Module Vastgoedfinanciering, economie, belastingen
Les 1
Statistische presentatie:
Visuele weergave kan je het beste weergeven in diagrammen.
- Staafdiagram = geschikt voor hoeveelheden of aantallen tussen verschillende categorieën te
vergelijken. Zoals bijvoorbeeld aantal verkochte woningen per regio of per jaar.
aantal verkochte woningen
per jaar
4
0
Categorie 1 Categorie 2 Categorie 3 Categorie 4
Reeks 1 Reeks 2 Reeks 3
- Lijndiagram = is een grafiek waarin opeenvolgende meetpunten worden verbonden door
lijnen. Doel ontwikkelingen over tijd zichtbaar maken. Zoals bijvoorbeeld, stijging of daling
van de woningprijzen, het verloop van de hypotheekrente of gemiddelde huurprijs per
maand. Ideaal om trends, fluctuaties of seizoen effecten te signaleren.
Ontwikkeling gemiddelde huurprijzen
per stad
6
4
2
0
Categorie 1 Categorie 2 Categorie 3 Categorie 4
Reeks 1 Reeks 2 Reeks 3
- Cirkel of taartdiagram= een ronde grafiek die de verdeling van een geheel over categorieën
toont. De cirkel stelt 100% van een dataset voor en wordt opgedeeld in sectoren
(taartpunten) die ieder een percentage van het totaal vertegenwoordigen.
Doel in één oogopslag inzicht krijgen in de onderlinge verhoudingen. Zoals bijvoorbeeld,
woningtypes binnen een stad, het aandeel van verschillende doelgroepen binnen een
huurderbestand of het gebruik van financieringsvormen. Let op! Geschikt bij max vier tot vijf
categorieën bij meer segmenten wordt het lastig om verhoudingen goed te onderscheiden. Dan
kan je beter een staafdiagram gebruiken.
1
, Tip: als je veel kleine categorieën hebt en een paar grote dan kan je een restcategorie overig
introduceren waarin je kleine categorieën samenvoegt.
Verdeling woningtypen in
gemeente
koopwoningen huurwoningen
overig
Aflezen van grafieken: je moet ook de ontwikkelingen herkennen. Een goede interpretatie omvat:
- Veranderingen over de tijd (lijndiagram)
- Verhoudingen tussen categorieën (cirkeldiagram) en
- Opvallende uitschieters of verschillen (staafdiagram)
Extrapoleren met een trendlijn
Trendlijn= een hulpmiddel om het verwachte, toekomstige verloop van een reeks gegevens te
visualiseren. Bijvoorbeeld: een rechte lijn zijn die op basis van de bestaande ontwikkeling
doorgetrokken wordt. Als de gemiddelde huurprijs elk jaar met € 25,- stijgt, kun je voorspellen dat
deze volgend jaar opnieuw met € 25,- stijgt – mits de trend zich voortzet.
Extrapolatie= is altijd een inschatting, gebaseerd op het voortzetten van het bestaande patroon.
Lineaire extrapolatie- een methode wordt aangenomen dat de verandering per periode constant
blijft.
Trendlijnen zijn afhankelijk van de gebruikte periode en methode. Een tijdelijk piek of dal kan de lijn
beïnvloeden. Het is daarom verstandig de trendlijn te combineren met aanvullende informatie (zoals
seizoensinvloeden, marktontwikkelingen of beleidsmaatregelen)
Consumentenprijsindexcijfer CPI
CBS berekend en publiceert in Nederland het comsumentenprijsindexcijfer (CPI) CPI is een
belangrijke inflatie indicator en geeft inzicht in de prijsontwikkeling van goederen en diensten die
consumenten kopen.
De CPI geeft door middel van de prijsverandering een beeld van de reële volumeverandering.
Wordt gebruikt om prijsveranderingen en compensaties door te voeren.
Is een belangrijke maatstaaf voor inflatie
Inflatie= de algemene stijging van het prijsniveau
CBS= is verantwoordelijk voor het samenstellen en publiceren van het consumentenindexcijfer.
2
,Boodschappenmandje= een vast verzameling producten die representatief is voor de uitgaven van
Nederlandse huishoudens. Het CPI volgt de prijsverandering.
Het boodschappenmandje bevat onder andere:
- Voeding
- Kleding
- Huur
- Energie
- Verzekeringen
- Zorgkosten
- Vervoer
De samenstelling van dit mandje wordt bepaald op basis van grootschalig. Dit wordt periodiek
aangepast door het CBS, zodat het representatief blijft voor de actuele consumptiepatronen van
huishoudens. Zo worden nieuwe producten toegevoegd en verouderde producten verdwijnen.
