MARCOM A
Praktische Voorbeelden bij de Theoretische
Leerstof
Module: Voorschriften, Procedures en Techniek
Gebaseerd op de officiele CBR-exameneisen | Niveau: MBO-4
Doel: Praktische voorbeelden bij elke exameneis, zodat je de theorie kunt koppelen aan echte situaties op zee
Structuur: Exact de indeling van het CBR-exameneisen-document (Eindterm A t/m D).
Niveau: MBO-4 – duidelijke taal, herkenbare situaties, concrete vragen en antwoorden.
Gebruik: Lees het scenario, beantwoord de vraag zelf, en check daarna het antwoord.
,EINDTERM A – Kennis van de basiskenmerken van de Maritime Mobile
Service en de Maritime Mobile-Satellite Service
A1.1 – Soorten communicatie in de Maritieme Mobiele Dienst
1. Nood-, spoed- en veiligheidscommunicatie
PRAKTIJKVOORBEELD
Het vrachtschip MV Stella vaart op de Noordzee. De stuurman ziet dat het schip water maakt en dreigt te zinken.
Er zijn 15 personen aan boord.
Vraag: Welk type communicatie heeft nu de hoogste prioriteit en welk sein gebruik je?
Antwoord: Noodcommunicatie met het sein MAYDAY. Dit heeft altijd de hoogste prioriteit boven alle
andere communicatie. Eerst een DSC Distress Alert op kanaal 70, daarna een MAYDAY-bericht op kanaal
16.
Onthoud: MAYDAY = direct levensgevaar. PAN PAN = dringend maar geen direct gevaar. SECURITE =
veiligheidsinformatie.
2. Openbaar verkeer
PRAKTIJKVOORBEELD
De kapitein van MV Orion wil zijn rederij in Rotterdam bellen om de aankomsttijd door te geven. Hij gebruikt
hiervoor de INMARSAT-satelliettelefoon.
Vraag: Wat is dit voor soort communicatie en is dit gratis?
Antwoord: Dit is openbaar verkeer (commercieel). Dit is NIET gratis. Kosten worden verrekend via de
AAIC-code van de rederij.
3. Havenoperaties en scheepsbewegingen
PRAKTIJKVOORBEELD
MV Rotterdam nadert de haven van IJmuiden. De kapitein wil weten welk kanaal hij moet gebruiken om contact
te maken met de havenautoriteit.
Vraag: Op welk VHF-kanaal communiceert een schip doorgaans met havenautoriteiten en VTS?
Antwoord: Dit verschilt per haven. De kapitein raadpleegt de ALRS (Admiralty List of Radio Signals) of de
havenhandleiding. Voor IJmuiden is dit VHF kanaal 12 (IJmuiden Traffic). Havenoperaties vallen onder
een apart aangewezen werkkanaal, NIET kanaal 16.
4. Communicatie tussen schepen (intership)
PRAKTIJKVOORBEELD
Twee vissersschepen willen onderling afspreken waar ze gaan vissen. Ze willen dit niet op kanaal 16 doen.
Vraag: Welk kanaal gebruiken schepen voor onderlinge communicatie (intership)?
Antwoord: VHF kanaal 6 is het internationale intership werkkanaal. Schepen spreken eerst af op kanaal
16 en schakelen dan over naar kanaal 6 (of een ander afgesproken werkkanaal).
5. Communicatie aan boord (intraship)
, PRAKTIJKVOORBEELD
De kapitein op de brug wil de machinist in de machinekamer spreken over een motorprobleem.
Vraag: Valt dit onder de maritieme mobiele dienst en welk systeem wordt hiervoor gebruikt?
Antwoord: Intraship communicatie valt ook onder de maritieme mobiele dienst. Hiervoor worden interne
communicatiesystemen gebruikt zoals de intercom, portofoons op UHF of een intern telefoonnetwerk.
Dit gebruikt GEEN VHF-kanalen die voor extern gebruik zijn bestemd.
7. Automatische communicatie (AIS, VDES)
PRAKTIJKVOORBEELD
Een schip nadert een druk vaargebied. Op het ECDIS-scherm ziet de stuurman plotseling een symbool
verschijnen van een schip dat hij niet kan zien door de mist.
