Biologie
Klas: Vwo 6
Stof: H19 & H21, Sport en Afweer
, Hoofdstuk 19: Sport
19.5 Controle
Vlak voor de start
Tijdens stressvolle omstandigheden beïnvloeden zenuwcellen en hormonen diverse
organen. Dit is de neurale en hormonale regulatie. De regeling van het hartritme is hiervan
een voorbeeld. Door de samenwerking van beide stelsels kunnen mensen adequaat
reageren op de omstandigheden. Cortisol uit de bijnierschors zorgt voor de stimulering om
adrenaline af te geven. Adrenaline beïnvloed bijna elk weefsel, maar de reactie is anders.
Lopen en hersenactiviteit
Een impuls gaat eerst naar de premotorische schors, een hersengebied dat de beweging
plant. Vervolgens gaat het naar de motorische schors en van daaruit gaan impulsen naar
vrijwel alle skeletspieren van het lichaam. Spierspoeltjes in strekspieren reageren en zenden
impulsen naar het ruggenmerg. Reflexmatig trekken de strekspieren samen. Zenuwcellen in
de hersenstam passen de reflexmatige bij veranderende omstandigheden en
lichaamsverhoudingen. Bij het vloeiend bewegen zijn vooral de grote en kleine hersenen
betrokken. De motorische schors in de grote hersenen zendt impulsen via schakelneuronen
en motorische neuronen naar de desbetreffende spieren. De basale ganglia zijn ook met de
kleine hersenen verbonden, de axonen van de zenuwcellen hiervan werken inhiberend. Pas
wanneer die remming wegvalt kun de spieren in actie komen.
Bewegen kun je leren
In eerste instantie zijn teveel of te weinig synapsen met elkaar verbonden. Hierdoor verloopt
een beweging niet soepel. Je lichaam corrigeert dit. Door veel te oefenen leren je hersenen
spieren nauwkeurig aan te sturen. Een juist aantal impulsen gaat dan op een juist moment
naar de juiste spieren. In motorprogramma’s (netwerken van neuronen voor een bepaalde
beweging) bewaren je hersenen deze informatie.
Gecontroleerd je spieren spannen
Bij een enkelvoudige contractie spant de spier één keer samen en ontspant het weer.
Wanneer je steeds iets sterker samentrekt noem je het een summatie. De getande tetanus is
een verhoging van de impulsfrequentie wat leidt tot schokkerig samentrekken (spiertje
onder je oog). Wanneer er geen tijd is om te ontspannen trekt de spier soepel samen. Je
spreekt dan over de gladde tetanus. Om je lichaamshouding te kunnen handhaven staan je
spieren altijd onder spanning. Zonder deze spiertonus zou je als pudding in elkaar zakken.
Klas: Vwo 6
Stof: H19 & H21, Sport en Afweer
, Hoofdstuk 19: Sport
19.5 Controle
Vlak voor de start
Tijdens stressvolle omstandigheden beïnvloeden zenuwcellen en hormonen diverse
organen. Dit is de neurale en hormonale regulatie. De regeling van het hartritme is hiervan
een voorbeeld. Door de samenwerking van beide stelsels kunnen mensen adequaat
reageren op de omstandigheden. Cortisol uit de bijnierschors zorgt voor de stimulering om
adrenaline af te geven. Adrenaline beïnvloed bijna elk weefsel, maar de reactie is anders.
Lopen en hersenactiviteit
Een impuls gaat eerst naar de premotorische schors, een hersengebied dat de beweging
plant. Vervolgens gaat het naar de motorische schors en van daaruit gaan impulsen naar
vrijwel alle skeletspieren van het lichaam. Spierspoeltjes in strekspieren reageren en zenden
impulsen naar het ruggenmerg. Reflexmatig trekken de strekspieren samen. Zenuwcellen in
de hersenstam passen de reflexmatige bij veranderende omstandigheden en
lichaamsverhoudingen. Bij het vloeiend bewegen zijn vooral de grote en kleine hersenen
betrokken. De motorische schors in de grote hersenen zendt impulsen via schakelneuronen
en motorische neuronen naar de desbetreffende spieren. De basale ganglia zijn ook met de
kleine hersenen verbonden, de axonen van de zenuwcellen hiervan werken inhiberend. Pas
wanneer die remming wegvalt kun de spieren in actie komen.
Bewegen kun je leren
In eerste instantie zijn teveel of te weinig synapsen met elkaar verbonden. Hierdoor verloopt
een beweging niet soepel. Je lichaam corrigeert dit. Door veel te oefenen leren je hersenen
spieren nauwkeurig aan te sturen. Een juist aantal impulsen gaat dan op een juist moment
naar de juiste spieren. In motorprogramma’s (netwerken van neuronen voor een bepaalde
beweging) bewaren je hersenen deze informatie.
Gecontroleerd je spieren spannen
Bij een enkelvoudige contractie spant de spier één keer samen en ontspant het weer.
Wanneer je steeds iets sterker samentrekt noem je het een summatie. De getande tetanus is
een verhoging van de impulsfrequentie wat leidt tot schokkerig samentrekken (spiertje
onder je oog). Wanneer er geen tijd is om te ontspannen trekt de spier soepel samen. Je
spreekt dan over de gladde tetanus. Om je lichaamshouding te kunnen handhaven staan je
spieren altijd onder spanning. Zonder deze spiertonus zou je als pudding in elkaar zakken.