De waarde van het CPI wordt uitgedrukt in een indexcijfer, waarbij een bepaald jaar als basisjaar geldt
(bijvoorbeeld 2020= 100) Als het CPI stijgt van 100 naar 102, betekent dit dat de gemiddelde prijzen
met 3% zijn toegenomen sinds het basisjaar.
Deze indexmethode maakt het mogelijk om prijsontwikkelingen in de tijd te volgen zonder afhankelijk
te zijn van absolute bedragen.
Voorbeeld 1: prijsstijging ten opzichte van het basisjaar
Stel: het CPI in januari 2023 is vastgesteld op 100. Dit betekent dat 2023 als basisjaar geldt. In
januari 2024 is het CPI gestegen naar 105. Hoeveel procent zijn de prijzen gestegen ten opzichte
van het basisjaar?
Berekening: x 100 = 105
De uitkomst is een indexcijfer van 105. De prijzen zijn in januari 2024 gemiddeld 5% hoger dan het
basisjaar 2023.
Voorbeeld 2: prijsontwikkeling tussen twee andere jaren
Het CPI in 2020 was 104,1 en in 2023 is dat gestegen naar 123,2. Wat is de prijsontwikkeling over
deze periode?
Berekening: 123,,1 x 100 = 118,3
De prijzen zijn in 2023 gemiddeld 18,3% hoger dan in 2020.
Let op! In voorbeeld 2 gebruik je niet het basisjaar, maar vergelijk je twee meetjaren met elkaar.
Dit komt vaak voor bij het herrekenen van bedragen naar het prijspeil van een ander jaar.
TIP: wil je weten hoeveel iets duurder of goedkoper is geworden tussen twee jaren? Deel het
indexcijfer van het eindejaar door dat van het beginjaar.
Voor vastgoedprofessionals is het CPI relevant bij:
Het beoordelen van trends in kostenontwikkeling
Het onderbouwen van jaarlijkse huurverhogingen (index)
3
, Het analyseren van exploitatieprognoses
Het opnemen van indexbepalingen in langlopende contracten
Voorbeeld: het CPI was in januari 2023 gelijk aan 100 en in januari 2024 is het gestegen naar 105. Dat
betekent dat de gemiddelde prijzen in een jaar tijd met 5% zijn toegenomen. Als in een huurcontract
is afgesproken dat de huur jaarlijks wordt geïndexeerd op basis van het CPI, dan mag de verhuurder
de huur ook met 5% verhogen.
Wat laat het consumentenprijsindexcijfer (CPI) zien? De gemiddelde prijsverandering van goederen
en diensten ten opzichte van een basisjaar.
Doel van het CPI
Wordt berekend om structureel inzicht te geven in de ontwikkeling van het algemene
prijspeil in Nederland. Belangrijk voor burgers, bedrijven en de overheid, omdat het CPI fungeert als
graadmeter voor inflatie – mate waarin de koopkracht van geld verandert.
Een betrouwbaar inflatiecijfer maakt het mogelijk om prijzen, lonen en contractvoorwaarden
objectief te koppelen aan de economische werkelijkheid. Zo kunnen beleidsmakers nagaan of
bepaalde prijsstijgingen tijdelijk of structureel zijn en kunnen bedrijven hun financiële strategieën
daarop aanpassen.
Het meten van prijsveranderingen maakt het mogelijk om:
De koopkracht van huishoudens te volgen
Loonontwikkelingen en uitkeringen te indexeren
Belastingen en toeslagen aan te passen
Economische trends te analyseren
Beleidsmaatregelen te onderbouwen of bij te sturen
Check: waarom wordt het consumentenprijsindexcijfer (CPI) berekend? –
om betrouwbare info te geven over inflatie, zodat prijzen, lonen, huren en
toeslagen op een verantwoorde manier kunnen worden aangepast.
Waarin speelt CPI binnen vastgoed een belangrijke rol:
Jaarlijkse indexatie van huren in huurovereenkomsten
Het opstellen van exploitatiebegrotingen met meerjarige prijsontwikkeling
Het opnemen van indexbepalingen in beheerovereenkomsten en
onderhoudscontracten
Kasstroomprognoses en investeringsanalyses
Check: waarvoor wordt het consumentenprijsindexcijfer (CPI) gebruikt? –
voor het aanpassen van bedragen zoals huur, loon en belasting aan de inflatie en
als basis voor economische analyses en beslissingen.
Indexcijfers berekenen (Laspeyres)
In Nederland wordt het meest gebruik gemaakt van de Laspeyres methode.
Een indexcijfer drukt de ontwikkeling van een bepaalde grootheid uit ten opzichte
van een referentiepunt: het basisjaar.
