Dialyseverpleegkundige - Post-HBO Vervolgopleiding Basiskennis 2026 Stuvia
Dialyseverpleegkundige - Post-HBO Vervolgopleiding
Basiskennis 2026
Deze uitgebreide samenvatting behandelt de complete basiskennis voor de post-HBO
vervolgopleiding tot dialyseverpleegkundige in Nederland. Dialyseverpleegkundigen
begeleiden patienten met nierfalen bij hemodialyse en peritoneale dialyse.
Dit document behandelt de opleidingsstructuur en toelatingseisen, nierfunctie en nierfalen,
hemodialyse en de dialyseprocedure, peritoneale dialyse, complicaties en interventies,
voeding en vochtbeleid, samenwerking binnen het dialyseteam, en psychosociale
begeleiding van patienten. Elk onderdeel wordt ondersteund met praktijkvoorbeelden en
oefenvragen.
Overzicht Dialyseverpleegkundige Post-HBO 2026
Toelating vereist een afgeronde hbo-opleiding Verpleegkunde en BIG-registratie
Kandidaten moeten werkzaam zijn op een dialyseafdeling
De opleiding duurt 15 maanden bij 32 uur per week of 18 maanden bij 24 tot 28 uur per
week
Het praktijkgedeelte vindt plaats op de dialyseafdeling, de theorie via aparte
studieblokken
Meerdere academische centra bieden deze vervolgopleiding aan, verspreid door het
land
1. Opleidingsstructuur en toelatingseisen
Onderdeel Details
Vooropleiding Hbo-opleiding Verpleegkunde
Registratie BIG-registratie verplicht
Werkplek Werkzaam op een dialyseafdeling
Duur 15 maanden (32 uur/week) of 18 maanden (24-28
uur/week)
Opbouw Praktijk op de afdeling, theorie via studieblokken
1.1 Toelatingseisen
• Kandidaten hebben een afgeronde hbo-opleiding Verpleegkunde
• BIG-registratie is een harde voorwaarde voor toelating
• Werkzaamheid op een dialyseafdeling is vereist bij aanvang van de opleiding
1.2 Opbouw van de opleiding
• De opleiding duurt 15 maanden bij een dienstverband van 32 uur per week
• Bij een kleiner dienstverband van 24 tot 28 uur geldt een langere duur van 18
maanden
• Theorie wordt gevolgd via studieblokken die verspreid zijn over de opleiding
Pagina 1 van 17
,Dialyseverpleegkundige - Post-HBO Vervolgopleiding Basiskennis 2026 Stuvia
Pagina 2 van 17
, Dialyseverpleegkundige - Post-HBO Vervolgopleiding Basiskennis 2026 Stuvia
2. Nierfunctie en nierfalen
Kennis van de nierfunctie vormt de basis voor het begrijpen van dialysezorg.
2.1 De rol van de nieren
• De nieren filteren afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed
• Daarnaast reguleren de nieren de elektrolytenbalans en de bloeddruk
• Bij nierfalen nemen deze functies ernstig af of vallen volledig weg
2.2 Oorzaken en stadia van nierfalen
• Diabetes en hoge bloeddruk behoren tot de meest voorkomende oorzaken van
nierfalen
• Chronische nierschade wordt ingedeeld in stadia op basis van de nierfunctie
• Bij het laatste stadium is nierfunctievervangende therapie noodzakelijk
3. Hemodialyse en de dialyseprocedure
Hemodialyse vormt de meest toegepaste vorm van nierfunctievervangende therapie.
3.1 Werking van hemodialyse
• Bij hemodialyse wordt bloed via een kunstnier gezuiverd van afvalstoffen
• Een vaattoegang, zoals een fistel, is noodzakelijk voor de behandeling
• De dialyseverpleegkundige bewaakt de procedure gedurende de gehele behandeling
3.2 Voorbereiding en uitvoering van de behandeling
• Voor de behandeling wordt de vaattoegang zorgvuldig gecontroleerd
• Instellingen van het dialyseapparaat worden afgestemd op de individuele patient
• Tijdens de behandeling worden vitale functies regelmatig gecontroleerd
Pagina 3 van 17
Dialyseverpleegkundige - Post-HBO Vervolgopleiding
Basiskennis 2026
Deze uitgebreide samenvatting behandelt de complete basiskennis voor de post-HBO
vervolgopleiding tot dialyseverpleegkundige in Nederland. Dialyseverpleegkundigen
begeleiden patienten met nierfalen bij hemodialyse en peritoneale dialyse.
