Week 1 - Grondslagen en
kwalificatievraag
, Week 1 - Inleiding, grondslagen en kwalificatievraag
Onderwerp 2
Beroepsbevolking = alle personen die hetzij als zelfstandige, hetzij als werknemer bij een
particuliere werkgever of bij de overheid werkzaam zijn, alsmede de werklozen die betaald
werk zoeken en voor werk beschikbaar zijn.
- Zzp’ er → beschermende regels van het arbeidsovk recht zijn niet op hen van
toepassing. De Zzp’er contracteert verschillende partijen en meestal via
privaatrechtelijke overeenkomst via bv opdracht 7:400 of aanneming 7:750 BW. Het
arbeidsrecht beperkt zich dus tot de onzelfstandige beroepsbevolking →
- Onzelfstandige → grootste aandeel in de beroepsbevolking. Verrichten werk op basis
van een arbeidsovereenkomst 7:610 Bw.
- Onzelfstandige in publieke sector (nu ook ambtenaren op basis van
arbeidsovereenkomst)
- Onzelfstandige in private sector → in de marktsector (bedrijfsleven) of
collectieve sector waarbij private rechtspersonen financiering krijgen uit
publieke middelen.
- Niet actieve bevolking = werkloos of arbeidsongeschikt.
Onderwerp 3
Het is belangrijk om te weten of er sprake is van een arbeidsovereenkomst in de zin van
7:610 Bw of een andere overeenkomst zoals aanneming van werk 7:750. Voor een
arbeidsovereenkomst gelden namelijk veel rechtsregels die deze overeenkomst reguleren
en de contractsvrijheid van partijen in grote mate inperkt.
→ Artikel 7:610 BW definieert de arbeidsovereenkomst als: “de overeenkomst waarbij de
ene partij, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen
loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten”. Dus er is sprake van een
arbeidsovereenkomst indien:
- Arbeid
- Persoonlijk
- Loon
- Gezagsverhouding (dit onderscheid de arbeidsovereenkomst van andere
overeenkomsten zoals tot opdracht 7:400.
Let op: het begrip werknemers is in arbeidsrechtelijke beschermingswetten ruimer, zodat ook
mensen zonder formeel contract toch bescherming krijgen als ze feitelijk in een afhankelijke
werksituatie zitten.
Functies bij arbeidsovereenkomsten die andere overeenkomsten nauwelijks kennen:
1. Rechtvaardiging werkrelatie
2. Financiële zekerheid voor de werknemer
3. Ontwikkelingsmogelijkheden en de sociale status
4. Ongelijke posities tussen werknemer en werkgever.
Onderneming
Onderneming = organisatie van productiefactoren et het doel behoeften te bevredigen en
daarmede aan de participanten een inkomen te verschaffen. De werkgever heeft doorgaans
leiding over dit proces en moet een beleid voeren om de onderneming draaiende te houden.
Dit beleid valt uiteen in:
, - Een sociaal beleid (personeelsbeleid) = geheel van beslissingen dat rechtstreeks
betrekking heeft op de organisatie van de factor arbeid in de onderneming.
- Economisch beleid = geheel van beslissingen dat betrekking heeft op het
ondernemingsvermogen.
Het arbeidsrecht is een middel om ongelijkheidscompensatie te bieden voor de werknemer.
De maatschappelijke functie van het arbeidsrecht bestaat daarom in belangrijke mate uit het
reguleren van de belangentegenstellingen van werkgevers en werknemers.
Arbeidsrechtelijke regulering heeft op 4 manieren gestalte gekregen:”
1. De wet maakt wettelijk ingrijpen mogelijk
2. De collectieve arbeidsovereenkomst (cao)
3. Ondernemingsraden
4. Internationale organisaties
Werkgevers
Tegenwoordig ligt de juridische werkgeversrol bij de rechtspersoon, niet bij individuele
bestuurders. Het arbeidsrecht reguleert juist een netwerk van verspreide werkgevers
bevoegdheden, grotendeels om belangen van werknemers zonder zulke bevoegdheden te
beschermen.
