderzoek wil direct waarneembare sociale
fenomenen beschrijven en verklaren
o Op zoek naar wetmatigheden
- (Sociaal) constructivisme
o Sociale fenomenen en hun betekenis worden voortdurend
gecreëerd door sociale actoren
o Samen door interactie en taal maken we een weren
(construeren)
of die wereld die we construeren bestaat, dat weten we niet.
 Geen externe wereld die wordt beschreven, maar een
voortdurende constructie
 Of er iets bestaat buiten ons weten we niet, maar we
construeren mensen die zich op bepaalde manieren
gedragen en zelf betekenis geven.
o Ook empirisch onderzoek is een proces van constructie door
betekenisgeving (wet. Onderzoek is dus ook constructie)
 Een wetenschapper construeert de werkelijkheid.
o Veel aandacht voor de ‘representatie’ van de werkelijkheid en
de effecten ervan (hoe wordt de werkelijkheid voorgesteld)
 Veel aandacht voor taal.
 Labels en connotaties hebben een groot gevolg




- Extreem positivisme
o Sociale fenomenen verschillen niet van natuurlijke fenomenen
o Eerder een verwijt
o Een persoon onderzoeken is hetzelfde als een biljartbal
onderzoeken.
 Het is meer een verwijt geworden dan een soc label
- Gematigd positivisme (postpositivisme)
o Experimenten als beste methode om causaliteit vast te stellen
 Link met experimenten die veel gebruikt worden in de
fysica

, o Bv. experimenten als ‘goudstandaard’
- Extreem constructivisme
o We weten alleen dat we een werkelijkheid construeren
o Er is geen externe werkelijkheid die als maatstaf kan dienen:
 Wetenschap is eigenlijk onmogelijk
 Door het niet geloven in een externe wereld kan er niks
weerlegd worden. Dus geen spraken van wetenschap.
- Gematigd constructivisme
o Termen als ‘criminaliteit’ zijn geen ‘objectieve’ termen’, maar
sociale constructies met vaak belangrijke gevolgen.
 Geldt ook voor onderzoeksdata: politiestatistieken,
citaten uit interviews, …
- Kritisch realisme
o Is min of meer tussenpositie
o Ontologisch: er is externe werkelijkheid (neigen naar
positivisme)
o Epistemologisch: wetenschappelijke blik is steeds
geconstrueerd (constructivisme: en dus voorlopig en gekleurd)
Gekleurd: je gaat de werkelijkheid anders zien op basis van
bias, leeftijd, woonplaats, ….
 Gaat er wel vanuit dat de geloofwaardigheid van
uitspraken over de werkelijkheid beoordeeld kan worden
B) Deductief – inductief
- De onderzoekscyclus

Deductief
- Van het algemene naar het specifieke
- Start bij theorie die je test.
- Hypothese is algemeen (abstracto)  naar
het specifieke
(Van boven naar beneden)
o Die vormen ‘de bril’ waardoor naar
de data wordt gekeken
o Testen van theorie
- Afgerond met inductieve beweging (van beneden terug naar boven)
Inductief
- Van het specifieke naar het algemene
- Start bij dataverzameling
(van beneden naar boven)
o Open benadering, veel ruimte voor context, perspectief van
onderzoekssubjecten, creativiteit van de onderzoeker,…
o Begint heel breed en algemeen jij bent een ongeschreven
blad en laat de data tot u spreken.

,  Je vertrekt van de concrete mens die u iets verteld.
o Ontwikkelen van theorie

Hypothesen is al een bril, je hebt al bepaalde standpunten. (je kijkt enkel
nog maar door die bril: de factoren die je op voorhand had vastgelegd)
deductief onderzoek.
- Een bril waarmee je naar de data kijkt
- Je hebt een theorie en die test je
Bij inductief heb je nog geen theorie en construeer je die zelf.



- Zuiver inductief onderzoek: Naïef inductivisme
o Foute veronderstelling dat data geobserveerd kunnen worden
zonder theoretische vooronderstellingen, kennis of
verwachtingen.
o Naïef, want zelfs als je nog niets hebt gelezen over iets heb je
al bepaalde opvattingen.
 Die opvattingen spelen onbewust een grote rol.
 Opzich niet erg als je ervan bewust bent. Het
probleem is dus het onbewuste deel of dat je er
niet eerlijk over bent.
- Gematigd inductief onderzoek
o Erkent belang van explicitering van theoretische
verwachtingen
 Bewust van het feit dat je al opvattingen hebt maar
probeert deze aan de kant te schuiven.
o Bv. ‘sensitizing concepts’ (Blumer)
= concepten die u gevoelig maken voor bepaalde empirische
vaststellingen.
 Bieden geen uitgewerkte theorie of duidelijke richting
 Maar maken de onderzoeker wel gevoelig, aandachtig
voor bepaalde observaties zonder dat je de test.
 Deductief, maar wel heel open
o Vaak iteratief onderzoek (herhaaldelijk door de
onderzoekscyclus gaan)
Deductief gaat er maar 1 keer door
(Gematigd) inductief gaat er herhaaldelijk door
 Geleidelijk aan een theorie ontwikkelen
 Een dialoog tussen theorie en empirie
o Logica van abductie: combinatie van deductie en inductie
Een voorlopig hypothese die nadien doorheen het onderzoek
veranderd/uitbreid.