Vraag: Hoe is dit mogelijk en welk systeem zorgt hiervoor?
Antwoord: Het AIS (Automatic Identification System) zendt automatisch de positie, koers, snelheid en
naam van het schip uit. Andere schepen ontvangen dit en tonen het op hun ECDIS of AIS-display. Dit
werkt ook in mist, zonder dat er menselijk handelen nodig is.
8. Communicatie met sluizen en bruggen
PRAKTIJKVOORBEELD
Een binnenvaartschip wil door de Prins Bernhardsluizen bij IJmuiden. De schipper wil contact maken met de
sluiswachter.
Vraag: Op welk kanaal communiceert een schip met sluizen en bruggen?
Antwoord: Dit is vastgelegd in de Regionale Regeling binnenwateren. Voor de meeste sluizen en
bruggen in Nederland is dit VHF kanaal 22 of een ander aangewezen kanaal. De schipper raadpleegt de
Wateralmanak of ANWB-waterkaart voor het juiste kanaal.
A1.2 – Soorten stations in de Maritieme Mobiele Dienst
2A. Reddingscoordinatiecentra (RCC, MRCC, JRCC)
PRAKTIJKVOORBEELD
Een schip stuurt een MAYDAY-bericht op de Noordzee. Het bericht wordt ontvangen door JRCC Den Helder.
Vraag: Wat is de taak van het JRCC en wat is het verschil met een MRCC?
Antwoord: JRCC Den Helder (Joint Rescue Coordination Centre) coordineert ZOWEL maritieme als
luchtvaart-reddingsoperaties. Een MRCC (Maritime RCC) is alleen voor maritieme noodsituaties. Het
JRCC zet reddingsmiddelen in: KNRM-reddingsboten, Kustwacht-helikopters en vraagt eventueel andere
schepen om hulp.
2B. Loodsstations en havenstations
PRAKTIJKVOORBEELD
MV Atlantic wil een loods aan boord nemen voor de haven van Rotterdam. De kapitein wil de loods bestellen.
Vraag: Hoe neemt de kapitein contact op met het loodsstation en wat zegt hij?
Praktische Voorbeelden bij de Theoretische
Leerstof
Module: Voorschriften, Procedures en Techniek
Gebaseerd op de officiele CBR-exameneisen | Niveau: MBO-4
Doel: Praktische voorbeelden bij elke exameneis, zodat je de theorie kunt koppelen aan echte situaties op zee
Structuur: Exact de indeling van het CBR-exameneisen-document (Eindterm A t/m D).
Niveau: MBO-4 – duidelijke taal, herkenbare situaties, concrete vragen en antwoorden.
Gebruik: Lees het scenario, beantwoord de vraag zelf, en check daarna het antwoord.
,EINDTERM A – Kennis van de basiskenmerken van de Maritime Mobile
Service en de Maritime Mobile-Satellite Service
A1.1 – Soorten communicatie in de Maritieme Mobiele Dienst
1. Nood-, spoed- en veiligheidscommunicatie
PRAKTIJKVOORBEELD
Het vrachtschip MV Stella vaart op de Noordzee. De stuurman ziet dat het schip water maakt en dreigt te zinken.
Er zijn 15 personen aan boord.
Vraag: Welk type communicatie heeft nu de hoogste prioriteit en welk sein gebruik je?
Antwoord: Noodcommunicatie met het sein MAYDAY. Dit heeft altijd de hoogste prioriteit boven alle
andere communicatie. Eerst een DSC Distress Alert op kanaal 70, daarna een MAYDAY-bericht op kanaal
16.
Onthoud: MAYDAY = direct levensgevaar. PAN PAN = dringend maar geen direct gevaar. SECURITE =
veiligheidsinformatie.
2. Openbaar verkeer
PRAKTIJKVOORBEELD
De kapitein van MV Orion wil zijn rederij in Rotterdam bellen om de aankomsttijd door te geven. Hij gebruikt
hiervoor de INMARSAT-satelliettelefoon.
Vraag: Wat is dit voor soort communicatie en is dit gratis?
Antwoord: Dit is openbaar verkeer (commercieel). Dit is NIET gratis. Kosten worden verrekend via de
AAIC-code van de rederij.