Onderwerp 4
Het arbeidsrecht valt uiteen in de volgende onderdelen:
- Arbeidsomstandighedenrecht: vooral regels leeftijd, tijden etc,
- Arbeidsovereenkomstenrecht: vooral inhoud daarvan
- Arbeidsmarktbeleid: werkgelegenheid, arbeidsvoorziening etc.
- Collectief arbeidsrecht: collectief overleg, machtsmiddelen zoals staking etc.
- Medezeggenschapsrecht: ondernemingsraden of vertegenwoordiging
- De sociale werknemersverzekeringen: WIA en WW
- Internationaal arbeidsrecht
Onderwerp 5
Het arbeidsovereenkomst is het geheel van rechtsregels dat het aangaan, de inhoud en de
beëdiging van de arbeidsovereenkomst reguleert. De regels van het
arbeidsovereenkomstrecht komen voort uit partijafspraak, de wet, de gewoonte en de eisen
van redelijkheid en billijkheid 6:248. De contractsvrijheid tussen partijen worden beperkt in
het arbeidsrecht voor 2 functies:
1. Beschermingsfunctie → bescherming van de zwakkere contractspartij in een
overeenkomst dus de werknemers. Contractsvrijheid wordt ingeperkt anders zou het
nadelig uitpakken voor de werknemer
2. Ordenende functie → het dienen van maatschappelijke belangen die verder strekken
dan die van betrokken partijen.
Artikel 7:610 BW definieert de arbeidsovereenkomst als (…) de overeenkomst waarbij de
ene partij, de werknemer, zich verbindt, in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen
loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten”.
Wil er sprake zijn van een arbeidsovereenkomst dan moeten er aan 4 voorwaarden worden
voldaan:
1. Er moet sprake zijn van een overeenkomst die verbindt tot het verrichten van arbeid.
, a. Zelfs slapen kan arbeid zijn. Bij opleiding zegt HR dat het wel in doel van
onderneming moet zijn en niet voor uitbreiden eigen kennis anders valt het
niet onder arbeid 7:610 BW
b. VRAAG 4 → STAGE OF WERK = Logidex arrest → Je moet iets van je stage
leren. Er kan sprake zijn van een arbeidsovereenkomst indien het niet
aansluit bij je studie en niks leert van je stage. Je werkzaamheden moeten in
overwegend mate bijdragen aan de ontwikkeling van je leerproces en kennis
opdoen in het kader van de opleiding tot 3.3.2, 3.3.3, 3.3.4. Je kan dan recht
hebben op minimumloon over die gehele periode als het niet als stage kan
worden aangemerkt. Is het vooral leerbelang dan is het GEEN
arbeidsovereenkomst.
2. Die arbeid moet de werkende persoonlijk verrichten. Je kunt niet iemand anders
jouw arbeid laten verrichten. 7:660 BW. Kijken naar alle omstandigheden van het
geval
3. Tegenover deze arbeid moet loon verschuldigd zijn. Het hoeft geen reële beloning te
zijn en ook loon in natura valt onder deze bepaling.
a. VRAAG 2 → Kan ook zo zijn dat hij voor iets geen contributie hoeft te betalen
dus dat kan ook gezien worden als loon. Of beschikking tot een hotelkamer
b. Fooi telt NIET als loon of uitkering ook niet.
4. De arbeid moet in dienst van de ander verricht worden. Dus er moet sprake zijn van
een gezagsverhouding. De werknemer moet dus onder het gezag staan van de
werkgever. Hiervan is sprake wanneer de werkgever bevoegd is om aanwijzingen te
geven omtrent het verrichten van de arbeid of met betrekking tot de bevordering van
de goede orde in de onderneming → instructiebevoegdheid.