Dit document behandelt de opleidingsstructuur en toelatingseisen, nierfunctie en nierfalen,
hemodialyse en de dialyseprocedure, peritoneale dialyse, complicaties en interventies,
voeding en vochtbeleid, samenwerking binnen het dialyseteam, en psychosociale
begeleiding van patienten. Elk onderdeel wordt ondersteund met praktijkvoorbeelden en
oefenvragen.
Overzicht Dialyseverpleegkundige Post-HBO 2026
Toelating vereist een afgeronde hbo-opleiding Verpleegkunde en BIG-registratie
Kandidaten moeten werkzaam zijn op een dialyseafdeling
De opleiding duurt 15 maanden bij 32 uur per week of 18 maanden bij 24 tot 28 uur per
week
Het praktijkgedeelte vindt plaats op de dialyseafdeling, de theorie via aparte
studieblokken
Meerdere academische centra bieden deze vervolgopleiding aan, verspreid door het
land
1. Opleidingsstructuur en toelatingseisen
Onderdeel Details
Vooropleiding Hbo-opleiding Verpleegkunde
Registratie BIG-registratie verplicht
Werkplek Werkzaam op een dialyseafdeling
Duur 15 maanden (32 uur/week) of 18 maanden (24-28
uur/week)
Opbouw Praktijk op de afdeling, theorie via studieblokken
1.1 Toelatingseisen
• Kandidaten hebben een afgeronde hbo-opleiding Verpleegkunde
• BIG-registratie is een harde voorwaarde voor toelating
• Werkzaamheid op een dialyseafdeling is vereist bij aanvang van de opleiding
1.2 Opbouw van de opleiding
• De opleiding duurt 15 maanden bij een dienstverband van 32 uur per week
• Bij een kleiner dienstverband van 24 tot 28 uur geldt een langere duur van 18
maanden
• Theorie wordt gevolgd via studieblokken die verspreid zijn over de opleiding
Pagina 1 van 17
,Dialyseverpleegkundige - Post-HBO Vervolgopleiding Basiskennis 2026 Stuvia
Pagina 2 van 17
, Dialyseverpleegkundige - Post-HBO Vervolgopleiding Basiskennis 2026 Stuvia
2. Nierfunctie en nierfalen
Kennis van de nierfunctie vormt de basis voor het begrijpen van dialysezorg.
2.1 De rol van de nieren
• De nieren filteren afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed
• Daarnaast reguleren de nieren de elektrolytenbalans en de bloeddruk
• Bij nierfalen nemen deze functies ernstig af of vallen volledig weg
2.2 Oorzaken en stadia van nierfalen
• Diabetes en hoge bloeddruk behoren tot de meest voorkomende oorzaken van
nierfalen
• Chronische nierschade wordt ingedeeld in stadia op basis van de nierfunctie
• Bij het laatste stadium is nierfunctievervangende therapie noodzakelijk
3. Hemodialyse en de dialyseprocedure
Hemodialyse vormt de meest toegepaste vorm van nierfunctievervangende therapie.
3.1 Werking van hemodialyse
• Bij hemodialyse wordt bloed via een kunstnier gezuiverd van afvalstoffen
• Een vaattoegang, zoals een fistel, is noodzakelijk voor de behandeling
• De dialyseverpleegkundige bewaakt de procedure gedurende de gehele behandeling
3.2 Voorbereiding en uitvoering van de behandeling
• Voor de behandeling wordt de vaattoegang zorgvuldig gecontroleerd
• Instellingen van het dialyseapparaat worden afgestemd op de individuele patient
• Tijdens de behandeling worden vitale functies regelmatig gecontroleerd
Pagina 3 van 17