3. Havenoperaties en scheepsbewegingen
PRAKTIJKVOORBEELD
MV Rotterdam nadert de haven van IJmuiden. De kapitein wil weten welk kanaal hij moet gebruiken om contact
te maken met de havenautoriteit.
Vraag: Op welk VHF-kanaal communiceert een schip doorgaans met havenautoriteiten en VTS?
Antwoord: Dit verschilt per haven. De kapitein raadpleegt de ALRS (Admiralty List of Radio Signals) of de
havenhandleiding. Voor IJmuiden is dit VHF kanaal 12 (IJmuiden Traffic). Havenoperaties vallen onder
een apart aangewezen werkkanaal, NIET kanaal 16.
4. Communicatie tussen schepen (intership)
PRAKTIJKVOORBEELD
Twee vissersschepen willen onderling afspreken waar ze gaan vissen. Ze willen dit niet op kanaal 16 doen.
Vraag: Welk kanaal gebruiken schepen voor onderlinge communicatie (intership)?
Antwoord: VHF kanaal 6 is het internationale intership werkkanaal. Schepen spreken eerst af op kanaal
16 en schakelen dan over naar kanaal 6 (of een ander afgesproken werkkanaal).
5. Communicatie aan boord (intraship)
, PRAKTIJKVOORBEELD
De kapitein op de brug wil de machinist in de machinekamer spreken over een motorprobleem.
Vraag: Valt dit onder de maritieme mobiele dienst en welk systeem wordt hiervoor gebruikt?
Antwoord: Intraship communicatie valt ook onder de maritieme mobiele dienst. Hiervoor worden interne
communicatiesystemen gebruikt zoals de intercom, portofoons op UHF of een intern telefoonnetwerk.
Dit gebruikt GEEN VHF-kanalen die voor extern gebruik zijn bestemd.
7. Automatische communicatie (AIS, VDES)
PRAKTIJKVOORBEELD
Een schip nadert een druk vaargebied. Op het ECDIS-scherm ziet de stuurman plotseling een symbool
verschijnen van een schip dat hij niet kan zien door de mist.
Vraag: Hoe is dit mogelijk en welk systeem zorgt hiervoor?
Antwoord: Het AIS (Automatic Identification System) zendt automatisch de positie, koers, snelheid en
naam van het schip uit. Andere schepen ontvangen dit en tonen het op hun ECDIS of AIS-display. Dit
werkt ook in mist, zonder dat er menselijk handelen nodig is.
8. Communicatie met sluizen en bruggen
PRAKTIJKVOORBEELD
Een binnenvaartschip wil door de Prins Bernhardsluizen bij IJmuiden. De schipper wil contact maken met de
sluiswachter.
Vraag: Op welk kanaal communiceert een schip met sluizen en bruggen?
Antwoord: Dit is vastgelegd in de Regionale Regeling binnenwateren. Voor de meeste sluizen en
bruggen in Nederland is dit VHF kanaal 22 of een ander aangewezen kanaal. De schipper raadpleegt de
Wateralmanak of ANWB-waterkaart voor het juiste kanaal.
A1.2 – Soorten stations in de Maritieme Mobiele Dienst
2A. Reddingscoordinatiecentra (RCC, MRCC, JRCC)
PRAKTIJKVOORBEELD
Een schip stuurt een MAYDAY-bericht op de Noordzee. Het bericht wordt ontvangen door JRCC Den Helder.
Vraag: Wat is de taak van het JRCC en wat is het verschil met een MRCC?
Antwoord: JRCC Den Helder (Joint Rescue Coordination Centre) coordineert ZOWEL maritieme als
luchtvaart-reddingsoperaties. Een MRCC (Maritime RCC) is alleen voor maritieme noodsituaties. Het
JRCC zet reddingsmiddelen in: KNRM-reddingsboten, Kustwacht-helikopters en vraagt eventueel andere
schepen om hulp.
2B. Loodsstations en havenstations
PRAKTIJKVOORBEELD
MV Atlantic wil een loods aan boord nemen voor de haven van Rotterdam. De kapitein wil de loods bestellen.
Vraag: Hoe neemt de kapitein contact op met het loodsstation en wat zegt hij?