→ kwalificeert de overeenkomst als arbeidsovereenkomst dan is immers een grote
hoeveelheid dwingend recht van toepassing waarmee de werkende in bescherming wordt
genomen, terwijl dat bij opdracht of aanneming van werk allerminst het geval is. Vaak
ontbreekt bij ander soort overeenkomsten de gezagsverhouding bijvoorbeeld bij een
aannemer die een afspraak maakt met een andere partij.
Soms niet duidelijk of het om een arbeidsovereenkomst of opdracht gaat en kijken naar 2
fases (dus deze 2 fasen zijn de methoden om te bepalen of aan die 4 wettelijke vereisten
wordt voldaan) HR X/Gemeente Amsterdam (Is bij werkzaamheden op een participatieplaats
sprake van een arbeidsovereenkomst in de zin van 7:610 BW?):
1. Uitlegfase → hier kijkt de rechter naar wat de partijen precies hebben afgesproken.
Dit gebeurd met behulp van de HR Haviltex formule die kijkt naar de bedoeling van
beide partijen en hoe zij de afspraken begrijpen. In deze fase worden de specifieke
rechten en plichten binnen de ovk vastgesteld. Wat zijn de inhoudelijke afspraken;
niet welk type contract het is. Wat niet word meegewogen is de partijbedoeling ten
aanzien van de contractsvorm.
a. Welke rechten en verplichtingen hebben partijen feitelijk afgesproken?
2. Kwalificatiefase → nadat de ovk is uitgelegd beoordeelt de rechter of deze ovk
voldoet aan de kenmerken van een arbeidsovereenkomst = objectief. Dit gebeurd
door een holistische weging van alle omstandigheden van het geval. Alle elementen
moeten samen worden afgewogen waaronder de aard, en duur van het werk, de
mate van inbedding in de organisatie, het risico dat de werknemer commercieel loopt
en de manier waarop de werktijden en werkzaamheden zijn vastgelegd. → HR
Deliveroo 3.2.5- rechter kijkt niet alleen naar de afspraken op papier maar ook naar
kwalificatievraag
, Week 1 - Inleiding, grondslagen en kwalificatievraag
Onderwerp 2
Beroepsbevolking = alle personen die hetzij als zelfstandige, hetzij als werknemer bij een
particuliere werkgever of bij de overheid werkzaam zijn, alsmede de werklozen die betaald
werk zoeken en voor werk beschikbaar zijn.
- Zzp’ er → beschermende regels van het arbeidsovk recht zijn niet op hen van
toepassing. De Zzp’er contracteert verschillende partijen en meestal via
privaatrechtelijke overeenkomst via bv opdracht 7:400 of aanneming 7:750 BW. Het
arbeidsrecht beperkt zich dus tot de onzelfstandige beroepsbevolking →
- Onzelfstandige → grootste aandeel in de beroepsbevolking. Verrichten werk op basis
van een arbeidsovereenkomst 7:610 Bw.
- Onzelfstandige in publieke sector (nu ook ambtenaren op basis van
arbeidsovereenkomst)
- Onzelfstandige in private sector → in de marktsector (bedrijfsleven) of
collectieve sector waarbij private rechtspersonen financiering krijgen uit
publieke middelen.
- Niet actieve bevolking = werkloos of arbeidsongeschikt.
Onderwerp 3
Het is belangrijk om te weten of er sprake is van een arbeidsovereenkomst in de zin van
7:610 Bw of een andere overeenkomst zoals aanneming van werk 7:750. Voor een
arbeidsovereenkomst gelden namelijk veel rechtsregels die deze overeenkomst reguleren
en de contractsvrijheid van partijen in grote mate inperkt.
→ Artikel 7:610 BW definieert de arbeidsovereenkomst als: “de overeenkomst waarbij de
ene partij, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen
loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten”. Dus er is sprake van een
arbeidsovereenkomst indien:
- Arbeid
- Persoonlijk
- Loon
- Gezagsverhouding (dit onderscheid de arbeidsovereenkomst van andere
overeenkomsten zoals tot opdracht 7:400.