4
Les 1
Statistische presentatie:
Visuele weergave kan je het beste weergeven in diagrammen.
- Staafdiagram = geschikt voor hoeveelheden of aantallen tussen verschillende categorieën te
vergelijken. Zoals bijvoorbeeld aantal verkochte woningen per regio of per jaar.
aantal verkochte woningen
per jaar
4
0
Categorie 1 Categorie 2 Categorie 3 Categorie 4
Reeks 1 Reeks 2 Reeks 3
- Lijndiagram = is een grafiek waarin opeenvolgende meetpunten worden verbonden door
lijnen. Doel ontwikkelingen over tijd zichtbaar maken. Zoals bijvoorbeeld, stijging of daling
van de woningprijzen, het verloop van de hypotheekrente of gemiddelde huurprijs per
maand. Ideaal om trends, fluctuaties of seizoen effecten te signaleren.
Ontwikkeling gemiddelde huurprijzen
per stad
6
4
2
0
Categorie 1 Categorie 2 Categorie 3 Categorie 4
Reeks 1 Reeks 2 Reeks 3
- Cirkel of taartdiagram= een ronde grafiek die de verdeling van een geheel over categorieën
toont. De cirkel stelt 100% van een dataset voor en wordt opgedeeld in sectoren
(taartpunten) die ieder een percentage van het totaal vertegenwoordigen.
Doel in één oogopslag inzicht krijgen in de onderlinge verhoudingen. Zoals bijvoorbeeld,
woningtypes binnen een stad, het aandeel van verschillende doelgroepen binnen een
huurderbestand of het gebruik van financieringsvormen. Let op! Geschikt bij max vier tot vijf
categorieën bij meer segmenten wordt het lastig om verhoudingen goed te onderscheiden. Dan
kan je beter een staafdiagram gebruiken.
1
, Tip: als je veel kleine categorieën hebt en een paar grote dan kan je een restcategorie overig
introduceren waarin je kleine categorieën samenvoegt.
Verdeling woningtypen in
gemeente
koopwoningen huurwoningen
overig
Aflezen van grafieken: je moet ook de ontwikkelingen herkennen. Een goede interpretatie omvat:
- Veranderingen over de tijd (lijndiagram)
- Verhoudingen tussen categorieën (cirkeldiagram) en
- Opvallende uitschieters of verschillen (staafdiagram)
Extrapoleren met een trendlijn
Trendlijn= een hulpmiddel om het verwachte, toekomstige verloop van een reeks gegevens te
visualiseren. Bijvoorbeeld: een rechte lijn zijn die op basis van de bestaande ontwikkeling
doorgetrokken wordt. Als de gemiddelde huurprijs elk jaar met € 25,- stijgt, kun je voorspellen dat
deze volgend jaar opnieuw met € 25,- stijgt – mits de trend zich voortzet.
Extrapolatie= is altijd een inschatting, gebaseerd op het voortzetten van het bestaande patroon.
Lineaire extrapolatie- een methode wordt aangenomen dat de verandering per periode constant
blijft.
Trendlijnen zijn afhankelijk van de gebruikte periode en methode. Een tijdelijk piek of dal kan de lijn
beïnvloeden. Het is daarom verstandig de trendlijn te combineren met aanvullende informatie (zoals
seizoensinvloeden, marktontwikkelingen of beleidsmaatregelen)
Consumentenprijsindexcijfer CPI
CBS berekend en publiceert in Nederland het comsumentenprijsindexcijfer (CPI) CPI is een
belangrijke inflatie indicator en geeft inzicht in de prijsontwikkeling van goederen en diensten die
consumenten kopen.
De CPI geeft door middel van de prijsverandering een beeld van de reële volumeverandering.
Wordt gebruikt om prijsveranderingen en compensaties door te voeren.
Is een belangrijke maatstaaf voor inflatie
Inflatie= de algemene stijging van het prijsniveau
CBS= is verantwoordelijk voor het samenstellen en publiceren van het consumentenindexcijfer.
2
,Boodschappenmandje= een vast verzameling producten die representatief is voor de uitgaven van
Nederlandse huishoudens. Het CPI volgt de prijsverandering.
Het boodschappenmandje bevat onder andere:
- Voeding
- Kleding
- Huur
- Energie
- Verzekeringen
- Zorgkosten
- Vervoer
De samenstelling van dit mandje wordt bepaald op basis van grootschalig. Dit wordt periodiek
aangepast door het CBS, zodat het representatief blijft voor de actuele consumptiepatronen van
huishoudens. Zo worden nieuwe producten toegevoegd en verouderde producten verdwijnen.
