PM2002
KP4: DE REFLECTIEVE SCIENTIST-
PRACTITIONER
ATTITUDE EN REFLECTIE VERSLAG
Cijfer: 9.6
Feedback docent:
“Je hebt een erg mooi en goed doordacht verslag geschreven. Je laat zien dat je kritisch
hebt nagedacht over het onderwerp en de verschillende onderdelen op een zorgvuldige
en betrokken manier hebt uitgewerkt. Ook vind ik het een goede en originele keuze om
de ervaringsdeskundige via Reddit te benaderen.
Een klein aandachtspunt is dat je iets meer rekening had kunnen houden met de privacy
van deze ervaringsdeskundige. Zo worden onder andere zijn naam, de genoemde
klinieken en de stichting vrij concreet benoemd. Ook wanneer iemand zelf deze
informatie deelt, is het bij het verwerken van ervaringsverhalen belangrijk om kritisch te
blijven kijken naar de herleidbaarheid van de persoon. Je had deze informatie
bijvoorbeeld kunnen anonimiseren of minder specifiek kunnen weergeven.
Dit is echter vooral een aandachtspunt ter verbetering; het doet niets af aan de kwaliteit
van je verslag. Over het geheel genomen is het een zeer zorgvuldig, interessant en goed
doordacht stuk. ”
1
PM2002 Klinische Psychologie 4 – de Reflectieve Scientist-Practitioner – v2026.03.09
, ★ INSTUUROPDRACHT REFLECTIE- EN ATTITUDEDOSSIER 1
Deelopdracht de Transdiagnostische Blik
De transdiagnostische benadering heeft mijn blik op psychologische problematiek vooral
op één punt aangescherpt: een diagnose is een momentopname van lijdensdruk binnen
een veel grotere context, geen verklaring op zichzelf. Mijn achtergrond in de
geesteswetenschappen had me al getraind om verder te kijken dan een label, met onder
andere naar de culturele, sociale en historische aspecten. Bijvoorbeeld het vaakgebruikte
voorbeeld van stemmen horen, dat in de westerse psychiatrie als psychotisch symptoom
geldt terwijl het in andere tradities als gave kan worden gezien, laat goed zien dat een
classificatie nooit los staat van de context waarin ze ontstaat. Vanuit dat uitgangspunt
sluiten persoonsgerichte therapie en schematherapie het beste aan bij hoe ik zelf
transdiagnostisch wil werken: niet vanuit "hoe zou iemand moeten denken of doen"
(zoals bij CGT), maar vanuit de onderliggende, ontwikkelde patronen en de kwaliteit van
het innerlijk ervaren en interpersoonlijk functioneren van de cliënt zelf.
Het essay van Walker (2013) liet mij een parallel zien die me eerder niet was opgevallen:
de overstap van het pathology- naar het neurodiversity-paradigma is in de kern dezelfde
beweging als de overstap van categoriale diagnostiek naar transdiagnostisch denken. Het
pathologieparadigma veronderstelt één correcte manier van functioneren, waarbij
afwijking daarvan per definitie een stoornis in het individu is; het diversiteitsparadigma
stelt juist dat variatie de norm is, en dat problemen vaker ontstaan in de wisselwerking
tussen persoon en omgeving dan in de persoon alleen. Dat is precies wat
transdiagnostische modellen, zoals process-based therapy of de Perceptual Control
Theory uit taak 1.8.4.2, ook doen: ze vervangen de vraag "welke stoornis is dit" door
"welk proces, in welke context, houdt dit lijden in stand". Walkers verwijzing daarbij naar
het feminisme, met de quote "the master's tools will never dismantle the master's house"
maakt voor mij scherp waarom je dit niet oplost binnen het bestaande
classificatiesysteem: zolang je in de taal van pathologie blijft denken (iemand "heeft" (de
ziekte) autisme, in plaats van dat iemand "is" autistisch), herstel je steeds opnieuw de
hiërarchie tussen normaal en gestoord die je net wilde afbreken.
In de praktijk merk ik deze verschuiving het sterkst in mijn werk als herstelondersteunend
chatter bij Psychosenet. Daar gaat herstel per definitie over wat voor déze persoon, in
déze context, tot een leefbaar leven leidt, niet over wat een protocol of behandel
voorschrift beschrijft als herstel. [privacy] is daar een directe uitwerking van: in plaats
van stemmen te zien als psychotisch symptoom, beschreven we ze, net als Middleton et
al. (2022) beschrijft, als afgesplitste, vaak trauma-gerelateerde delen. In een ander stuk
[privacy]. Dat is precies de verschuiving die Walker bedoelt: niet het fenomeen zelf
"gestoord" noemen, maar onderzoeken wat het betekent en hoe je er respectvol mee om
kan gaan binnen de leefwereld van de cliënt. Mijn lopende onderzoek naar stigma bij
persoonlijkheidsstoornissen sluit hierbij aan: stigma houdt juist in stand dat een diagnose
als vaststaand en onbehandelbaar wordt gezien, terwijl een dimensionale, contextuele
blik daar ruimte tussen kan maken, waarbij iemand een bepaalde
persoonlijkheidsproblematiek ontwikkeld heeft door diens levensloop, in plaats van dat
iemand een ziekte heeft.