Let op: het begrip werknemers is in arbeidsrechtelijke beschermingswetten ruimer, zodat ook
mensen zonder formeel contract toch bescherming krijgen als ze feitelijk in een afhankelijke
werksituatie zitten.
Functies bij arbeidsovereenkomsten die andere overeenkomsten nauwelijks kennen:
1. Rechtvaardiging werkrelatie
2. Financiële zekerheid voor de werknemer
3. Ontwikkelingsmogelijkheden en de sociale status
4. Ongelijke posities tussen werknemer en werkgever.
Onderneming
Onderneming = organisatie van productiefactoren et het doel behoeften te bevredigen en
daarmede aan de participanten een inkomen te verschaffen. De werkgever heeft doorgaans
leiding over dit proces en moet een beleid voeren om de onderneming draaiende te houden.
Dit beleid valt uiteen in:
, - Een sociaal beleid (personeelsbeleid) = geheel van beslissingen dat rechtstreeks
betrekking heeft op de organisatie van de factor arbeid in de onderneming.
- Economisch beleid = geheel van beslissingen dat betrekking heeft op het
ondernemingsvermogen.
Het arbeidsrecht is een middel om ongelijkheidscompensatie te bieden voor de werknemer.
De maatschappelijke functie van het arbeidsrecht bestaat daarom in belangrijke mate uit het
reguleren van de belangentegenstellingen van werkgevers en werknemers.
Arbeidsrechtelijke regulering heeft op 4 manieren gestalte gekregen:”
1. De wet maakt wettelijk ingrijpen mogelijk
2. De collectieve arbeidsovereenkomst (cao)
3. Ondernemingsraden
4. Internationale organisaties
Werkgevers
Tegenwoordig ligt de juridische werkgeversrol bij de rechtspersoon, niet bij individuele
bestuurders. Het arbeidsrecht reguleert juist een netwerk van verspreide werkgevers
bevoegdheden, grotendeels om belangen van werknemers zonder zulke bevoegdheden te
beschermen.
Onderwerp 4
Het arbeidsrecht valt uiteen in de volgende onderdelen:
- Arbeidsomstandighedenrecht: vooral regels leeftijd, tijden etc,
- Arbeidsovereenkomstenrecht: vooral inhoud daarvan
- Arbeidsmarktbeleid: werkgelegenheid, arbeidsvoorziening etc.
- Collectief arbeidsrecht: collectief overleg, machtsmiddelen zoals staking etc.
- Medezeggenschapsrecht: ondernemingsraden of vertegenwoordiging
- De sociale werknemersverzekeringen: WIA en WW
- Internationaal arbeidsrecht
Onderwerp 5
Het arbeidsovereenkomst is het geheel van rechtsregels dat het aangaan, de inhoud en de
beëdiging van de arbeidsovereenkomst reguleert. De regels van het
arbeidsovereenkomstrecht komen voort uit partijafspraak, de wet, de gewoonte en de eisen
van redelijkheid en billijkheid 6:248. De contractsvrijheid tussen partijen worden beperkt in
het arbeidsrecht voor 2 functies:
1. Beschermingsfunctie → bescherming van de zwakkere contractspartij in een
overeenkomst dus de werknemers. Contractsvrijheid wordt ingeperkt anders zou het
nadelig uitpakken voor de werknemer
2. Ordenende functie → het dienen van maatschappelijke belangen die verder strekken
dan die van betrokken partijen.
Artikel 7:610 BW definieert de arbeidsovereenkomst als (…) de overeenkomst waarbij de
ene partij, de werknemer, zich verbindt, in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen
loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten”.