De waarde van het CPI wordt uitgedrukt in een indexcijfer, waarbij een bepaald jaar als basisjaar geldt
(bijvoorbeeld 2020= 100) Als het CPI stijgt van 100 naar 102, betekent dit dat de gemiddelde prijzen
met 3% zijn toegenomen sinds het basisjaar.
Deze indexmethode maakt het mogelijk om prijsontwikkelingen in de tijd te volgen zonder afhankelijk
te zijn van absolute bedragen.
Voorbeeld 1: prijsstijging ten opzichte van het basisjaar
Stel: het CPI in januari 2023 is vastgesteld op 100. Dit betekent dat 2023 als basisjaar geldt. In
januari 2024 is het CPI gestegen naar 105. Hoeveel procent zijn de prijzen gestegen ten opzichte
van het basisjaar?
Berekening: x 100 = 105
De uitkomst is een indexcijfer van 105. De prijzen zijn in januari 2024 gemiddeld 5% hoger dan het
basisjaar 2023.
Voorbeeld 2: prijsontwikkeling tussen twee andere jaren
Het CPI in 2020 was 104,1 en in 2023 is dat gestegen naar 123,2. Wat is de prijsontwikkeling over
deze periode?
Berekening: 123,,1 x 100 = 118,3
De prijzen zijn in 2023 gemiddeld 18,3% hoger dan in 2020.
Let op! In voorbeeld 2 gebruik je niet het basisjaar, maar vergelijk je twee meetjaren met elkaar.
Dit komt vaak voor bij het herrekenen van bedragen naar het prijspeil van een ander jaar.
TIP: wil je weten hoeveel iets duurder of goedkoper is geworden tussen twee jaren? Deel het
indexcijfer van het eindejaar door dat van het beginjaar.
Voor vastgoedprofessionals is het CPI relevant bij:
Het beoordelen van trends in kostenontwikkeling
Het onderbouwen van jaarlijkse huurverhogingen (index)
3
, Het analyseren van exploitatieprognoses
Het opnemen van indexbepalingen in langlopende contracten
Voorbeeld: het CPI was in januari 2023 gelijk aan 100 en in januari 2024 is het gestegen naar 105. Dat
betekent dat de gemiddelde prijzen in een jaar tijd met 5% zijn toegenomen. Als in een huurcontract
is afgesproken dat de huur jaarlijks wordt geïndexeerd op basis van het CPI, dan mag de verhuurder
de huur ook met 5% verhogen.
Wat laat het consumentenprijsindexcijfer (CPI) zien? De gemiddelde prijsverandering van goederen
en diensten ten opzichte van een basisjaar.
Doel van het CPI
Wordt berekend om structureel inzicht te geven in de ontwikkeling van het algemene
prijspeil in Nederland. Belangrijk voor burgers, bedrijven en de overheid, omdat het CPI fungeert als
graadmeter voor inflatie – mate waarin de koopkracht van geld verandert.
Een betrouwbaar inflatiecijfer maakt het mogelijk om prijzen, lonen en contractvoorwaarden
objectief te koppelen aan de economische werkelijkheid. Zo kunnen beleidsmakers nagaan of
bepaalde prijsstijgingen tijdelijk of structureel zijn en kunnen bedrijven hun financiële strategieën
daarop aanpassen.
Het meten van prijsveranderingen maakt het mogelijk om:
De koopkracht van huishoudens te volgen
Loonontwikkelingen en uitkeringen te indexeren
Belastingen en toeslagen aan te passen
Economische trends te analyseren
Beleidsmaatregelen te onderbouwen of bij te sturen
Check: waarom wordt het consumentenprijsindexcijfer (CPI) berekend? –
om betrouwbare info te geven over inflatie, zodat prijzen, lonen, huren en
toeslagen op een verantwoorde manier kunnen worden aangepast.
Waarin speelt CPI binnen vastgoed een belangrijke rol:
Jaarlijkse indexatie van huren in huurovereenkomsten
Het opstellen van exploitatiebegrotingen met meerjarige prijsontwikkeling
Het opnemen van indexbepalingen in beheerovereenkomsten en
onderhoudscontracten
Kasstroomprognoses en investeringsanalyses
Check: waarvoor wordt het consumentenprijsindexcijfer (CPI) gebruikt? –
voor het aanpassen van bedragen zoals huur, loon en belasting aan de inflatie en
als basis voor economische analyses en beslissingen.
Indexcijfers berekenen (Laspeyres)
In Nederland wordt het meest gebruik gemaakt van de Laspeyres methode.
Een indexcijfer drukt de ontwikkeling van een bepaalde grootheid uit ten opzichte
van een referentiepunt: het basisjaar.
4