Toch wil ik het neurodiversiteitsparadigma niet klakkeloos omarmen. De sterkte is
duidelijk: het ontdoet eigenschappen als autisme, adhd of dyslexie van de automatische
lading "stoornis", vermindert stigma en sluit aan bij een herstelgerichte,
autonomiegerichte visie die ik ook in Acceptance and Commitment Therapy en
2
PM2002 Klinische Psychologie 4 – de Reflectieve Scientist-Practitioner – v2026.03.09
KP4: DE REFLECTIEVE SCIENTIST-
PRACTITIONER
ATTITUDE EN REFLECTIE VERSLAG
Cijfer: 9.6
Feedback docent:
“Je hebt een erg mooi en goed doordacht verslag geschreven. Je laat zien dat je kritisch
hebt nagedacht over het onderwerp en de verschillende onderdelen op een zorgvuldige
en betrokken manier hebt uitgewerkt. Ook vind ik het een goede en originele keuze om
de ervaringsdeskundige via Reddit te benaderen.
Een klein aandachtspunt is dat je iets meer rekening had kunnen houden met de privacy
van deze ervaringsdeskundige. Zo worden onder andere zijn naam, de genoemde
klinieken en de stichting vrij concreet benoemd. Ook wanneer iemand zelf deze
informatie deelt, is het bij het verwerken van ervaringsverhalen belangrijk om kritisch te
blijven kijken naar de herleidbaarheid van de persoon. Je had deze informatie
bijvoorbeeld kunnen anonimiseren of minder specifiek kunnen weergeven.
Dit is echter vooral een aandachtspunt ter verbetering; het doet niets af aan de kwaliteit
van je verslag. Over het geheel genomen is het een zeer zorgvuldig, interessant en goed
doordacht stuk. ”
1
PM2002 Klinische Psychologie 4 – de Reflectieve Scientist-Practitioner – v2026.03.09
, ★ INSTUUROPDRACHT REFLECTIE- EN ATTITUDEDOSSIER 1
Deelopdracht de Transdiagnostische Blik
De transdiagnostische benadering heeft mijn blik op psychologische problematiek vooral
op één punt aangescherpt: een diagnose is een momentopname van lijdensdruk binnen
een veel grotere context, geen verklaring op zichzelf. Mijn achtergrond in de
geesteswetenschappen had me al getraind om verder te kijken dan een label, met onder
andere naar de culturele, sociale en historische aspecten. Bijvoorbeeld het vaakgebruikte
voorbeeld van stemmen horen, dat in de westerse psychiatrie als psychotisch symptoom
geldt terwijl het in andere tradities als gave kan worden gezien, laat goed zien dat een
classificatie nooit los staat van de context waarin ze ontstaat. Vanuit dat uitgangspunt
sluiten persoonsgerichte therapie en schematherapie het beste aan bij hoe ik zelf
transdiagnostisch wil werken: niet vanuit "hoe zou iemand moeten denken of doen"
(zoals bij CGT), maar vanuit de onderliggende, ontwikkelde patronen en de kwaliteit van
het innerlijk ervaren en interpersoonlijk functioneren van de cliënt zelf.
Het essay van Walker (2013) liet mij een parallel zien die me eerder niet was opgevallen:
de overstap van het pathology- naar het neurodiversity-paradigma is in de kern dezelfde
beweging als de overstap van categoriale diagnostiek naar transdiagnostisch denken. Het
pathologieparadigma veronderstelt één correcte manier van functioneren, waarbij
afwijking daarvan per definitie een stoornis in het individu is; het diversiteitsparadigma
stelt juist dat variatie de norm is, en dat problemen vaker ontstaan in de wisselwerking
tussen persoon en omgeving dan in de persoon alleen. Dat is precies wat
transdiagnostische modellen, zoals process-based therapy of de Perceptual Control
Theory uit taak 1.8.4.2, ook doen: ze vervangen de vraag "welke stoornis is dit" door
"welk proces, in welke context, houdt dit lijden in stand". Walkers verwijzing daarbij naar
het feminisme, met de quote "the master's tools will never dismantle the master's house"
maakt voor mij scherp waarom je dit niet oplost binnen het bestaande
classificatiesysteem: zolang je in de taal van pathologie blijft denken (iemand "heeft" (de
ziekte) autisme, in plaats van dat iemand "is" autistisch), herstel je steeds opnieuw de
hiërarchie tussen normaal en gestoord die je net wilde afbreken.
In de praktijk merk ik deze verschuiving het sterkst in mijn werk als herstelondersteunend
chatter bij Psychosenet. Daar gaat herstel per definitie over wat voor déze persoon, in
déze context, tot een leefbaar leven leidt, niet over wat een protocol of behandel
voorschrift beschrijft als herstel. [privacy] is daar een directe uitwerking van: in plaats
van stemmen te zien als psychotisch symptoom, beschreven we ze, net als Middleton et
al. (2022) beschrijft, als afgesplitste, vaak trauma-gerelateerde delen. In een ander stuk
[privacy]. Dat is precies de verschuiving die Walker bedoelt: niet het fenomeen zelf
"gestoord" noemen, maar onderzoeken wat het betekent en hoe je er respectvol mee om
kan gaan binnen de leefwereld van de cliënt. Mijn lopende onderzoek naar stigma bij
persoonlijkheidsstoornissen sluit hierbij aan: stigma houdt juist in stand dat een diagnose
als vaststaand en onbehandelbaar wordt gezien, terwijl een dimensionale, contextuele
blik daar ruimte tussen kan maken, waarbij iemand een bepaalde
persoonlijkheidsproblematiek ontwikkeld heeft door diens levensloop, in plaats van dat
iemand een ziekte heeft.
Toch wil ik het neurodiversiteitsparadigma niet klakkeloos omarmen. De sterkte is
duidelijk: het ontdoet eigenschappen als autisme, adhd of dyslexie van de automatische
lading "stoornis", vermindert stigma en sluit aan bij een herstelgerichte,
autonomiegerichte visie die ik ook in Acceptance and Commitment Therapy en
2
PM2002 Klinische Psychologie 4 – de Reflectieve Scientist-Practitioner – v2026.03.09