Wil er sprake zijn van een arbeidsovereenkomst dan moeten er aan 4 voorwaarden worden
voldaan:
1. Er moet sprake zijn van een overeenkomst die verbindt tot het verrichten van arbeid.
, a. Zelfs slapen kan arbeid zijn. Bij opleiding zegt HR dat het wel in doel van
onderneming moet zijn en niet voor uitbreiden eigen kennis anders valt het
niet onder arbeid 7:610 BW
b. VRAAG 4 → STAGE OF WERK = Logidex arrest → Je moet iets van je stage
leren. Er kan sprake zijn van een arbeidsovereenkomst indien het niet
aansluit bij je studie en niks leert van je stage. Je werkzaamheden moeten in
overwegend mate bijdragen aan de ontwikkeling van je leerproces en kennis
opdoen in het kader van de opleiding tot 3.3.2, 3.3.3, 3.3.4. Je kan dan recht
hebben op minimumloon over die gehele periode als het niet als stage kan
worden aangemerkt. Is het vooral leerbelang dan is het GEEN
arbeidsovereenkomst.
2. Die arbeid moet de werkende persoonlijk verrichten. Je kunt niet iemand anders
jouw arbeid laten verrichten. 7:660 BW. Kijken naar alle omstandigheden van het
geval
3. Tegenover deze arbeid moet loon verschuldigd zijn. Het hoeft geen reële beloning te
zijn en ook loon in natura valt onder deze bepaling.
a. VRAAG 2 → Kan ook zo zijn dat hij voor iets geen contributie hoeft te betalen
dus dat kan ook gezien worden als loon. Of beschikking tot een hotelkamer
b. Fooi telt NIET als loon of uitkering ook niet.
4. De arbeid moet in dienst van de ander verricht worden. Dus er moet sprake zijn van
een gezagsverhouding. De werknemer moet dus onder het gezag staan van de
werkgever. Hiervan is sprake wanneer de werkgever bevoegd is om aanwijzingen te
geven omtrent het verrichten van de arbeid of met betrekking tot de bevordering van
de goede orde in de onderneming → instructiebevoegdheid.
→ kwalificeert de overeenkomst als arbeidsovereenkomst dan is immers een grote
hoeveelheid dwingend recht van toepassing waarmee de werkende in bescherming wordt
genomen, terwijl dat bij opdracht of aanneming van werk allerminst het geval is. Vaak
ontbreekt bij ander soort overeenkomsten de gezagsverhouding bijvoorbeeld bij een
aannemer die een afspraak maakt met een andere partij.
Soms niet duidelijk of het om een arbeidsovereenkomst of opdracht gaat en kijken naar 2
fases (dus deze 2 fasen zijn de methoden om te bepalen of aan die 4 wettelijke vereisten
wordt voldaan) HR X/Gemeente Amsterdam (Is bij werkzaamheden op een participatieplaats
sprake van een arbeidsovereenkomst in de zin van 7:610 BW?):
1. Uitlegfase → hier kijkt de rechter naar wat de partijen precies hebben afgesproken.
Dit gebeurd met behulp van de HR Haviltex formule die kijkt naar de bedoeling van
beide partijen en hoe zij de afspraken begrijpen. In deze fase worden de specifieke
rechten en plichten binnen de ovk vastgesteld. Wat zijn de inhoudelijke afspraken;
niet welk type contract het is. Wat niet word meegewogen is de partijbedoeling ten
aanzien van de contractsvorm.
a. Welke rechten en verplichtingen hebben partijen feitelijk afgesproken?
2. Kwalificatiefase → nadat de ovk is uitgelegd beoordeelt de rechter of deze ovk
voldoet aan de kenmerken van een arbeidsovereenkomst = objectief. Dit gebeurd
door een holistische weging van alle omstandigheden van het geval. Alle elementen
moeten samen worden afgewogen waaronder de aard, en duur van het werk, de
mate van inbedding in de organisatie, het risico dat de werknemer commercieel loopt
en de manier waarop de werktijden en werkzaamheden zijn vastgelegd. → HR
Deliveroo 3.2.5- rechter kijkt niet alleen naar de afspraken op papier maar ook naar
